უკრაინა მზად არ არის: ჩერნობილის ხანძრის გაკვეთილები

გამოქვეყნებულია მსოფლიო
სამშაბათი, 19 მაისი 2020 13:21

ბოლო რამ, რაც 2020 წლის აპრილშის აჭირო იყო მტანჯველი ომით და პანდემიით შეპყრობილ უკრაინაში, - იყო ახალი დრამა. სამწუხაროდ, ზუსტად ასეც მოხდა.

თვის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში, კორონავირუსის კრიზისი და რუსეთთან მიმდინარე სამხედრო კონფლიქტი დროებით უკანა პლანზე გადავიდა ჩერნობილის ზონაში გაჩენილი ხანძრების გამო. ამიტომ უკრაინულ პრესაში მაშინვე გამოჩნდა კრიტიკული წერილებიც. ამ ხანძარმა აჩვენა უკრაინის მოუმზადებლობა ასეთი საგანგებო სიტუაციების დროს და გახდა ერთგვარი გაფრთხილება, რაც იმაზე მიუთითებდა, თუ რა შეიძლება მოსალოდნელი ყოფილიყო ზაფხულის ცხელი თვეების განმავლობაში ქვეყანაში არსებული მაღალი ტემპერატურის შენარჩუნების შემთხვევაში.

ჩერნობილის ზონაში ტყის ხანძრების გაჩენის შესახებ ახალი ამბები პრესაში პირველად 4 აპრილს გამოჩნდა, მაგრამ ამას ერთ კვირაზე მეტი დასჭირდა, სანამ ისინი უკრაინულ სოციალურ ქსელებში გახდებოდნენ განხილვის ცხელი თემა. როდესაც უკრაინელთა უმეტესობამ მეოთხე კვირა სახლში კოროვირუსულ კარანტინში გაატარა, მხოლოდ ამის შემდეგ გამოჩნდა ტყის ხანძრების ფოტოები სატელიტურ რუქებთან ერთად. ახლომდებარე კიევის მაცხოვრებლებმა ეს სურათები 1986 წლის ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის კატასტროფას შეადარეს და მათ ახალი ბირთვული საფრთხის შიში გაუჩნდათ, რადგან იწვოდა რადიოაქტიური ტყეების მასივები.

როდესაც ქარმა მიმართულება შეიცვალა და კიევისკენ დაუბერა, დედაქალაქის თავზე ჰაერის სქელი მასა ჩამოწვა. შავი იუმორის მოყვარულმა ზოგიერთმა უკრაინელმა იგი შეადარა იმ პირქუშ სცენებს ბიბლიური "ეგვიპტური სიბნელის" დაწყებასთან დაკავშირებით და იკითხა, თუ როდის შეიღებებოდა მდინარე დნეპრის წყლები წითელი ფერის სისხლით. მიუხედავად ამისა, ჰაერის დაბინძურების მაჩვენებელი ძალიან მაღალი იყო და აპრილის შუა რიცხვებამდე, კიევმა პირველი ადგილი დაიკავა მსოფლიოში ყველაზე დაბინძურებული ქალაქების სიაში - IQAir- ის ჰაერის დაბინძურების გლობალურ რეიტინგის მიხედვით.

”დაბინძურების მაჩვენებელმა კიევში 16–17 აპრილს  380–429 ან მეტს მიაღწია, რაც ორჯერ მეტია ვიდრე ინდოეთის დედაქალაქ დელიში და სხვა ქალაქებში, სადაც ტრადიციულად დაბალი ხარისხის ჰაერია.”

უკრაინის ჯანდაცვის სამინისტრომ მაშინვე უპასუხა ამ მოვლენას და  მოსახლეობას სახლში დარჩენისაკენ მოუწოდა, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ისედაც სახლებში იყვნენ გამოკეტილნი. მაგრამ ხელისუფლებამ სწრაფად მოაგვარა რადიაციული საფრთხის შესახებ შეშფოთება. უკრაინის საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის წარმომადგენლებმა დაარწმუნეს ყველა, რომ გამოსხივების დონე ყველგან ნორმის პირობებში რჩებოდა, გარდა ჩერნობილის ზონის შიგნით, ხანძრების მახლობლად. ეს განცხადებები დაადასტურეს მრავალმა დამოუკიდებელმა დამკვირვებლებმა, რომლებიც აკვირდებოდნენ სიტუაციას. მათ შორისაა „ჩერნობილის ტურის“ მეგზურმა კატერინა ასლამოვამ, რომელიც 15 აპრილს, ტყის ხანძრის პერიოდში კიევის შემოგარენში ახორციელებდა დაკვირვებას. 

უკრაინელებმა შეაქეს ჩერნობილის ზონაში მომუშავე მეხანძრე-მაშველების ძალისხმევა, მაგრამ ისინი შეშფოთებულნი მაინც იყვნენ მუშახელის და ხანძარსაწინააღმდეგო აღჭურვილობის აშკარა ნაკლებობით. ტყის ხანძრების გაჩენისთანავე, „ჩერნობილის ტურის“ ხელმძღვანელის იაროსლავ ემელიანენკოს ინიციატივით გავრცელდა მოწოდება ხელისუფლების მიმართ, უფრო გადამწყვეტი ზომები მიეღოთ ხანძრის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ჩერნობილის ტურ-ოპერატორების ასოციაციასთან ერთად, მან ასევე მონაწილეობა მიიღო მოხალისეობრივ კამპანიაში, რათა მეხანძრეებისთვის მიეწოდებინათ საჭირო დამცავი ტექნიკა და ძირითადი საჭიროებები. ემელიანენკოს თქმით, 2020 წლის აპრილის თვის ხანძარი ყველაზე მასშტაბური მოვლენა გახდა ჩერნობილის ზონის ისტორიაში. ხანძრების მასშტაბები აშკარად მიუთითებს იმაზე, რომ ხელისუფლებამ განსაკუთრებულ რადიკალურ ზომებს უნდა მიმართოს.

”ამჟამად, ჩერნობილი აგრძელებს მსოფლიო პოპულარულობის გამოყენებას საერთაშორისო საინფორმაციო საშუალებებში, რაც ნიშნავს, იმას, რომ აპრილის ხანძარი ფართოდ იყო გაშუქებული საერთაშორისო მედიაში. თუმცაღა, უნდა ითქვას, რომ უკრაინის ხელმძღვანელობამ გარკვეულწილად დააგვიანა ამ ფაქტზე რეაგირება”.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვლადიმირ ზელენსკიმ განცხადება  მხოლოდ ხანძრის გაჩენის მეათე დღეს გააკეთა, მას შემდეგ რაც გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ცეცხლი სწრაფად უახლოვდებოდა ყოფილ ატომურ ელექტროსადგურს. ამავე დროს, უკრაინის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა ჯარიმების მნიშვნელოვან ზრდას, ვინც ტყეში ბალახს წვავდა, ან არღვევდა ტყეში ხანძარსაწინააღმდეგო წესებს. იმავდროულად, ხანძრის დაწყებიდან თექვსმეტი დღის შემდეგ, უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრმა არსენ ავაკოვმა გამოაცხადა რეგიონის ტყეებში ხანძრის გაჩენის საწინააღმდეგოდ ოპერაციის დაწყების შესახებ.

ხანძრის გაჩენის ზუსტი მიზეზები ჯერ გაურკვეველია. ზოგიერთმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ ხანძარი გააჩინეს სპეციალურად რათა ახალი ფრონტი შეექმნათ რუსეთის მონაწილეობით უკრაინის წინააღმდეგ მიმდინარე ჰიბრიდულ ომში და ქვეყანაში ვითარების კიდევ უფრო დესტაბილიზაცია მოეხდინათ. სხვები უფრო პროზაულ მიზეზებზე მიუთითებდნენ: ბალახების და სხვა მცენარეულობის დაწვის გავრცელებული პრაქტიკა ხანძრის სავარაუდო მიზეზი შეიძლება გამხდარიყო.

სანამ დისკუსია ხანძრის მიზეზების შესახებ გრძელდება, მათი შედეგები უკვე აშკარაა. იაროსლავ ემელიანენკოს თქმით, ბოლოდროინდელი ხანძრების შედეგები დამღუპველია ბუნებისთვის, ისტორიისთვის და ტურიზმისთვის. სამივე კი ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია. მას შემდეგ, რაც ჩერნობილის ზონა ძირითადად მიტოვებულ იქნა 1986 წლის აპრილში ბირთვული კატასტროფის შემდეგ, 34 წლის განმავლობაში აქ შეიქმნა ველური ფლორისა და ფაუნის მდიდარი ეკოსისტემა. ამჟამად, ეს აყვავებული და უნიკალური ეკოსისტემა სერიოზულ საფრთხეშია.

დენის ვიშნევსკი ჩერნობილის ბიოსფერული ნაკრძალიდან ამბობს, რომ ძვირფასი მცენარეული სახეობები და მრავალი ცხოველის პატარა სახეობები შეიძლება დაიკარგოს სამუდამოდ ბოლოდროინდელი ხანძრის შედეგად, რამაც გამოიწვია ტყის დიდი ზონების განადგურება.

”ხანძრების შემდეგ არსებული სიტუაციის ფონზე ბუნება იძლევა იმის იმედს, რომ ზოგიერთი ცხოველი შესაძლებელია გადარჩა, ხოლო უფრო დიდმა სახეობებმა, მათ შორის ზონის იშვიათმა მოსახლემ - პრჟევალსკის გარეულმა ცხენებმა, ისევე როგორც მგლებმა და დათვებმა, არ არის გამორიცხული გაქცევა მოახერხეს.”

ეკოლოგები ირწმუნებიან, რომ ხანძარი სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს ამ ზონის მომავლისთვის და არა მხოლოდ მიყენებულ ფიზიკური ზიანის, არამედ რადიაციის დონის შესაძლო გაზრდის გამოც.

ჩერნობილის უნიკალური ბუნების გამოუსწორებელი დანაკლისის გარდა, ხანძარმა გაანადგურა აგრეთვე არაერთი ისტორიული ნაგებობა და სოფელი. ”ჯამში ხანძრის შედეგად 12 სოფელი დაიწვა, მათ შორის ცნობილი ტურისტული ნაგებობები”, - დაადასტურა ი. ემელიანენკომ. ”ზოგადად, ჩერნობილის ტურიზმის ინდუსტრიამ დაკარგა თავისი მდებარეობების დაახლოებით მესამედი, რომელთა უმეტესი ნაწილი იუნესკო-ს კულტურული მემკვიდრეობის სიაში შესვლის პროცესში იყო”.

ჩერნობილის ტურ-ოპერატორთა ასოციაცია ახლა აგროვებს ფულს მეხანძრეებისთვის და სტიქიის ზონის მოსახლეობისა და მეზობელი რაიონების მაცხოვრებლებისთვის, რომლებიც ხანძრის შემდეგ საცხოვრებლის გარეშე დარჩნენ. ჩერნობილის ტურიზმისადმი საერთაშორისო ინტერესი ახლა რეკორდულად მაღალია, რასაც ხელი შეუწყო 2019 წლის HBO სატელევიზიო არხზე გასულმა მინი-სერიალმა. ამ სერიალმა ჩერნობილის თემას მსოფლიო წარმატება მოუტანა. ამიტომ, იმედი გვაქვს, რომ ეს მარშრუტები შეიძლება ადაპტირებული გახდეს და აღდგენილ იქნას. შესაბამისად, ეს ყველაფერი ბოლოდროინდელი დაზიანების მიუხედავად, ალბათ უზრუნველყოფს ადგილობრივი ტურიზმის შემდგომ გაფართოებას.

მიუხედავად ამისა, ცხადია, რომ ჯერჯერობით უკრაინა ცუდად არის აღჭურვილი ფართომასშტაბიანი ტყის ხანძრების წინააღმდეგ საბრძოლველად. ეს განსაკუთრებით საგანგაშოა იმის გათვალისწინებით, რომ ძალიან მშრალი ამინდის პირობებია მთელი ქვეყნის მასშტაბით მოსალოდნელი. უკრაინის ხელისუფლებამ უნდა გაითვალისწინოს აპრილის ჩერნობილის ხანძრის გაკვეთილები და მოემზადოს მომავლისთვის უკეთესად. მთავრობის წარმომადგენლებმა ასევე უნდა გაითვალისწინონ ევროკავშირის ბოლოდროინდელი წინადადებები საერთაშორისო დახმარების გაწევის თაობაზე, რათა მომავალში თავიდან აიცილონ ხანძრების გაჩენა სიტუაციის გართულება.

 

აღნიშნული სტატია პირველად გამოქვეყნდა საიტებზე «Atlantic Council» და «UkraineWorld».

ავტორი: ირინა მატვიიშინა

ჟურნალისტი და ანალიტიკოსი UkraineWorld- ში «Интерньюз-Украина»- ში.

წაკითხულია 202 ჯერ

Related items

  • ეუთო-ში საქართველოს მეგობართა ჯგუფმა რუსეთ-საქართველოს ომის მე-12 წლისთავთან დაკავშირებით ერთობლივი განცხადება გაავრცელა
    ეუთო-ს მუდმივი საბჭოს სხდომაზე საქართველოს მეგობართა ჯგუფმა, რომლის წევრებიც არიან - ბულგარეთი, კანადა, ჩეხეთი, ესტონეთი, ფინეთი, ირლანდია, ლატვია, ლიეტუვა​, ნორვეგია, პოლონეთი, რუმინეთი, შვედეთი, უკრაინა, გაერთანებული სამეფო და აშშ - ერთობლივი განცხადება გააკეთეს. განცხადებაში აღნიშნულია, რომ რუსეთის მიერ საქართველოში განხორციელებული სამხედრო ინტერვენციიდან 12 წლის შემდეგ, ისინი არიან უკიდურესად შეშფოთებული საქართველოს ტერიტორიების მიმდინარე ოკუპაციით და ხაზს უსვამენ კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარების აუცილებლობას, გაერო-ს ქარტიის, ჰელსინკის დასკვნითი აქტისა და საერთაშორისი სამართლის პატივისცემის საფუძველზე. ეუთო-ში საქართველოს მეგობართა ჯგუფი მოუწოდებს რუსეთის ფედერაციას, სრულად შეასრულოს ევროკავშირის მედიაციით მიღწეული 2008 წლის 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება, მათ შორის გაიყვანოს საკუთარი ძალები საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან. მეგობართა ჯგუფის წევრები შეშფოთებული არიან საქართველოს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის რეგიონებში ადამიანის უფლებების დარღვევების, მძიმე ჰუმანიტარული მდგომარეობის, ასევე რუსეთის სამხედრო წვრთნების ზრდისა და სამხედრო ინფრასტრუქტურის გაძლიერების გამო. განცხადებაში გამოთქმულია ღრმა შეშფოთება რუსეთისა და ცხინვალისა და სოხუმის რეჟიმების გახშირებულ პროვოკაციებთან დაკავშირებით, გლობალური პანდემიის პირობებში. ამ კუთხით, ყურადღება გამახვილდა მავთულხლართებისა და სხვა ხელოვნური ბარიერების აღმართვასა და ე.წ. გადასასვლელების ხანგრძლივ დახურვაზე, რაც იწვევს ვითარების დესტაბილიზებას და მკვეთრად უარყოფითი გავლენა აქვს ადგილზე არსებულ უსაფრთხოების, ადამიანის უფლებათა და ჰუმანიტარულ ვითარებაზე, განსაკუთრებით ახალგორისა გალის რაიონებში. მეგობართა ჯგუფმა განაცხადა, რომ გადაადგილებაზე დაწესებული შეზღუდვების გამო, მოქალაქეებს ადგილობრივებს არ აქვთ წვდომა სასიცოცხლოდ აუცილებელ სამედიცინო სერვისებზე, რის გამოც, გასული წლის მანძილზე არაერთი ადამიანი დაიღუპა. მეგობართა ჯგუფის წევრები განცხადებაში შეშფოთებას გამოთქვამენ საქართველოს მოქალაქის ზაზა გახელაძის დაჭრისა და დაკავების გამო, ხაზს უსვამენ დაკავებულთან წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის წარმომადგენელთა დაუბრკოლებელი დაშვების აუცილებლობას და ზაზა გახელაძის, ასევე, სხვა უკანონო დაკავებულთა დაუყოვნებლივ გათავისუფლების საჭიროებას. ჯგუფი ყურადღებით ადევნებს თვალს რუსეთის სამხედრო ბაზაზე დაკავებული საქართველოს მოქალაქის, ირაკლი კვარაცხელიას გარდაცვალების საქმეს. მეგობართა ჯგუფი ასევე გმობს საქართველოს მოქალაქეების, არჩილ ტატუნაშვილის, გიგა ოთხოზორიასა და დავით ბაშარულის მკვლელობებს და მოუწოდებს რუსეთის ფედერაციას, როგორც აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის რეგიონებში ეფექტური კონტროლის განმახორციელებელს, არ შეუშალოს ხელი დამნაშავეების პასუხისგებაში მიცემას. ჯგუფის წევრები მხარს უჭერენ საქართველოს მიერ პრევენციული ზომების გატარებას, რომელიც მიზნად ისახავს საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში დაუსჯელობის განცდის აღმოფხვრასა და ადამიანის უფლებების მდგომარეობის გაუმჯობესების აუცილებლობას. ამ კონტექსტში, ისინი აღნიშნავენ საქართველოს მთავრობის მიერ ოთხოზორია-ტატუნაშვილის სიის მიღებას. განცხადებაში ასევე აღნიშნულია, რომ ჯგუფის წევრები მიესალმებიან საქართველოს მიერ ევროკავშირის მედიაციით მიღწეული 2008 წლის 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესრულებასა და საქართველოს ცალმხრივ ერთგულებას მიერ ძალის არ გამოყენების თაობაზე ცალმხრივად აღებულ ვალდებულებაის მიმართ და მოუწოდებენ რუსეთის ფედერაციას, გადადგას საპასუხო ნაბიჯი, დაადასტუროს და შეასრულოს ვალდებულება საქართველოს წინააღმდეგ ძალის არ გამოყენებასთან დაკავშირებით. ჯგუფი მხარს უჭერს ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებებსა და ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმებს და ხაზს უსვამს ამ ფორმატებში პროგრესის მიღწევის აუცილებლობას. ეუთო-ს მონაწილე ქვეყნები მხარს უჭერენ საქართველოს მთავრობის სამშვიდობო ინიციატივას „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისაკენ“, რომელიც მიზნად ისახავს საქართველოს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის რეგიონებში მცხოვრები მოსახლეობის ჰუმანიტარული და სოციალურ-ეკონომიკური პირობების გაუმჯობესებას და დაყოფილ ხალხთა შორის კონტაქტებისა და ნდობის ხელშეწყობას. ისინი მიესალმებიან პროგრამის საწყის ეტაპზევე მიღწეულ შედეგებს, მათ შორის საგანმანათლებლო პროექტების და მცირე გრანტების პროგრამის ამოქმედებას გამყოფი ხაზების გასწვრივ ვაჭრობის წასახალისებლად, რამაც უკვე აღძრა მაღალი ინტერესი ადგილობრივ მოსახლეობაში. ასევე, მიესალმებიან უკეთესი მომავლის სამშვიდობო ფონდის შექმნას და გამოთქვამენ მზადყოფნას მხარი დაუჭირონ მის იმპლემენტაციას. ჯგუფის წევრებმა დაადასტურეს, რომ „განაგრძობენ ინფორმაციის მიღებას კონფლიქტის და ადგილზე განვითარებული მოვლენების შესახებ, რუსეთს მოსთხოვენ ვალდებულებების შესრულებას და კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებას უჭერენ მხარს“. წყარო: https://mfa.gov.ge/News/euto-shi-saqartvelos-megobarta-jgufma-ruset-saqart.aspx?lang=ka-GE
  • უცხოური მედია კორონავირუსის შესახებ: ექსპერტმა მსოფლიოში აშშ-ის ბიოლაბორატორიების შექმნის ნამდვილი მიზნები დაასახელა

    გახურებული COVID-19-ის პანდემიის დროს, რომელმაც მთელ მსოფლიოში ნახევარ მილიონზე მეტი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა, სხვადასხვა ქვეყანაში განთავსებული აშშ-ის ასობით ბიოლაბორატორიამ, რომლებიც თითქოს-და უწყინარი კვლევითი ცენტრების სახით ატარებენ ვითომ-და სამეცნიერო ექსპერიმენტებს ბიოლოგიური უსაფრთხოების ინტერესებში, კორონავირუსთან ბრძოლაში თავი ვერაფრით გამოიჩინეს. თანაც ეს იმ ფონზე, რომ თავად შეერთებულ შტატებში COVID-19-ით დაავადებული და მის შედეგად გარდაცვლილი პირების კუთხით შექმნილი სიტუაცია ეროვნული მასშტაბის ტრაგედიად იქცა, აღნიშნავს პოლიტიკური ინფორმაციის ცენტრის დირექტორი ალექსეი მუხინი გამოცემა «Аргументы недели»-ს ფურცლებზე.

    ექსპერტი შეგვახსენებს, რომ სსრკ-ის დაშლის შემდეგ აშშ-ის ბიოლაბორატორიების შექმნა ახლადგამომცხვარი რესპუბლიკების ტერიტორიებზე შესამჩნევი რეგულარულობით დაიწყო. ისინი გაჩნდა უკრაინის, საქართველოს, სომხეთის, აზერბაიჯანის, ყაზახეთის, უზბეკეთისა და მოლდოვას ტერიტორიაზე. თანაც, რუსეთის საზღვრების პერიმეტრზე განლაგებული ლაბორატორიების რაოდენობა ყოველწლიურად მატულობს.

    "შეუიარაღებელი თვალითაც კი ჩანს ამერიკის მთავრობის გაძლიერებული ინტერესი მსგავსი პროექტების დაფინანსების მიმართ. მით უფრო, როცა ისინი საბჭოთა მეცნიერების საიდუმლო კვლევებს ეხება ბიოლოგიური იარაღის შექმნის კუთხით",  დასძენს ექსპერტი.

    თანაც, მისი თქმით, ამ ლაბორატორიებს მხოლოდ რუსეთის საზღვრებთან გეოგრაფიული სიახლოვე როდი აერთიანებს. "მათ ასევე აკავშირებს ის ფაქტი, რომ ამ ყველა ობიექტთან და კვლევის შედეგებთან წვდომა მხოლოდ ამერიკელ სპეციალისტებს აქვთ. ადგილობრივ მეცნიერებსა და ტექნიკურ პერსონალს ბანალურად არ უშვებენ იმ შენობებში, სადაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი და საიდუმლო კვლევები ტარდება",  ამბობს ის.

    აპრილის შუა რიცხვებში რამდენიმე უკრაინელმა დეპუტატმა ოფიციალური მიმართვა გაუგზავნა უკრაინის პრეზიდენტ ვლადიმერ ზელენსკის თხოვნით, დაედასტურებინა უკრაინაში სულ მცირე 15 ლაბორატორიის არსებობა, რომლებსაც შეერთებული შტატები აფინანსებს. აშშ-ის საელჩო კიევში ინფორმაციას არ უარყოფდა, თუმცა აცხადებდა, რომ 2005 წლიდან ჩატარებულ ექსპერიმენტებს მშვიდობიანი ხასიათი ჰქონდა. თუმცა, ექსპერტის სიტყვებით, უკრაინაში საშიში დაავადებების აფეთქებები საპირისპიროზე მეტყველებს. მაგალითად, 2011 წელს ქოლერამ იფეთქა, 33 ადამიანი დაიღუპა; 2014 წელს ქოლერათი 800 ადამიანი დასნებოვნდა; 2016 წელს 20 სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა გრიპის მსგავსი ვირუსით, სამოქალაქო საზოგადოებაში კი 364 ლეტალური შემთხვევა დაფიქსირდა; 2019 წლის 11 თვეში წითელათი დაავადდა  5371 უკრაინელი, მათგან 2347 - ბავშვი. შედარებისთვის: 2017 წელს დაფიქსირდა მხოლოდ 87 შემთხვევა, 2016 წელს - 3.

    დამატებითი შეთანხმების შესაბამისად, აშშ ახდენს ყოფილი საბჭოთა, ამჟამად კი უკრაინული ლაბორატორიების მოდერნიზებას, რომლებშიც უამრავი ისეთი საშიში ვირუსია, როგორიცაა ციმბირის წყლული ან შავი ჭირი. თუმცა, ამავე დოკუმენტის თანახმად, მხარეებს ხელი უნდა შეეშალათ ტექნოლოგიების, პათოგენებისა და ცოდნის გავრცელებისთვის და არა აქტიურად ემუშავათ მათ შექმნაზე. "უკეთესი არ იქნებოდა, სულაც გაენადგურებინათ ლაბორატორიები ან საშიში კვლევები თავიანთ ქვეყანაში ჩაეტარებინათ? მაგრამ ვაშინგტონისთვის გაცილებით უფრო მარტივი და უსაფრთხო აღმოჩნდა ექსპერიმენტების ჩატარება ოკეანის გაღმა, უცხო ტერიტორიაზე, სადაც, მეცნიერთა შეცდომის შემთხვევაში, "შტამპირებული ვირუსი" სულ სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეებს გაანადგურებდა", ამბობს ალექსეი მუხინი.

    უკრაინელი დეპუტატების ინფორმაციით, მსოფლიოში არსებობს დაახლოებით 400 ბიოლოგიური ლაბორატორია, რომლებიც ამერიკელი გადასახადების გადამხდელების თანხებით ფინანსდება. მათგან 15 უკრაინაშია: სამი კიევსა და ლვოვში, თითო - ოდესაში, ხერსონში, ტერნოპოლში, უჟგოროდში, ვინიცში, ხარკოვსა და ლუგანსკში, ორი კი დნეპროპეტროვსკში.

    სსრკ-ის დანარჩენ ყოფილ რესპუბლიკებში არსებულ სიტუაციაზე საუბრისას ექსპერტი შეგვახსენებს, რომ 2008 წელს მოლდოვაში გაიხსნა ამერიკული ცენტრალური პრეფერენს-ლაბორატორია პროექტის "აივ/შიდსისა და В, С ჰეპატიტების პროფილაქტიკა" ფარგლებში, ოღონდ მცირედი შესწორებით: მოლდოვას მთავრობას და უშიშროების სამსახურებს არ აქვთ წვდომა ლაბორატორიაზე და ვერ აკონტროლებენ კვლევების მიმდინარეობას.

    სამხედრო-ბიოლოგიური სიმძლავრეების გაძლიერება აღინიშნებოდა შუა და ცენტრალურ აზიაშიც. 2007 წელს უზბეკეთში გაჩნდა პირველი ეროვნული რეფერენს-ლაბორატორია, რომელიც ტაშკენტში მდებარეობს. 2013 წელს ამოქმედდა კიდევ ორი - ანდიჯანსა და ფერგანაში, 2016 წელს - ურგენჩში (ხორეზმის რეგიონული დიაგნოსტიკური ლაბორატორია). მათი მშენებლობა DTRA-მ დააფინანსა. გარდა ამისა, აშშ-მ დააფინანსა დიაგნოსტიკური ლაბორატორიების მოდერნიზაცია, რომლებიც მიკრობიოლოგიის რესპუბლიკური ინსტიტუტის, ცენტრალური სამხედრო ჰოსპიტლის, ვირუსოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტისა და ჯანდაცვის სამინისტროს საკარანტინო და განსაკუთრებით საშიში ინფექციების პროფილაქტიკის ცენტრის ბაზებზე მოქმედებდა. დღეისათვის უზბეკეთის ტერიტორიაზე 10 ასეთი ობიექტია.

    2008 წელს სომხეთი შეუერთდა DTRA-ს  ბიოლოგიური საფრთხის შემცირების პროგრამას (BTRP), უკვე 2018 წლისთვის კი ამერიკელმა მენარდეებმა იქ შექმნეს 12 ბიოლაბორატორიისგან შემდგარი მთელი ქსელი, რაზეც 50 მილიონი დოლარი დაიხარჯა. მათგან სამი მდებარეობს ერევანში - დაავადებათა კონტროლისა და პროფილაქტიკის ცენტრში, საკვები პროდუქტების უსაფრთხოების სახელმწიფო სამსახურსა და ინფექციურ კლინიკურ საავადმყოფო "ნორკში". რეგიონული ლაბორატორიები მოქმედებს იჯევანში, გიუმრიში, მარტუნისა და ვანაძორში. როგორც ვირუსოლოგები აღნიშნავენ, ამ ლაბორატორიების საქმიანობის შედეგად ქვეყანაში ეპიდსიტუაცია მკვეთრად გაუარესდა.

    2005 წელს აზერბაიჯანმა ხელი მოაწერა შეთანხმებას აშშ-ის თავდაცვის სამინისტროსთან "ბიოლოგიური იარაღის განვითარებასთან დაკავშირებული ტექნოლოგიებისა და პათოგენების სფეროში თანამშრომლობისა და ამავე სფეროში ინფორმაციის გაუვრცელებლობის შესახებ". 2013 წელს ბაქოში ამოქმედდა დაახლოებით 170 მილიონ დოლარად ღირებული ცენტრალური პრეფერენს-ლაბორატორია, რომელიც ადამიანური და ცხოველური წარმომავლობის ნიმუშებში პათოგენური მიკროორგანიზების კვლევაზეა სპეციალიზებული. გარდა ამისა, ამერიკელებთან პარტნიორობის ფარგლებში აზერბაიჯანის სხვადასხვა რაიონში აშენდა და მოდერნიზდა დაახლოებით 10 ბიოლოგიური მონიტორინგის სადგური.

    2016 წელს ალმა-ათაში, ყაზახეთის მ. აიკიმბაევის სახელობის საკარანტინე და ზოონოზური ინფექციების სამეცნიერო ცენტრის ბაზაზე გაიხსნა ცენტრალური რეფერენს-ლაბორატორია. ექსპერტი შეგვახსენებს, რომ მისი მშენებლობა ამერიკელებმა ჯერ კიდევ 2010 წელს დაიწყეს და ამ მიზნისთვის 80 მილიონი დოლარი გამოყვეს. მაშინ ვაშინგტონმა განაცხადა, რომ შეშფოთებულია მსოფლიოში არსებული ეპიდემიოლოგიური სიტუაციით და სურს, ყაზახეთს დაეხმაროს ინფექციურ დაავადებებთან ბრძოლაში, სხვა პოსტსაბჭოთა რესპუბლიკების მაგალითის შესაბამისად, სადაც ასეთი ლაბორატორიები უკვე მოქმედებდა. მშეენებლობისთვის კი განსაკუთრებული ადგილი  შეარჩიეს - სეისმური აქტიურობის ზონა.

    გარდა ამისა, როგორც ალექსეი მუხინი აღნიშნავს, გეოგრაფიულად ქვეყანა მუდმივი ქარების ტერიტორიაზე მდებარეობს, ასე რომ, ატმოსფეროში მოხვედრილ ინფექციას დიდ მანძილზე შეუძლია გავრცელება.

    საშიში ინფექციების გაჟონვა საფრთხის ქვეშ აყენებს ყაზახეთის მილიონობით მცხოვრებს, ასევე რუსეთის მოქალაქეებს, რომლებიც ყაზახეთის საზღვართან ახლოს ცხოვრობენ.

    პენტაგონი ირწმუნება, რომ ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკების ტერიტორიაზე აშშ-ის რეფერენს-ლაბორატორიების ქსელის შექმნის მიზანია, არ დაუშვას ამ ქვეყნების გარემოში მიკროორგანიზმების შტამების გაჟონვა, ასევე მინიმუმამდე დაიყვანოს ამერიკაზე ბიოლოგიური შეტევის შანსები. "გაურკვეველი კია, მაგალითად, როგორ უნდა მოაწყოს ყაზახეთმა ან მოლდოვამ აშშ-ზე ბიოლოგიური შეტევა. უცნაურია ისიც, რატომ აშენდა ეს კვლევითი ცენტრები მჭიდროდ დასახლებულ დიდ ქალაქებში, სადაც ვირუსის გაჟონვა განსაკუთრებით საშიშია", ამბობს ექსპერტი.

    მისი თქმით, ახლა, კორონავირუსის პანდემიის პირობებში, იმ ქვეყნების პოლიტიკოსებსა და ექსპერტებს, რომელთა ტერიტორიებზეც აშშ-ის ბიოლაბორატორიები შეიქმნა, უჩნდებათ კითხვები: "რატომ არ ჩანს ამ ლაბორატორიების ქსელის მუშაობის არანაირი შედეგი COVID-19-თან ბრძოლის კუთხით? ბიოლოგიური დაცვის ინტერესებში მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებების ასეთმა მასშტაბურმა ქსელმა როგორ  არაფერი იღონა თავისი მოქალაქეების დასაცავად?" ალექსეი მუხინის აზრით, ამ კითხვებზე პასუხები ზედაპირზევე  დევს.

    "აშშ-ის მთავარი მიზანი ასეთია: გარშემოარტყას რუსეთს არა მხოლოდ ჯარები, არამედ ბიობაზებიც, რაც, შესაძლო სამხედრო საფრთხის შემთხვევაში, მისცემს სწრაფი დარტყმის შესაძლებლობას ყველაზე მეტად არაპროგნოზირებადი და მომაკვდინებელი ბიოლოგიური იარაღით. როგორც ვიცით, ახალ ვირუსს სწრაფად, ძალიან სწრაფად გავრცელების უნარი აქვს, მისი შედეგები ადამიანისთვის კი გამოცდილ ექიმებსაც კი აშინებს, - ამბობს მუხინი. - თანაც, გამორიცხული არაა, რომ ამერიკელები ქმნიან არა უბრალოდ ბიოლოგიურ, არამედ ეთნიკურ იარაღს, რომელიც გამიზნულია მხოლოდ რუსებისა და მთელი სლავური ეთნოსის მოსასპობად. და თუ აშშ არის ბიოლაბორატორიების მუშაობის შედეგების ეგრეთ წოდებული უფლებების მფლობელი, COVID-19-ით გამოწვეული დღევანდელი საფრთხის პირობებში იქნებ ღირს, საკუთარი ერის უსაფრთხოებაზე დაფიქრდნენ და არა სხვა ხალხების განადგურების მეთოდების გამოგონება გააგრძელონ?"

     

    გადმობეჭდილია ვებგვერდიდან : https://lenta.ru/news/2020/05/20/biolab/

  • აშშ-მა უკრაინაში საიდუმლო ბიოლოგიური ლაბორატორიების არსებობა აღიარა

    უცხოეთის მასმედია კორონავირუსის შესახებ, აშშ-მა უკრაინაში საიდუმლო ბიოლოგიური ლაბორატორიების არსებობა აღიარა  

    მაქსიმ მაკარიჩევი

    აშშ-ის საელჩომ უკრაინაში ოფიციალურად პირველად აღიარა ამ ქვეყანაში ამერიკული ბიოლოგიური ლაბორატორიების არსებობა, რომლებიც ვირუსებზე ატარებენ ცდებს. ასეთი იყო დიპლომატების რეაქცია უმაღლესი რადას "ოპოზიციური პლატფორმა - სიცოცხლისათვის" დეპუტატების რენატ კუზმინისა და ვიქტორ მედვედჩუკის განცხადებაზე, რომელიც მათ 14 აპრილს გააკეთეს. პარლამენტარებმა ვლადიმერ ზელენსკის გაუგზავნეს მოთხოვნა, დაედასტურებინა უკრაინაში არანაკლებ 15 ამერიკული ბიოლოგიური ლაბორატორიის განთავსების ფაქტი, რომელთა საქმიანობასაც კურირებს აშშ-ის თავდაცვის სამინისტრო, აღნიშნავს გამოცემა "ქვეყანა".

    სამგვერდიან მიმართვაში შედიოდა თხოვნა დაესაბუთებინა ამგვარი ლაბორატორიების არსებობის მიზანშეწონილობა, რომელთა საზოგადოებისგან სრული იზოლაციის რეჟიმში მუშაობასაც პენტაგონი აკონტროლებს.

    მიმართვაში ავტორები ამტკიცებენ, რომ ამერიკული ლაბორატორიების მუშაობის პერიოდში უკრაინაში დროდადრო ფიქსირდებოდა უცნობი და სხვადასხვაგვარი დაავადებების აფეთქებები, რომლებიც ლეტალურ შედეგებს იწვევდა. უმაღლესი რადას დეპუტატების მტკიცებით, ლაბორატორიებიდან იმ დროს პერიოდულად ამა თუ იმ მიზეზის გამო ვირუსების შტამების გაჟონვა ხდებოდა.

    რა კონკრეტულ ლეტალურ შედეგებზეა საუბარი? დოკუმენტში მითითებულია, რომ ჯერ კიდევ 11 წლის წინათ ტერნოპოლში გაჩნდა უცნობი წარმომავლობის ვირუსი, რომელიც ჰემორაგიულ პნევმონიას იწვევდა: გარდაიცვალა 450 უკრაინელი. 2011 წელს უკრაინაში ქოლერამ იფეთქა - გარდაიცვალა 33 ადამიანი. 2014  წელს ქოლერით უკვე 800 უკრაინელი დასნებოვნდა. 2016 წლის იანვარში ხარკოვში 20 სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა გრიპის მსგავსი ვირუსით, 200 ადამიანი კი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ორი თვის შემდეგ  ქვეყანაში 364 ლეტალური შემთხვევა დაფიქსირდა. დეპუტატების ინფორმაციით, ყველა გარდაცვალების შემთხვევის მიზეზი გახდა ღორის გრიპი იმავე გრიპის შტამით, რომელმაც 2009 წელს მსოფლიო პანდემია გამოიწვია.

    მიმართვაში ნათქვამია, რომ ლაბორატორიამ მუშაობა დაიწყო 2005 წლის აგვისტოში, იუშჩენკოს პრეზიდენტობის პერიოდში, შეწყვიტა იანუკოვიჩის დროს და განაახლა პოროშენკოს პრეზიდენტობისას. უკრაინის ტერიტორიაზე ასეთი ლაბორატორიების საქმიანობის აქტივიზაციის აუცილებლობის იდეას აქტიურად ლობირებდა უკრაინის ჯანდაცვის მინისტრი 2016-2019 წლებში ულიანა სუპრუნი. ამასთან დეპუტატები ასახელებენ სრულიად ასტრონომიულ თანხას - 2,1 მილიარდ დოლარს, რომელიც ვაშინგტონმა მთელ მსოფლოში "ბიოლოგიური ექსპერიმენტებისთვის" გამოყო. ეს თანხა დაჯდა ამერიკული "საფრთხეების შემცირების სააგენტოს" ანგარიშებზე, რომელიც, თავის მხრივ, გამოყოფს სახსრებს უკრაინაში მოცემული პროექტისთვის.

    ამ საქმიანობას ასევე შეუერთდა "სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი უკრაინაში" - ჯერ კიდევ 1993 წელს შექმნილი საერთაშორისო სამეცნიერო-საწარმოო გაერთიანება. ცენტრს ამერიკის ხელისუფლება აფინანსებს, მის თანამშრომლებს კი დიპლომატიური იმუნიტეტი აქვთ, რაც საერთაშორისო სამართლის პრაქტიკაში გამონაკლისად მიიჩნევა. "აღნიშნული ორგანიზაცია მასობრივი განადგურების იარაღის შექმნის პროექტებს აფინანსებს", - წერენ უმაღლესი რადას დეპუტატები. მასში, უკრაინისა და აშშ-ის გარდა შედის ევროკავშირი, აზერბაიჯანი, საქართველო, მოლდოვა და უზბეკეთი.

    ზელენსკის ადმინისტრაციაში იგნორირება გაუწიეს ამ მოთხოვნას, ამერიკელებმა კი ამჯობინეს დაესწროთ: შეეცადნენ დაერწმუნებინათ უკრაინული საზოგადოება, რომ ლაბორატორიის მუშაობა მხოლოდ და მხოლოდ სამეცნიერო მიზნებით ხორციელდება და მშვიდობიან ხასიათს ატარებს. ამასთან, საელჩოში არ დავიწყებიათ კიდევ ერთხელ დაეწყოთ "მოსკოვის ხელის" ძებნა და განაცხადეს, რომ მიმართვაში მოყვანილი ცნობები "რუსული დეზინფორმაციაა".

    "ჩვენი ერთობლივი ძალისხმევა გვეხმარება იმის უზრუნველყოფაში, რომ საშიში გამომწვევები არ მოხვდება უცხო ხელში. გვეამაყება, რომ ვთანამშრომლობთ ჯანდაცვის სამინისტროსთან, უკრაინის საკვები პროდუქტების უსაფრთხოებისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სახელმწიფო სამსახურთან, აგრარული მეცნიერებების ეროვნულ აკადემიასთან და თავდაცვის სამინისტროსთან", - განაცხადეს ამერიკელმა დიპლომატებმა. სიტყვაც კი არ დაუძრავთ იმაზე, რომ პროექტი პენტაგონის სრული პატრონატის ქვეშაა. როგორც "ქვეყანა" აღნიშნავს, შეერთებულ შტატებს მთელ მსოფლიოში 400-ზე მეტი ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია აქვს. მათგან 15 უკრაინაშია. სამ-სამი განთავსებულია ლვოვში და კიევის მახლობლად, დანარჩენები კი - ოდესაში, ვინიცაში, უჟგოროდში, ხერსონში, ტერნოპოლში, ასევე კიევის კონტროლირებად ტერიტორიებზე უშუალოდ ყირიმისა და ლუგანსკის ახლოს. ზოგიერთმა მათგანმა ცდებისთვის 1-დან 2 მილიონ დოლარამდე მიიღო. გამოცემის ჟურნალისტებმა მოახერხეს და მოიპოვეს წვდომა სახელმწიფო დეპარტამენტის ვებგვერდის არქივთან და გამოარკვიეს უკრაინასა და აშშ-ს შორის შემდგარი შეთანხმების დეტალები, რომელიც 2005 წლის 29 აგვისტოს გაფორმდა. ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს აშშ-ის თავდაცვის სამინისტრომ და უკრაინის ჯანდაცვის სამინისტრომ. შეთანხმების თანახმად, კიევმა იკისრა ვალდებულება, პენტაგონში გადაეგზავნა საშიში პათოგენების ასლები, რომლებსაც უკრაინის ლაბორატორიებში კვლევების შედეგად მიიღებდნენ. ამასთან უკრაინულ მხარეს უნდა დაეცვა გასაიდუმლოებული რეჟიმი და არც ერთ შემთხვევაში არ გაემჟღავნებინა თავისი საქმიანობა, არ ეპასუხა პოლიტიკოსებისა და საზოგადოების არანაირი კითხვებისთვის.

    ბოლოს, ლაბორატორიები დაავალდებულეს, "მინიმუმამდე დაეყვანათ შეზღუდული წვდომის ინფორმაციებთან მომუშავე ადამიანების რიცხვი". ოდესელი ჟურნალისტის, იური ტკაჩევის აზრით, მოცემულ კვლევებს შეიძლება ორმაგი დანიშნულების კვლევები ვუწოდოთ: ერთი მხრივ, ისინი ნამდვილად მნიშვნელოვანია ამა თუ იმ დაავადების გავრცელების საფრთხის შეფასების და მასთან ბრძოლის რეკომენდაციების შემუშავების თვალსაზრისით. "მეორე მხრივ - კვლევების შედეგები შესაძლოა გამოიყენონ ბაქტერიოლოგიური იარაღის შექმნისას, ამა თუ იმ რეგიონში გამოსაყენებლად", აღნიშნა ტკაჩევმა.

    შეგახსენებთ, რომ 2018 წელს საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების ყოფილმა მინისტრმა იგორ გიორგაძემ მოსკოვში გამართულ პრესკონფერენციაზე წარმოადგინა დოკუმენტური მასალების სერია საქართველოში ლუგარის ამერიკული ლაბორატორიის საქმიანობის შესახებ, რომელმაც სკანდალური პოპულარობა მოიპოვა. ცენტრს სახელი ცნობილი რუსოფობის, ინდიანას შტატის სენატორ რიჩარდ ლუგარის პატივსაცემად უწოდეს, რომელიც გასულ წელს გარდაიცვალა. გიორგაძემ აღნიშნა, რომ ობიექტს სრულად აფინანსებდა აშშ, საქართველოს საკუთრების უფლება კი მხოლოდ საფარველი იყო. ამ საიდუმლო ქვედანაყოფს კურირებდა პენტაგონი, საქართველოს მაშინდელი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის მხარდაჭერით. ლაბორატორია განთავსებული იყო თბილისის მახლობლად, ალექსეევკის ქართულ დასახლებაში, თითქოსდა ამ ადგილებში მოდებული "С" ჰეპატიტის ეპიდემიასთან ბრძოლის მიზნით. ამერიკულ ლაბორატორიაში ადამიანებზე ჩატარებულ ცდებსა და ადგილობრივი მოსახლეობის საიდუმლოებით მოცული გარდაცვალების შესახებ ხმები ჯერ კიდევ 2010 წლიდან დადიოდა. გიორგაძემ საზოგადოებას წარუდგინა იმ კონფიდენციალური მასალების სერია ლაბორატორიის საქმიანობაზე, რომლებიც ადგილობრივ მოსახლეობაში "უმიზეზო სიკვდილიანობის" დამადასტურებელია. მოსახლეობას ვითომდა პრეპარატების - "ჰარვოლისა" და "სოვალდის" ინექციებს უკეთებდნენ, რომლებსაც ამერიკული ფირმა "გილეოდი" აწარმოებდა. ექს-მინისტრის წყაროებმა მოახერხეს იმ დოკუმენტების მოპოვება, რომლებიც ვაქცინის გამოცდის პერიოდში 181 ადამიანის სიკვდილს ადასტურებს. ამასთან, 20 გარდაცვლილი საერთოდ გაკვეთისა და სასამართლო სამედიცინო ექსპერტების დასკვნის გარეშე დაკრძალეს. რუსეთის ფედერაციის რადიაციული, ქიმიური და ბიოლოგიური დაცვის სამხედრო ძალების არმიის მეთაურმა იგორ კირილოვმა მაშინ განაცხადა, რომ ამ ცენტრში "С" ჰეპატიტის მკურნალობის სახით ადგილობრივ მოსახლეობაზე ტოქსიკური ქიმიური პრეპარატი გამოსცადეს. გიორგაძემ პრეზიდენტ ტრამპს, დასავლეთის 108 უფლებების დამცველ და ჰუმანიტარულ ორგანიზაციას მიმართა. პასუხი არც ერთი ინსტანციიდან არ მიუღია.

    გადმობეჭდილია ვებგვერდიდან: https://rg.ru/2020/04/24/ssha-priznali-nalichie-na-ukraine-sekretnyh-biologicheskih-laboratorij.html

  • სომხეთში, უკრაინასა და სამხრეთ კორეაში ბიოლაბორატორიების არსებობას აპროტესტებენ

    კორონავირუსის მსოფლიო პანდემიამ არა მხოლოდ მთელ მსოფლიოში ეკონომიკური საქმიანობის პარალიზება გამოიწვია, არამედ ბევრ ქვეყანაში ასევე დიდი რაოდენობით სოციალურ-პოლიტიკური პრობლემები გამოავლინა. კორონავირუსული ინფექციის გავრცელების ნიადაგზე პოლიტიკური სკანდალები აგორდა ისეთ ქვეყნებში, როგორებიცაა სომხეთი, უკრაინა და სამხრეთ კორეა, რაც ამ ქვეყნებში ამერიკული სამხედრო ბიოლაბორატორიების არსებობას უკავშირდებოდა. სომხეთსა და უკრაინაში ახლახან გამართულ საპროტესტო გამოსვლებზე კვლავ მოითხოვეს ქვეყანაში მოქმედი ამერიკული სამხედრო ბიოლაბორატორიების დახურვა. თავიანთ მოთხოვნებში გამომსვლელები გამოხატავდნენ შეშფოთებას იმით, რომ ამ ლაბორატორიებში აშშ გამოცდის ახალ ვირუსებს, რომლებიც სასიკვდილო საფრთხეს შეიცავს როგორც ქვეყნის მოსახლეობისთვის, ისე გარემოსთვის. ამიტომ საპროტესტო აქციის მონაწილეებმა ამერიკული ბიოლაბორატორიების დაუყოვნებლივ დახურვა მოითხოვეს.

    რუსი მკვლევარი ვიქტორია პოპოვა თავის სტატიაში "ამერიკული ბიოლაბორატორიები სომხეთში: მრავალვექტორულობის საოცრებანი" ჯერ კიდევ 2017 წელს წერდა, რომ სომხეთში მოქმედებს მთელი ქსელი - 12 ბიოლაბორატორია, რომლებიც შექმნილი ან მოდერნიზებულია ამერიკის სამხედრო უწყების ფულით, ბიოლოგიური საფრთხის შემცირების პროგრამის ფარგლებში (BTRP), რომელიც, თავის მხრივ, აშშ-ის "ბიოლოგიური ჩართულობის ერთობლივი პროგრამის" (CBEP) ნაწილია. მათგან სამი ერევანში მდებარეობს: დაავადებათა კონტროლისა და პროფილაქტიკის ცენტრში, საკვები პროდუქტების სახელმწიფო სამსახურში და ინფექციურ კლინიკურ საავადმყოფო "ნორკში". იჯევანში, გიუმრიში, მარტუნში, სისიანში, არტაშატში, ვანაძორსა და სხვა ადგილებში შავი ჭირის საწინააღმდეგო სადგურებში რეგიონული ლაბორატორიები მოქმედებს.

    სკანდალი სომხეთში მას შემდეგ აგორდა, რაც ქვეყნის ჯანდაცვის სამინისტროს დაავადებათა კონტროლისა და პროფილაქტიკის ეროვნული ცენტრის (NCDC) 14 თანამშრომელი კორონავირუსით დაინფიცირდა. ამ ნიადაგზე ახლახან პარტიამ "სომეხი არწივები - ერთიანი სომხეთი" პრემიერ-მინისტრ ნ. ფაშინიანს ორი თვის ვადაში ქვეყანაში არსებული ყველა აშშ-ის საქვეუწყებო ბიოლაბორატორიის ლიკვიდაცია მოსთხოვა.

    უკრაინაში სკანდალი ჩაღდება ქვეყნის ტერიტორიაზე 11 ამერიკული ბიოლაბორატორიის საქმიანობის გამო. რამდენიმე წლის წინ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები იუწყებოდნენ, რომ უკრაინაში ამერიკული ბიოლაბორატრიები შეიქმნა, მაგრამ ამ ინფორმაციამ ყურადღება ვერ მიიპყრო. ამჯერად, კორონავირუსის პანდემიის ფობზე ოპოზიციამ მთავრობას მოსთხოვა ახსნა, რა ხდება გასაიდუმლოებულ ობიექტებზე.

    უმაღლესი რადას ორმა დეპუტატმა "ოპოზიციური პლატფორმა - სიცოცხლისთვის" ლიდერმა ვიქტორ მედვედჩუკმა და რენატ კუზმინმა (წარსულში - უკრაინის გენერალური პროკურორის მოადგილე) საჯაროდ მოსთხოვეს უკრაინის ხელისუფლებას, ამერიკული ბიოლაბორატორიების საქმიანობის შესახებ ინფორმაცია მიეწოდებინა.

    "დამოუკიდებელი სამხედრო მიმოხილვის" მიმომხილველი ვლადიმერ ივანოვი წერს, რომ სსრკ-ის დაშლის შემდეგ აშშ-ის ბიოლაბორატორიები ასევე შეიქმნა დსთ-ს ისეთ სახელმწიფოებში, როგორიცაა აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, უზბეკეთი, მოლდოვა და სხვა. მათთან და მათი კვლევის შედეგებთან წვდომის უფლება მხოლოდ ამერიკელ სპეციალისტებს აქვთ. ადგილობრივ მეცნიერებსა და ტექნიკურ პერსონალს ეკრძალება იმ ადგილებში შესვლა, სადაც ყველაზე მნიშვნელოვანი და საიდუმლო კვლევები ტარდება.

    უცხოეთის მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებმა ამ დღეებში კორეათაშორისი ურთიერთობების გამწვავების შესახებ გვამცნეს. ამის ერთ-ერთი საბაბია სამხრეთ კორეაში ამერიკული ბიოლაბორატორიების არსებობა. ჩრდილოეთ კორეამ კვლავ მოსთხოვა სამხრეთ კორეას ქვეყანაში განთავსებული ამერიკული სამხედრო ბიოლაბორატორიების დახურვა.

    კორეის სახალხო-დემოკრატიული რესპუბლიკა უკვე მერამდენე წელია ბრალს სდებს აშშ-ს კორეაში ბიოქიმიური ომის დაწყებისთვის მზადებაში. ჯერ კიდევ 2018 წელს, "РИА Новости"-ს ცნობით, კორეის სახალხო-დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ აშშ-ი კორეის ნახევარკუნძულზე ბიოქიმიური ომის დაწყებისთვის მზადებაში დაადანაშაულა. ფხენიანის ეჭვები უკავშირდებოდა სამხედრო ბიოქიმიური, მათ შორის, მომწამლავი ნივთიერებების შესწავლელი  ლაბორატორიების ქსელის შექმნის ამერიკულ-სამხრეთკორეულ პროგრამას.

    აუცილებელია აღინიშნოს, რომ კორონავირუსის ეპიდემიის გავრცელებასთან ერთად სამხრეთ კორეაში გაძლიერდა მოქალაქეთა პროტესტი ქვეყანაში ამერიკული ბიოქიმიური ლაბორატორიების არსებობის გამო. პროტესტანტებმა სამხრეთ კორეაში ამერიკული ბიოქიმიური ლაბორატორიების დახურვა მოითხოვეს, რადგან ისინი დიდ საფრთხეს წარმოადგენენ როგორც ქვეყნის მოსახლეობისთვის, ისე სამხრეთ კორეის ეკოლოგიური უსაფრთხოებისთვის. სამხრეთ კორეის მოსახლეობას ჯერ კიდევ კარგად ახსოვს, 2015 წელს აშშ-მა როგორ აღიარა, რომ შეცდომით სამხრეთ კორეის კერძო ლაბორატორიებში ციმბირული წყლულის სპორების ცოცხალი ნიმუშები გაგზავნა. მაშინ პენტაგონის ხელმძღვანელმა ეშტონ კარტერმა პირადად მოიბოდიშა ამის გამო კორეის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის ხან მინ გუს წინაშე.

    ბადრი ნაჭყებია, პოლიტოლოგი

    ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი

    საზღვარგარეთის რამდენიმე წამყვანი უნივერსიტეტის ექსპერტ-კონსულტანტი

     

    (ინფორმაცია მომზადებულია ინტერნეტმასალებზე დაყრდნობით)

  • კორონავირუსის კრიზისის დროს უკრაინის კულტურა საფრთხის ქვეშ დგას

    ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების წინააღმდეგ ბრძოლას, უკრაინის მთავრობას შეუძლია შესწიროს უკრაინის ერთ-ერთი მთავარი ღირებულება „ევრომაიდანის“ შემდეგ - მისი კულტურა. 2020 წელს ფინანსთა სამინისტრო გეგმავს კულტურისთვის დაფინანსების შემცირებას 7 მილიარდი გრივნით. UkraineWorld- მა შეისწავლა ეს საკითხი და გაიგო თუ რატომ მიიჩნევს ზოგიერთი შემოქმედებითი ინდუსტრიის წარმომადგენელი, რომ ამან შეიძლება კატასტროფა გამოიწვიოს.

    27 მარტს ათასობით უკრაინელი შეუერთდა ონლაინ პროტესტს სახელწოდებით "არა კულტურის განადგურებას!". ეს ინიციატივა იყო სასოწარკვეთილი პასუხი მთავრობის გეგმასთან დაკავშირებით, რომ შეამციროს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯები და გადანაწილდეს ეს თანხები უკრაინაში კორონავირუსების გავრცელების წინააღმდეგ საბრძოლველად.

    მაგრამ ქვეყნის კულტურული სექტორის ექსპერტები აფრთხილებენ ყველას: სასიცოცხლო მნიშვნელობის მქონე სფეროების დაფინანსების შემცირება, კერძოდ, კინო, წიგნები და ტურიზმის განვითარება, დიდ დანაკარგებს გამოიწვევს, როგორც პირად გეგმებში, ისე ეროვნული მასშტაბით. აქ მოცემულია უკრაინული კულტურის წარმომადგენლების რამდენიმე ძირითადი არგუმენტი, რომლებიც ეწინააღმდეგებიან გადაწყვეტილებას კულტურის ბიუჯეტის დაფინანსების შემცირების შესახებ. 

    იულია სინკევიჩი, ოდესის საერთაშორისო კინოფესტივალის გენერალური პროდიუსერი:

    ჩვენ ვხედავთ, რომ უფრო განვითარებულ ქვეყნებში და, თუნდაც ნაკლებად განვითარებულში, მთავრობები არ ამცირებენ კულტურის სფეროს ბიუჯეტს, არამედ ქმნიან დამხმარე ფონდებს. ისინი კი გაცილებით აღემატება დაგეგმილ ბიუჯეტს, მსოფლიოში არსებული კორონავირუსული ვითარების მიუხედავად.

    დიდმა ბრიტანეთმა შემოიტანა 160 მილიონი ფუნტის სწრაფი დახმარების რეაგირების პაკეტი თავისი კულტურული სექტორისთვის, გერმანიამ გამოყო 50 მილიარდი ევროს დახმარება კრეატიული ინდუსტრიის მხარდასაჭერად, ხოლო იტალიამ - 130 მილიონი ევრო თეატრსა და კინემატოგრაფიაში არსებული ვითარების გასაუმჯობესებლად.

    ნიკოლაი კნიაჟიტსკი, პარლამენტის ჰუმანიტარული და ინფორმაციული პოლიტიკის კომიტეტის წევრი:

    ჩვენი კომიტეტი ერთხმად ეწინააღმდეგებოდა უკრაინული კულტურისთვის ბიუჯეტის შემცირების საკითხს, მიუხედავად პარტიული კუთვნილებისა. საკარანტინო რეჟიმის დროს ადამიანებს უნდა ჰქონდეთ წიგნების წაკითხვისა და ფილმების ყურების შესაძლებლობა, თუმცა სხვა მნიშვნელოვან სექტორებსაც სჭირდებათ მხარდაჭერა. უნდა გვახსოვდეს, რომ ვირუსული ომის გარდა, ჩვენ კიდევ ერთი ომი გვაქვს უკრაინის აღმოსავლეთში.

    ”აშკარაა, რომ თუ ჩვენ საკუთარ კულტურულ პროდუქტებს არ წარვადგენთ, ამ ნიშას რუსული კულტურული პროდუქტი დაიკავებს”.

    ჩვენ გვესმის, რომ უკრაინასა და მის ფარგლებს გარეთ საკარანტინო რეჟიმის გამო, არაერთი კულტურული ღონისძიება აღარ გაიმართება. ეს ხარჯები შეიძლება შემცირდეს და გადაეცეს ჯანდაცვის მუშაკებს ან სხვა სოციალურ მუშაკებს საჭიროებებისთვის. ამასთან, აუცილებელია ეროვნული კინოს სხვაგვარად მხარდაჭერა. მაგალითად, უკრაინის კულტურულმა ფონდმა ან უკრაინის სახელმწიფო ცენტრმა შეიძლება გამოაცხადოს სცენარის კონკურსი, რათა ხალხს მისცეს შესაძლებლობა დაგეგმოს და მოამზადოს მომავალი გადაღებები.

    გასულ წელს, უკრაინის წიგნების ინსტიტუტმა გამოყო 100 მილიონი გრივნა ბიბლიოთეკებისთვის წიგნების შესაძენად. წელს, თანხა 20 მილიონამდე შემცირდა და არავის აინტერესებს გამომცემლობების და წიგნების მაღაზიების შემდგომი ბედი.

    თქვენ ასევე უნდა იფიქროთ რეგიონებზეც. უკრაინამ შეამცირა დაფინანსება ადგილობრივი ბიუჯეტებისთვის და პირველი, რასაც ისინი აკეთებენ, არის კულტურაზე ხარჯვითი ნაწილის შემცირება.

    ანნა მაჩუხი, უკრაინის კინოაკადემიის თანადამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი:

    ჩვენი აკადემიის ამოცანაა უკრაინული კულტურის პოპულარიზაცია, მაგრამ ამჟამად საერთოდ მის გადარჩენაზე ვსაუბრობთ.

    ”კულტურული ცხოვრების ხანმოკლე შეფერხებაც კი საფრთხეს უქმნის ერის გადარჩენის საკითხს. წლის განმავლობაში დაპაუზებამ კი, სულ მცირე, რამოდენიმე წლით შიძლება უკან დაგვხიოს“.

    2006-დან 2010 წლამდე მაქსიმუმ 1-2 ფილმი გვქონდა გადაღებული. 2011 წელს კინოთეატრებში არცერთი უკრაინული ფილმი არ გადიოდა. უკრაინული კინოს ეგრეთ წოდებული რენესანსის დროს, 2009-2019 წლებში გამოვიდა 100-ზე მეტი უკრაინული ფილმი. ახლა ჩვენ აღარ ვლაპარაკობთ ფილმების რაოდენობაზე, არამედ ვსაუბრობთ მის ხარისხზე. ჩვენ ყველას დავანახეთ, რომ უკრაინას თავისი ადგილი აქვს მსოფლიო კინოში.

    10 ათასზე მეტი ადამიანია დასაქმებული ამჟამად კინოინდუსტრიაში, და არის საფრთხე, რომ აღნიშნული სექტორი შეიძლება სახელმწიფო დახმარების და საარსებო წყაროს გარეშე დარჩეს.

    პაველ სუშკო, პარტია "ხალხის მსახურის" საპარლამენტო ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილე:

    როგორც უკრაინის პარლამენტის დეპუტატს და უკრაინაში კინემატოგრაფიისა და რეკლამირების სფეროში შემავალი ქვეკომიტეტის ხელმძღვანელს, მიუღებლად მიმაჩნია კულტურის სფეროს დაფინანსების შემცირება.

    როგორც კი გავიგეთ შესაძლო სეკვესტრის შესახებ, კომიტეტში ყველანი ერთ მუშტად შევიკარით. აქვე ჩვენ წარმოვადგინეთ მონაცემები თუ რა ეკონომიკურ და სოციალურ შედეგებს მოიტანს ამ გადაწყვეტილების აღსრულება:

     

    1. საწარმოთა დაშლა ეკონომიკის კრეატიულ სექტორში;

    2. კრეატიული ეკონომიკის პროდუქციის ექსპორტის შემცირება;

    3. უმუშევრობის ზრდა კინოწარმოების, ტურიზმისა და ბეჭდვის სფეროში;

    4. ადამიანური რესურსის და პოტენციალის დაკარგვა;

    5. უკრაინის მოსახლეობის კულტურის ზოგადი დონის დაქვეითება, ასევე დანაშაულის და „სოციალური“ დაავადებების ზრდა;

    6. უკრაინული საზოგადოების მულტიკულტურული ბუნების გაცნობიერების არარსებობა და პატრიოტიზმის დონის ზოგადი ვარდნა;

    7. სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტების განვითარების პროცესების შენელება და ა.შ.

     

    ირმა ვიტოვსკაია, უკრაინელი მსახიობი:

    ეს 90-იანი წლების კოშმარს მაგონებს. მე ვარ უკრაინის კულტურული ფონდის ერთ-ერთი ექსპერტი, რომლის მრავალი პროექტი ახლა გაურკვევლად არის შეჩერებული. მაგრამ კინემატოგრაფია ტექნიკურად რთული სფეროა, რომელიც ახლახან შევქმენით.

    ჩვენ უნდა ვეძიოთ კომპრომისული შესაძლებლობები. კულტურა ქმნის ეთიკის კოდექსს, რომელიც მნიშვნელოვანია იმ სირთულეების ფონზე, როგორიცაა კორონავირუსული პანდემია. ეს არის როგორც გამოწვევა, ისე „მარკერი“, რომელიც საზოგადოებაში ბევრ რამეს აღნიშნავს.

    ”ჩვენ არ ვიცით როგორი იქნება საგარეო ატმოსფერო, ასე რომ, მორალური კოდექსი, რომელსაც კულტურა გვაძლევს, მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანები სასოწარკვეთილებაში არ ჩაცვივდნენ”.

     მათთვის, ვინც ფილმებზე მუშაობს, დაპაუზების ერთი წელი შეიძლება ათი წელი გახდეს. ეს არის ინფორმაციის უსაფრთხოების, კრეატიულობის და კონკურენტუნარიანობის საკითხი. ჩემთვის, როგორც მსახიობისთვის, ამ სფეროს გაჩერება მეტად კრიტიკულია. ჩვენ შეგვიძლია დავკარგოთ ყველაფერი ის, რაც ამდენი ხნის განმავლობაში შევქმენით.

     

    აღნიშნული სტატია პირველად გამოქვეყნდა საიტზე «UkraineWorld».

    ავტორი: ირინა მატვიიშინ

    ჟურნალისტი და ანალიტიკოსი UkraineWorld- ში «Интерньюз-Украина»- ში.

ბიზნეს ნიუსი

ნოემბრიდან ეტაპობრივად ვხსნით რეგულარულ ფრენებს - ნ. თურნავა

ნოემბრიდან ეტაპობრივად ვხსნით რეგულარულ ფრენებს - ნ. თურნავა

„ნოემბრიდან ეტაპობრივად ვხსნით რეგულარულ ფრენებს დ...

ლიბერთის ახალი აქცია - #გულით პედაგოგებისთვის

ლიბერთის ახალი აქცია - #გულით პედაგოგებისთვის

ლიბერთის ახალი შეთავაზება სპეციალურად პედაგოგებისთ...

პოპულარული

« ოქტომბერი 2020 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური