როგორ ეხმარება ხალხს უკრაინული ბიზნესი და მოხალისეები COVID 19-თან ბრძოლაში

გამოქვეყნებულია ჯანდაცვა
ორშაბათი, 18 მაისი 2020 12:34

გლობალური პანდემია გახდა ერთგვარი გამოცდა უკრაინისთვის, რომელიც ცდილობს თავისი ჯანდაცვის სისტემის რეფორმირებას. ჩვეულებისამებრ, სამოქალაქო საზოგადოებამ, მოხალისეებმა და მეწარმეებმა გადაწყვიტეს ერთიანი ძალისხმევით დახმარება გაუწიონ სხვადასხვა მოწყვლად ჯგუფებს. UkraineWorld-ი აკვირდებოდა ამ პროცესებს და გთავაზობთ ჩვენს დაკვირვებას.

„ევრომაიდანმა“ და რუსეთის უკრაინის წინააღმდეგ წამოწყებულმა ომმა ყველას დაანახვა, რომ უკრაინელებს შეუძლიათ მტრის წინააღმდეგ ბრძოლა. თუმცა, ამჯერად მტერი უხილავია. სანამ მთავრობა ელოდება ჩინეთიდან ჰუმანიტარულ დახმარებას და საერთაშორისო ფონდებიდან ფინანსურ დახმარების მიღებას, უკრაინელები აკეთებენ იმას, რაც შესაძლებელია. კარანტინის დაწყების დღიდანვე, 17 მარტს, განხორციელდა არაერთი კერძო და საჯარო ინიციატივა ჯანდაცვის მუშაკების, მოხუცებისა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების მხარდასაჭერად.

მარტის ბოლოს, უკრაინის მთავარი სანიტარული ექიმის, ვიქტორ ლიაშკოს მონაცემებით, უკრაინულ საავადმყოფოებს, მათ შორის კლინიკებს, რომლებიც გადააკეთეს კორონავირუსული ინფექციით დაავადებულთა მისაღებად, მათ განკარგულებაში ჰქონდათ 4000-ზე ნაკლები ფილტვების მექანიკური სავენტილაციო მოწყობილობა.

”საავადმყოფოებში ფილტვების მექანიკური სავენტილაციო მოწყობილობების და  ძირითადი დამცავი ხელსაწყოების სიმცირემ, კერძო მეწარმეები აიძულა დახმარების ხელი გაეწოდებინათ ჯანდაცვის სისტემის გასაუმჯობესებლად”.

წამყვანი უკრაინული საფოსტო ოპერატორი Nova Posta იყო პირველი, ვინც მუშაობა დაიწყო ამ კუთხით. კომპანიამ პოლტავას რეგიონში საავადმყოფოების აღჭურვილობისთვის 25 მილიონი გრივნა (899,425 აშშ დოლარი) გადარიცხა. ”ჩვენს ქვეყანაში ბიზნესი არასოდეს მუშაობდა იდეალურ პირობებში”, - თქვა ვლადიმერ პოპერეშნიუკმა, კომპანიის ერთ-ერთმა თანამფლობელმა. ”მაგრამ ახლა საქმე გადარჩენასა და სამუშაო ადგილების შენარჩუნებას ეხება.” აღნიშნული აქციის ინიციატორებმა მოუწოდეს სხვა მეწარმეებს შეუერთდნენ მათ ინიციატივას და შესაბამისად ბევრმა მიბაძა კიდეც. კერძოდ, საფეხბურთო კლუბი  „ვორსკლა“ და სამთომომპოვებელი კომპანია Ferrexpo შეთანხმდნენ კონკრეტული ფინანსური დახმარების გაწევის თაობაზე.

უკრაინული კომპანიების საქველმოქმედო და სოციალური კამპანიები გახდა ერთგვარი გადარჩენის სამსახური უკრაინის მთელ ქალაქებში. ლვოვში, დასავლეთ უკრაინის ტურისტულ მარგალიტში, ერთ-ერთმა უმსხვილესმა IT-კომპანიამ, SoftServe-მა, 10 მილიონი გრივნა დახარჯა მედიკამენტების, საავადმყოფოებისათვის საჭირო სხვა აღჭურვილობის  შესაძენად იმ ქალაქებში, სადაც მდებარეობს მათი ოფისი. ამ აქციას ასევე შეუერთდნენ სხვა კომპანიებიც და მათ შორის კომპანია Intellias-მა, შექმნა სპეციალური ჯგუფი უკრაინაში არსებული პანდემიის დასადგენად და 10,000 ტესტი შეიძინა კორონავირუსის ტესტირების ჩასატარებლად.

ნაციონალურ დონეზე, კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლას ბანკები, ბიზნესმენები და მათ შორის ოლიგარქებიც შეუერთდნენ. „პრივატბანკის“ და „მონობანკის“ დამფუძნებელმა შეაგროვეს ფული და გაგზავნეს საავადმყოფოებისთვის სასუნთქი აპარატების შესაძენად. ბევრმა დაიწყო უფასო კონსულტაციების, ონლაინ კურსების ფასდაკლებით შეთავაზება, რათა ცხოვრება გაამარტივონ მათთვის, ვინც სახლში დარჩენის დროს იძულებულია გააგრძელოს მუშაობა ან დაეხმაროს ვითარების გაუმჯობესებას.

ოდესაში, მოხალისეთა ჯგუფი, სახელწოდებით Monster Corporation, მეწარმეებთან და ქველმოქმედებთან ერთად, ადგილობრივ საავადმყოფოებს ეხმარება. ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, კატერინა ნოჟევნიკოვა ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე რეგულარულად აქვეყნებს ინფორმაციას არსებული სიტუაციის შესახებ. მოხალისეებს უკვე შემოწირული აქვთ ათასობით კომპლექტი დამცავი მოწყობილობები და ჰიგიენის ძირითადი საშუალებები და მათ ასევე დაიწყეს ასაკოვანი ადამიანების დახმარება, რომელთაც დაავადების ყველაზე მაღალი რისკი აქვთ.

”ოდესაში, 5,500-ზე მეტ პენსიონერს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ისინი ვერანაირად ვერ დატოვებენ თავიანთ სახლებს. ამის შესახებ საკუთარ ფეისბუქ-გვერდზე დაწერა ოდესის ოლქის ანტიკრიზისული საბჭოს პროექტის კოორდინატორმა იულია კანაზირსკაიამ. ოდესის რეგიონში არსებულმა ანტიკრიზისულმა შტაბმა, ”ოდესა vs. COVID-19 მობილიზება გაუკეთა ადგილობრივ მეწარმეებს და მათ დახმარება გაუწიეს სოციალურად დაუცველ თანამოქალაქეებს ძირითადი პროდუქტითა და სხვა სახის პროდუქციის შეძენით. ასეთივე აქციებს ორგანიზებას უკეთებენ სხვა ორგანიზაციებიც. კერძოდ: „მოხუცები“, „სიცოცხლისმოყვარულები“, წმინდა ეგეფიუსის საზოგადოება და „დაეხმარეთ უსახლკაროებს“.

გარდა ამისა, მოხალისეების სხვადასხვა ჯგუფებმა დამცავი ნიღბების შეკერვა დაიწყეს, და ამითი ცდილობენ არსებული დეფიციტის აღმოფხვრას. ზოგიერთი ინიციატივა კი, რომელიც შეიქმნა 2014 წელს, რათა დაეხმარებოდნენ ფრონტის ხაზზე მყოფ უკრაინელ ჯარისკაცებს ტანსაცმლითა და აღჭურვილობის მომარაგებით, ახლა თანხების შეგროვება დაიწყეს დამცავი აღჭურვილობისა და სასუნთქი აპარატების შესაძენად, რაც დაეხმარება მოსახლეობას  სასიკვდილო ვირუსთან ეფექტურ ბრძოლაში.

”მიუხედავად იმისა, რომ ათობით არასამთავრობო ორგანიზაცია და ახალი ინიციატივა, მაგალითად” სოლიდარობა ”, ყველანაირად მუშაობენ ინფექციური დაავადების გავრცელების წინააღმდეგ, ადგილობრივი ხელისუფლება მთელს უკრაინაში იძულებულია უპასუხოს იმ გამოწვევებს და პრობლემებს, რომლებიც წარმოიშვა კორონავირუსის ეპიდემიასთან დაკავშირებით.”

მხოლოდ კიევში, 12 ათასზე მეტი მარტოხელა მოხუცია, რომლებიც ზრუნვას საჭიროებენ. კიევის მერმა, ვიტალი კლიჩკომ განაცხადა, რომ ქალაქში ორგანიზებული იყო აქცია - „მარტოხელა პენსიონერების მომარაგება საკვები პროდუქტებით, ჰიგიენური საშუალებებით და მედიკამენტებით“.

მსგავსი ზომები მიღებული იქნა სხვა სფეროებშიც. მაგალითად, როვენის საოლქო საბჭომ გადაწყვიტა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა და ხანდაზმული ასაკის მოხუცთა მომარაგება, რაც აუცილებელია, რომ მათ მაქსიმალურად შეზღუდონ თავისი კონტაქტები. უკრაინა ასევე ცდილობს საკუთარი სახელმწიფო საწარმოების აქტუალურ ჩართვას კორონავირუსთან ბრძოლის პროცესში. მაგ: საფოსტო კომპანია Ukrposhta და Liki24.com მომამსახურეებმა საკარანტინო პერიოდში დაიწყეს მედიკამენტების უფასოდ მიტანა უკრაინის შორეულ ქალაქებსა და სოფლებში.

კარანტინის შემოღებით, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი მკაცრად შეიზღუდა და საგანგებო სიტუაციის გამო მალევე შეჩერდა. ამრიგად, ლვოვის საქალაქო საბჭომ შეთანხმებაც კი დადო საავტომობილო მომსახურე კომპანიებთან: Uklon, Bolt და Uber, იმ საავადმყოფოების სამედიცინო მუშაკებისთვის უფასო სერვისის შესახებ, სადაც მკურნალობენ კორონავირუსით დაავადებულ პაციენტებს. მარტის ბოლოს კიევის სერვისი Uber Shuttle გადაიქცა Shuttle Heroes და უზრუნველყოფს უფასო ვიზიტებს ჯანდაცვის სფეროს მუშაკებისთვის. თქვენ შეგიძლიათ გამოიყენოთ ეს სერვისი პრომოკოდის გამოყენებით, რომელიც ნაწილდება ჯანდაცვის განყოფილებისა და სახელმწიფო ონლაინ სერვისის მეშვეობით.

”როდესაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მუშაობა შეიზღუდა, სანამ ხელისუფლების წარმომადგენლები დაიწყებდნენ მუშაობას, თავად უკრაინელმა მძღოლებმა დაიწყეს სამედიცინო მუშაკების უფასოდ გადაყვანა.

კიევში, ჩერნოვციში, ლვოვში, როვნოსა და სხვა რეგიონებში, მათ დაუყოვნებლივ შექმნეს სპეციალური აპლიკაციები მესენჯერსა და Facebook-ში, რათა დახმარებოდნენ სამედიცინო მუშაკებს სამუშაო ადგილებზე მისასვლელად. ანდრეი დიდუნმა, უჟგოროდელმა ბიზნესმენმა, პირველმა წამოიწყო ეს ინიციატივა, როდესაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტი გაჩერდა უჟგოროდში (ზაკარპატიის რეგიონი). დღეისათვის მთელს უკრაინაში მიმდინარეობს აქცია „დაეხმარე ექიმებს“. ეს არის სოლიდარობის მასიური მოძრაობა მთელს უკრაინაში, რომელიც ეხმარება ჯანდაცვის მუშაკებს თავიანთი საქმის კეთებაში.

ფინანსური სირთულეების მიუხედავად, მცირე საწარმოები არ დადგნენ განზე. ანდრეი დიდუნმა, რომელიც ყიდის მობილური ტელეფონების აქსესუარებს, სხვა მეწარმეებთან ერთად შეძლო თანხის შეგროვება და ინფექციური დაავადებების განყოფილებებისა და საავადმყოფოებისთვის საჭირო დამცავი აღჭურვილობისა და საჭირო ნივთების შეძენა.

”ინფექციური დაავადებების საავადმყოფოებში თითქმის არაფერი აქვთ. არც ხელთათმანები, არც პირბადეები და არც საკმარისი აღჭურვილობა, აცხადებს ერთ-ერთი ბიზნესმენი. იგი თვლის, რომ საქმე რთულდება იმის გამო, რომ ინტერნეტში ბევრი სპეკულაციური შეთავაზება იყო. ”ეს კოსტუმი იცავს ქიმიკატებისგან, მაგრამ არა ვირუსებისგან. მიუხედავად ამისა, მათი გამოყენება შესაძლებელია, თუ სხვა ვარიანტი არ არსებობს. მე მყავს მეგობრები რეგიონულ საავადმყოფოებში და ვიცი, რომ იქ სიტუაცია კატასტროფულია. ”- დასძინა დიდუნმა.

დახმარების სურვილი - ასე იწყება სოლიდარობა. კრისტინა ჟუკმა ლვოვიდან გადაწყვიტა განცხადების განთავსება თავის რაიონში. ”მე დავწერე, რომ შემეძლება სასურსათო მაღაზიაში ან აფთიაქში მისვლა, ძაღლებისა და კატების გასეირნება, მაღალი რისკის ჯგუფების, ორსული ქალების ან მათთვის, ვისაც გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები აწუხებს დახმარება.” თუმცა ბევრმა არ მიმართა დასახმარებლად. ”ჯერჯერობით სიტუაცია არც ისე კრიტიკულია,” ამბობს ქრისტინე, ”ალბათ ცოტა ადამიანი მიიჩნევს ამას სერიოზულად”.

მიუხედავად ამისა, პიცერიის La Piez– ის მარკეტინგის განყოფილების ხელმძღვანელმა, კრისტინამ წამოიწყო პიცის უფასოდ მიტანის კამპანია ინფექციური დაავადებების განყოფილებებში და სასწრაფო საავადმყოფოებში ლვოვში, ივანო – ფრანკოვსკსა და ვინიცაში. ”როდესაც დავინახე, რომ იტალიაში პიცა უფასოდ გადაეცემათ ექიმებს, ვფიქრობდი, რომ ეს შესანიშნავი იდეა იყო!” - განუცხადა მან UkraineWorld– ს კრისტინამ და აღნიშნა, რომ ამას ისინი დღესაც აკეთებენ.

 

აღნიშნული სტატია პირველად გამოქვეყნდა «UkraineWorld».

ავტორი: ირინა მატვიიშინა

ჟურნალისტი და ანალიტიკოსი UkraineWorld- ში «Интерньюз-Украина»- ში.

წაკითხულია 293 ჯერ

Related items

  • როგორ გავხადოთ კომპანია მეტად ეკომეგობრული?

    ბარათი 1. რატომ უნდა გახდეს ჩემი კომპანია მეტად ეკომეგობრული?

    წარმოებისადმი ეკომეგობრული მიდგომა იმის ნიშნია, რომ კომპანია თავის საქმიანობას პასუხისმგებლობით ეკიდება. მას, ამასთან, ბიზნესისთვის მნიშვნელოვანი პრაქტიკული სარგებელიც მოაქვს. უპირველეს ყოვლისა, ის წარმოების საერთო ხარჯებს  ამცირებს, ლოგისტიკას და ენერგომოხმარებას კი მეტად ეფექტიანს ხდის. გარდა ამისა, ის კომპანიებს საშუალებას აძლევს, წარმოება გარემოზე მინიმალური ზემოქმედებით გააფართოონ. ეკოლოგიური სტანდარტებისა და ბაზრის მოთხოვნების დაცვა კი მომხმარებლებთან და პარტნიორებთან კარგი ურთიერთობების ჩამოყალიბებასაც უწყობს ხელს.

    მთლიანობაში, ყველა ეს სარგებელი კომპანიებს არა მხოლოდ ეროვნულ, არამედ საერთაშორისო ბაზრებზეც მეტად კონკურენტუნარიანს ხდის.

    მაგალითად, ევროკავშირის მხარდაჭერის შედეგად აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების 357 მცირე და საშუალო საწარმოსა და ორგანიზაციისთვის რესურსეფექტური და  სუფთა წარმოების 2000-მდე ღონისძიება გატარდა. მიღებულ ზომათა  უკუგების პერიოდი 5 წელზე ნაკლებია. ეს კომპანიებს წლიურად 10 მილიონამდე ევროს დაზოგვაში დაეხმარება. ასევე შეიძლება დაიზოგოს:

    • 158 გიგავატ/საათი ენერგია — ეს ენერგიის ის რაოდენობაა, რამდენსაც ევროკავშირის საშუალო ზომის, 2-3-წევრისგან შემდგარი 43,000 ოჯახი მოიხმარს;
    • 1,394,490 კუბური მეტრი წყალი — ეს წყლის ის რაოდენობაა, რამდენსაც ევროკავშირის საშუალო ზომის 12,563 ოჯახი მოიხმარს;
    • 44,210 ტონა ნედლეული

    ეს ღონისძიებები ასევე ხელს უწყობს CO2-ის ემისიის წელიწადში 81,115 ტონით შემცირებას (რაც, დაახლოებით, 17,644 საშუალო ზომის ავტომანქანის გამონაბოლქვის ტოლფასია) და  მყარი ნარჩენების 22,694 ტონით შემცირებას (რაც, დაახლოებით, ევროკავშირის 4,364 მოქალაქის მიერ წარმოებული ნარჩენების ტოლფასია).

    ამგვარად, რესურსეფექტიანობა აჩქარებს ტექნოლოგიურ ინოვაციებს, ქმნის მწვანე სამუშაო ადგილებს, აწვდის მომხმარებლებს მეტად ეკომეგობრულ პროდუქტებს, ხსნის ახალ საექსპორტო ბაზრებს და აჩენს ბიზნესის ახალ პერსპექტივებს ადგილობრივი კომპანიებისთვის. 

    COVID-19-ის პანდემიამ ბევრი ბიზნესი დააზარალა. რამდენიმე სექტორის საქმიანობა შეჩერდა კიდეც, რამაც უპრეცედენტო მასშტაბის გავლენა მოახდინა ეკონომიკაზე. ამ კონტექსტში უმიზნო დანახარჯები ბიზნესისთვის ერთიორად სახიფათოა. სწორედ ამიტომ ხარჯების შემცირებისა და ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით შრომითი პროცესების, ნედლეულის, ენერგიის და წყლის დანახარჯის ოპტიმიზაცია მრეწველობის სხვადასხვა დარგის სწრაფად აღდგენისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა. რესურსეფექტური და სუფთა წარმოება ამ პროცესის განუყრელი ნაწილია, რადგან ის წარმოებიდან მაქსიმალური სარგებლის მიღების გზად შეზღუდული რესურსების გააზრებულად გამოყენებას სახავს. პროცესების უკეთესი კონტროლი, გაუმჯობესებული სამუშაო პირობები, ქიმიკატების უსაფრთხო მართვა, უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვა, ენერგოეფექტიანობა, ნარჩენების შემცირება და ხელახალი გამოყენება, ეკომეგობრული პროდუქტების ინოვაციური გზებით შექმნა და სხვა მსგავსი პროცესები რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების ის სტრატეგიებია, რომლებიც ბიზნესებს ძალების აღდგენაში ეხმარება.

    ეფექტიანი და სუფთა წარმოების პრაქტიკა, ტექნოლოგიები და ინდუსტრიული სიმბიოზი (როცა ერთი საწარმოს ნარჩენები მეორის რესურსი ხდება) ეკომეგობრული საქმიანობისკენ გადადგმული პირველი ნაბიჯებია. სწორედ ამ მიმართულებით მუშაობს პროგრამა EU4Environment, რომლის მიერ განხორციელებული ეკოინდუსტრიული პარკების საპილოტე პროექტის შესახებ ინფორმაციის ხილვა აქ შეგიძლიათ.

    ბარათი 2. რატომ უნდა დავნერგო რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების მეთოდები?

    რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების მეთოდოლოგია მრავალგვარი მიზნით გამოიყენება: მისი მეშვეობით შესაძლებელია თავად პროდუქტის განახლება ან თუნდაც  წარმოების პროცესების მართვის და ტექნოლოგიის გაუმჯობესება. ყველა ეს ნაბიჯი ურთიერთდაკავშირებულია: მთლიანი პროცესი კომპანიებს საშუალებას აძლევს, ნარჩენები გადაამუშაონ და რესურსები ხელმეორედ გამოიყენონ.

    რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების საფუძველზე შესრულებული ანალიზი საწარმოს ეხმარება, განსაზღვროს ის ნაბიჯები, რომლებიც მისი საქმიანობის მდგრად განვითარებას შეუწყობს ხელს. ამაში შედის:

    • ნედლეულის და ენერგიის წყაროების საგულდაგულოდ შერჩევა (განახლებადი ენერგიისთვის პრიორიტეტის მინიჭებით);
    • საწარმოო პროცესების გაუმჯობესება პასუხისმგებლობიანი მართვის, ეფექტიანი ოპერაციების და ინოვაციური და ეკოლოგიურად სუფთა ტექნოლოგიების საშუალებით;
    • ტოქსიკური და სახიფათო მასალათა მოსპობა ან შემცირება;
    • ნარჩენების, ჩამდინარე წყლების და ემისიის შემცირება;
    • ნარჩენების შეფასება და მათი გამოყენების მიზნით კომპანიებს შორის თანამშრომლობა.

    გამოცდილებით მტკიცდება, რომ რესურსეფექტური და  სუფთაწარმოების მეთოდების 60%-ზე მეტის დანერგვა საჭიროებს მცირე ხარჯებს ან უკუგების შედარებით მოკლე პერიოდს (რამდენიმე თვიდან სამ წლამდე). ამ მეთოდთა დახმარებით კომპანიები დამატებითი ხარჯების გარეშე ახერხებენ მოგების სწრაფად მიღებას და დანაზოგის დაგროვებას.

    ეკონომიკური სარგებლის გარდა, ამ პრაქტიკის შედეგები კომპანიების საქმიანობის ეკოლოგიურ და სოციალურ მაჩვენებლებს ზრდის, რაც, თავის მხრივ, ბაზარზე მათ იმიჯს აუმჯობესებს. მისი მეშვეობით კომპანიებს ეროვნული და საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების მიერ შეთავაზებულ იმ „მწვანე“ კრედიტებზე წვდომაც უადვილდებათ, რომლებსაც მაღალხარჯიანი სამეწარმეო მეთოდების დასანერგად გასცემენ. ამასთან, რესურსეფექტური და სუფთა წარმოება კომპანიებს იმ ფინანსურ მექანიზმებთან აკავშირებს, რომელთა მიზანიც სათბური აირების ემისიის შემცირებაა. ეს კი, თავის მხრივ, საწარმოებს ენერგოეფექტიანობის გაუმჯობესების და განახლებად ენერგიაზე გადასვლის შესაძლებლობას აძლევს.

    ბარათი 3. როგორ ამცირებს რესურსეფექტური და სუფთა წარმოება ხარჯებს?

    რესურსეფექტური და სუფთა წარმოება საერთაშორისოდაა აღიარებული რესურსების ოპტიმიზაციის საშუალებად  ყველა ტიპის საქმიანობისას:

    • საწარმოო პროცესებში რესურსეფექტურიდასუფთაწარმოების გამოყენება, ერთი მხრივ, ნედლეულის, წყლის და ენერგიის დაზოგვას უდრის. მეორე მხრივ კი, მისი მეშვეობით ისპობა ტოქსიკური და სახიფათო მასალები, ხოლო ემისია და ნარჩენები უშუალოდ მათი წარმოქმნის ადგილას მცირდება.
    • პროდუქტების წარმოებისას რესურსეფექტურიდასუფთაწარმოებაიმ რესურსებზე მოთხოვნას აანალიზებს, რომლებიც ღირებულებათა ჯაჭვის შექმნისას და ნაწარმის სასიცოცხლო ციკლის განმავლობაშია საჭირო. ის ხელს უწყობს ეკო-დიზაინის იმ პრინციპების დამკვიდრებას, რომლებიც ზრდის პროდუქტის გამოყენების ხანგრძლივობას და აუმჯობესებს მის გამძლეობას და/ან განახლების უნარს. ეს კი, თავის მხრივ, პროდუქტის გარემოზე უარყოფით გავლენას ამცირებს.
    • სამომხმარებლო სექტორში რესურსეფექტური და სუფთა წარმოება ნერგავს მართვის იმ პრაქტიკასა და ტექნოლოგიებს, რომლებიც შენობებსა და სატრანსპორტო საშუალებებში ენერგიაზე მოთხოვნას ამცირებს. ამის შედეგად, კომპანია შესყიდვებს მეტი პასუხისმგებლობით წარმართავს, ნარჩენებს მინიმუმამდე ამცირებს და გადამუშავების პროგრამებს ნერგავს. მართვის, ტექნოლოგიის და ლოგისტიკის ამ მეთოდებით გაუმჯობესება ის გზაა, რომელიც  სამომხმარებლო ბიზნესებს ეკომეგობრულ საქმიანობაში რთავს და უნარჩენო წარმოების პრაქტიკას ამკვიდრებინებს.

    მაგალითად, იმის დადგენით, თუ საიდან და რატომ წარმოიქმნება ნარჩენები, საკვების წარმოების კომპანიამ ვაფლის წარმოების ხაზში იმ დანაკარგების განსაზღვრა შეძლო, რომელიც 15%-ის ოდენობის წუნიანი პროდუქციის  ტოლი იყო. კომპანიამ პროდუქტის რეცეპტურა და ოპერაციების კონტროლი გააუმჯობესა და ახალი აპარატურა დაამონტაჟა. ამის შედეგად კი არა მარტო ვაფლი გახდა უფრო გემრიელი, არამედ წუნიანი პროდუქციის წილიც 5%-მდე შემცირდა.

    ბარათი 4. როგორ დავნერგო რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების მეთოდები?

    რესურსეფექტური და  სუფთა წარმოება ამ სქემით ხორციელდება: „დაგეგმე — გააკეთე — შეამოწმე — იმოქმედე“.

    „დაგეგმე“ ვალდებულების აღება: ყველაფერი კომპანიის მიერ იმ ვალდებულების აღებით იწყება, რომ ის მეტი პასუხისმგებლობით მოეკიდება პროდუქტის შემუშავებას, შესყიდვას, წარმოებას, გაყიდვას და მომსახურებას. ამის შემდეგ ყალიბდება რესურსეფექტურდასუფთაწარმოებაზე მომუშავე გუნდი, რომელიც შეფასების პროცესს უხელმძღვანელებს. ის ეფექტიანობის ხარვეზებს და დანაკარგების მიზეზებს განსაზღვრავს  და პრიორიტეტებს გამოავლენს.

    გააკეთე“ შეფასება: ამ ეტაპზე იმ რესურსების ნაკადების აუდიტი ტარდება, რომლებიც ხარჯის და ეკოლოგიური ზემოქმედების კუთხით ყველაზე დიდი მნიშვნელობისაა. ეკოლოგიურ პრინციპებზე დაფუძნებული გეგმარება კომპანიას ეხმარება, განსაზღვროს რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების ოპტიმალური ვარიანტები (მასალების შერჩევა, კომპანიის შიდა მეურნეობის სათანადო მართვა, გაუმჯობესებული კონტროლი, შესაბამისი ტექნოლოგია, შიდა გადამუშავება, გარეგა დამუშავება). შემდეგ კი დგინდება ტექნიკური, ეკონომიკური და ეკოლოგიური კუთხით რესურსეფექტურიდასუფთაწარმოების რა მეთოდების განხორციელებაა შესაძლებელი. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით მუშავდება სამოქმედო გეგმა, რომელიც კომპანიამ უნდა შეასრულოს.

    „შეამოწმე“ — მონიტორინგი: რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების საფუძველზე შექმნილი მონიტორინგის სისტემა ეფექტიანობის და იმ სხვა მაჩვენებლებს აკონტროლებს, რომლებიც შეფასების ეტაპზე განისაზღვრა. ამ გზით რესურსების გამოყენების პროცესიც გამჭვირვალედ წარიმართება და ნარჩენების ნამდვილი ღირებულებაც ფასდება. ეს კომპანიას ახალ-ახალი შესაძლებლობების აღმოჩენის საშუალებას აძლევს. 

    „იმოქმედე“ — მართვის სისტემასთან მდგრადი ინტეგრაცია: ეს უკანასკნელი ეტაპი სამოქმედო გეგმის, შეფასების პროცედურის და კომუნიკაციის სტრატეგიის მომზადებას გულისხმობს. ეს კი, თავის მხრივ, რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების მეთოდების პრაქტიკაში განხორციელებას უზრუნველყოფს, თანაც ისე, რომ პროცესში კომპანიის სხვადასხვა განყოფილება იყოს ჩართული.

    ბარათი 5: რა სახის მხარდაჭერის მიღება შეუძლიათ კომპანიებს?

    ევროკავშირი აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებს ეკოლოგიურად უფრო დაბალანსებულ, ეფექტიან და მდგრად ეკონომიკაზე გადასვლის პროცესში ეხმარება. ამასთან, ევროკავშირი გარემო პირობებისა და მოქალაქეთა ეკოლოგიური კეთილდღეობის გაუმჯობესებაზეც ზრუნავს, რაც ტექნიკური და ფინანსური მხარდაჭერით მიიღწევა.

    რესურსეფექტური და სუფთა წარმოება პროგრამის, EU4Environment, ერთ-ერთი პრიორიტეტული სფეროა. პროგრამის ფარგლებში და გაეროს სამრეწველო განვითარების ორგანიზაციის (UNIDO) ტექნიკური მხარდაჭერით, ეროვნული პარტნიორები საქართველოსა და აღმოსავლეთ პარტნიორობის დანარჩენ ხუთ ქვეყანაში მოქმედ კომპანიებს რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების მეთოდების დანერგვაში ეხმარებიან. ეროვნული პარტნიორები საწარმოებს სთავაზობენ საკონსულტაციო სერვისებს, ატარებენ რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების აუდიტებს და მართავენ ექსპერტების ტრენინგებს. გარდა ამისა, ისინი კომპანიებს „მწვანე“ დაფინანსების მოპოვებაშიც ეხმარებიან.

    ევროკავშირი, ამასთან, „მწვანე“ ინვესტიციებისთვის დაფინანსებას ისეთ ფინანსურ ინსტიტუტებთან ერთად უზრუნველყოფს, როგორიცაა ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი, ევროპის საინვესტიციო ბანკი და გერმანიის განვითარების ბანკი KfW. ეს მხარდაჭერა EU4Business-ის, მწვანე ზრდის ფონდის და EU4Climate-ის ფარგლებში მოქმედი FINTECC-ის ინიციატივით ხორციელდება. 2020 წელს ევროკავშირმა 100 მილიონ ევრომდე ოდენობის გარანტია გასცა, რათა მხარი დაეჭირა ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის დაახლოებით 300 მილიონი ევროს ოდენობის ინვესტიციებისა და კერძო სექტორის წარმომადგენლებისგან გაღებული დამატებითი, 500 მილიონ ევროზე მეტი ოდენობის სესხებისთვის. სხვა პრობლემების გადაჭრასთან ერთად, ეს მხარდაჭერა მიმართული იქნება COVID-19-ით გამოწვეული კრიზისიდან „მწვანე“ ინვესტიციების საშუალებით გამოსვლისკენ — მათ შორის აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებშიც.

    დამატებითი ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია საწარმოებისთვის განკუთვნილი გზამკვლევიდან რესურსეფექტური და სუფთა წარმოებისთვის დაფინანსების მოპოვების შესახებ.

    ბარათი 6. როგორ შემიძლია „მწვანე“ ტექნოლოგიების საქართველოში გამოყენება?

    საქართველოში მიმდინარე საპროექტო საქმიანობისა და მცირე და საშუალო საწარმოებისთვის ხელმისაწვდომი რესურსების შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად, დაუკავშირდით ენერგოეფექტურობის ცენტრს – ინიციატივის, EU4Environment, ეროვნულ პარტნიორს საქართველოში (https://recp.ge). კახეთის და მცხეთის რეგიონებში არსებული რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების (RECP) კლუბები მცირე და საშუალო საწარმოებს პრაქტიკული მხარდაჭერით, საქმიანობის შეფასებით და მენტორინგით უზრუნველყოფენ. ისინი, ამასთან, უნარჩენო ეკონომიკის განვითარებისადმი მიძღვნილ ღონისძიებებსაც მართავენ.

    გარდა ამისა, ცენტრი მხარს უჭერს რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების ისეთ აქტივობებს, როგორიცაა ტრენინგები და ღონისძიებები, სადემონსტრაციო პროექტების განხორციელება, თემატური პუბლიკაციების მომზადება და მრავალი სხვა. ის  რესურსეფექტური და სუფთა წარმოების პროექტების ეროვნულ დონეზე ეფექტიან განხორციელებას ინიციატივის, EU4Environment საქმიანობის ფარგლებში უჭერს მხარს. ამ მიზნით ცენტრი კომპანიებს მთავრობის, ბიზნესის სექტორის და სამოქალაქო საზოგადოების დაინტერესებულ წევრებთან უწევს შუამავლობას.

    იმის დეტალურად გასაგებად, თუ როგორ შეუძლიათ მცირე და საშუალო საწარმოებს რესურსეფექტურ და სუფთა წარმოებაში ინვესტირებით რესურსების და თანხების დაზოგვა, წაიკითხეთ ქართული კომპანიის, EcOil, ისტორია. კომპანიამ რესურსეფექტური და  სუფთა წარმოების  მეთოდების გამოყენებით დაგროვებული დანაზოგით მხოლოდ ერთ წელიწადში შეძლო ინვესტიციის გამოსყიდვა.  

    მცირე ბიზნესისთვის „მწვანე“ დაფინანსების მოპოვების გზების შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მიღება ასევე შეგიძლიათ სიტყვა-პასუხის ფორმატში მომზადებული დოკუმენტიდან, რა სარგებლობა შეიძლება მოუტანოს მწვანე ინვესტიციებმა მცირე ბიზნესის განვითარებას საქართველოში?

    მასალა მომზადებულია პროექტის “EU NEIGHBOURS east” ფარგლებში 

  • მსოფლიო ბანკმა საქართველოს 85 მლნ ევროს მოცულობის ფინანსური რესურსი გამოუყო

    მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოები, რომლებზეც გავლენა იქონია COVID-19-ის პანდემიამ სარგებელს მიიღებენ 85 მლნ. ევროს მოცულობის ფინანსური მხარდაჭერით, რომელიც მსოფლიო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭომ დღეს დაამტკიცა. ინფორმაციას საქართველოში მსოფლიო ბანკის წარმომადგენლობა ავრცელებს.

    მსოფლიო ბანკში აცხადებენ, რომ მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოების (MSMEs) დახმარების ახალი პროექტი მიზნად ისახავს საწარმოების ხელშეწყობას და სამუშაო ადგილების შექმნას აღნიშნული ფირმების დახმარების პროგრამების გაფართოებითა და გაძლიერებით, ასევე საქართველოს ეკონომიკის დიგიტალიზაციის წახალისებით.

    „დახმარების ამ უახლესი პაკეტის საშუალებით, მსოფლიო ბანკი ხელს შეუწყობს სამუშაო ადგილების შექმნას და ფირმების განვითარებას, რომლებიც ქვეყნის ეკონომიკის საყრდენს და ძირითად ელემენტს წარმოადგენენ მდგრადი აღდგენის მიმართულებით. აღნიშნული გულისხმობს ფირმების დახმარებას დაფინანსებასთან წვდომის გამარტივებაში და საფინანსო ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების განხორციელებაში, რაც ხელს შეუწყობს ტექნოლოგიების დანერგვას და ციფრული საფინანსო სერვისების გამოყენებას“, – განაცხადა სამხრეთ კავკასიაში მსოფლიო ბანკის რეგიონულმა დირექტორმა, სებასტიან მოლინეუსმა.

    პროექტი ქვეყნის მასშტაბით დახმარებას გაუწევს დაახლოებით 6,000 მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოს და ბიზნესის გადარჩენის შანსებს გაზრდის, ასევე აამაღლებს პროდუქტიული აქტივების შენარჩუნების შესაძლებლობებს და ფირმებს დაეხმარება ეკონომიკისა და ჯანდაცვის მიმართულებით არსებულ ახალ გამოწვევებთან ადაპტირებაში.

    „გლობალურმა პანდემიამ მძიმე დარტყმა მიაყენა საქართველოს კერძო სექტორს, განსაკუთრებით მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოებს, ასე რომ მათი მხარდაჭერა სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა, ისევე როგორც ახალი საწარმოების შექმნის სტიმულირება, რაც შესაძლებელს გახდის ქვეყნის ეკონომიკური ზრდის დაჩქარებას. კიდევ ერთხელ, მსურს მადლობა გადავუხადო მსოფლიო ბანკს მხარდაჭერისთვის პანდემიასთან ბრძოლაში, ისევე როგორც ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაში“, – აღნიშნა საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა, ლაშა ხუციშვილმა.

    მსოფლიო ბანკის ცნობით, პროექტის მიზანია, ფირმების წინაშე არსებული ფინანსური შეზღუდვების შემსუბუქება და მათი დახმარება საქმიანობის პოსტ – COVID-19-ის სცენართან ადაპტაციაში. პროექტის ერთი კომპონენტი გააძლიერებს და გააფართოებს „აწარმოე საქართველოში“ (EG) სააგენტოს მიერ განხორციელებულ მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერის პროგრამებს. მიკრო და მცირე ფირმების პირდაპირი დახმარება „აწარმოე საქართველოშის“ მეწარმეობის მხარდაჭერის პროგრამით შეთავაზებული გრანტებით გამოიხატება.

    მეორე მხრივ, მცირე და საშუალო საწარმოები (SMEs) შეძლებენ „აწარმოე საქართველოშის“ დახმარების მიღებას მიკრო და მცირე მეწარმეობის მხარდაჭერის პროგრამის ფარგლებში საპროცენტო განაკვეთის თანადაფინანსებით, რაც შეამცირებს სესხთან დაკავშირებულ ხარჯებს და გავლენას იქონიებს ლიკვიდურობის უშუალო შეზღუდვებზე. ისინი ასევე მიიღებენ სარგებელს საფინანსო ინსტიტუტების საშუალებით ნაწილობრივ საკრედიტო გარანტიებთან წვდომით, რომლებიც შექმნილია გირავნობის მაღალ მოთხოვნებზე და საფინანსო ინსტიტუტების მიერ დადგენილ რისკის თავიდან აცილების მოთხოვნებზე რეაგირებისთვის.

    „მცირე და საშუალო საწარმოების განვითარება საქართველოს მთავრობის პრიორიტეტია, რადგან ეს წარმოადგენს კერძო სექტორის ზრდის, სამუშაო ადგილების შექმნისა და ქვეყანაში სამეწარმეო კულტურის გაძლიერების წინაპირობას. ამ თვალსაზრისით, მსოფლიო ბანკის მხარდაჭერა და 85 მლნ. ევროს განაწილება  საქართველოს მცირე და საშუალო ბიზნესის მხარდასაჭერად პოსტპანდემიურ პირობებში, ფასდაუდებელია“, – განაცხადა საქართველოს ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების მინისტრმა, ნათია თურნავამ.

    მსოფლიო ბანკში აღნიშნავენ, რომ პროექტი ასევე ხელს შეუწყობს ქვეყნის საფინანსო ინფრასტრუქტურის გაძლიერებას და ციფრული საფინანსო სერვისების გამოყენების ზრდას. ეს მოიცავს საგადასახდო სისტემების ინფრასტრუქტურის განახლების მხარდაჭერას სწრაფი გადახდების (IPS)ახალი სისტემის დანერგვით, „იცნობდეთ თქვენს კლიენტს“ (KYC) ციფრული რეესტრის ფართო გამოყენებითა და უზრუნველყოფილი ტრანზაქციების ჩარჩოს გაძლიერებით, რომლის მიზანია დაფინანსებასთან წვდომის გაფართოება მოძრავი გირაოს, მაგალითად ავტომობილების, ტექნიკური აღჭურვილობის და ინტელექტუალური საკუთრების გამოყენების ამაღლებით.

    „მსოფლიო ბანკის პროექტის ფარგლებში დანერგილი მყისიერი გადახდების სისტემა ხელს შეუწყობს ბენეფიციარებისთვის, მათ შორის, მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოებისთვის ფულად სახსრებზე მყისიერ ხელმისაწვდომობას, რაც შესაძლებელს გახდის ფულადი რესურსების უკეთეს განკარგვას და საწარმოებს ყოველდღიური ლიკვიდობის მართვაში დაეხმარება. ასევე, საფინანსო ინსტიტუტები და Fintech კომპანიები შეძლებენ გადახდების ინიცირების სხვადასხვა არხების დანერგვას და საბოლოო მომხმარებლებისთვის მათ ხარჯთეფექტიან შეთავაზებას“, – აღნიშნა საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა, კობა გვენეტაძემ.

    მსოფლიო ბანკის ინფორმაციით, ფირმებზე პანდემიის გავლენის გათვალისწინებით პროექტი ასევე ხელს შეუწყობს ტექნიკური დახმარების შემუშავებას და მიწოდებას ფირმებისთვის ახალ რეალობასთან ადაპტირების მიზნით, შესაბამისი მმართველობითი, ციფრული და სხვა COVID -საწინააღმდეგო პრაქტიკის დანერგვით. აქცენტი გაკეთდება ძირითადი უნარების იდენტიფიკაციაზე, რომლებიც საჭიროა დიგიტალიზაციის  და COVID -19-ის მიმართ მდგრადობის ამაღლების ღონისძიებების ხელშესაწყობად ეკონომიკის ძირითად დარგებში, განსაკუთრებული აქცენტით ქალი მეწარმეების საჭიროებებზე, კლიმატის ცვლილებაზე და „მწვანე“ ეკონომიკაზე. ეს პროექტი ქართველი ხალხის დასახმარებლად მსოფლიო ბანკის ფართო მხარდაჭერის პროგრამის ნაწილია  და მესამე საკრედიტო ოპერაციაა, რომელიც მიმართულია პანდემიის სოციალური და ეკონომიკური ზემოქმედების შერბილებისკენ.

  • თქვენც შეგიძლიათ! როგორ უჭერს მხარს ევროკავშირი ქალთა მეწარმეობას საქართველოში

    საკუთარი საქმის დაწყება ყოველთვის არ არის მარტივი. განსაკუთრებით მაშინ, თუ შენი მოვალეობაა სახლი, ზრუნვა ბავშვებსა და მშობლებზე, თუ ხელს არავინ გიწყობს და ხშირად გაუგებარია, საიდან დაიწყო საქმის კეთება. არსებობს საკმაოდ ბევრი საერთაშორისო პროგრამა, რომლებიც ეხმარება ქალებს დაიწყონ საკუთარი ბიზნესი, მიიღონ განათლება და დაიცვან საკუთარი ეკონომიკური უფლებები.  როგორ გავერკვეთ ამ ყველაფერში? ხშირად საჭირო ინფორმაციის პოვნა რთულია. პროგრამამ „ევროკავშირის აღმოსავლეთ სამეზობლო“ ღია ბარათები აერთიანებს ევროკავშირის ყველა მიმდინარე პროექტს, რომელიც ქალებს ეხმარება საკუთარი ბიზნესის განვითარებაში.

    1. 1.    მინდა საკუთარი ბიზნესის დაწყება, მაგრამ არ ვარ დარწმუნებული, იმუშავებს ჩემი იდეა, თუ არა. ვის შეუძლია რჩევის მოცემა?

    ევროკავშირი აქტიურად უჭერს მხარს ახალი ბიზნესის, განსაკუთრებით ქალთა ბიზნესის განვითარებას და განსაკუთრებით საქართველოს რეგიონებში, ხშირად - სასოფლო და არახელსაყრელ მდგომარეობაში მყოფ ტერიტორიებზე.

    ამიტომ, არ იფიქროთ, რომ თბილისში უნდა ცხოვრობდეთ, რომ უნდა გქონდეთ უმაღლესი განათლება ან ჩამოყალიბებული ბიზნესი იმისათვის, რომ ევროკავშირის დახმარება მიიღოთ - პირიქით!

    ევროკავშირი ხელს უწყობს მთელ რიგ პროგრამებსა და ბიზნესის მხარდამჭერ საშუალებებს, რომლებიც მოგაწვდიან  შესაბამის რჩევებს, გაგიწევენ პრაქტიკულ დახმარებას და გამოგიყოფენ დაფინანსებასაც კი საკუთარი ბიზნესის დასაწყებად.

    აი, რამდენიმე მაგალითი:

    თუ გსურთ მხარდაჭერის მიღება სოფლის მეურნეობაში, სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამა(ENPARD) მოგაწვდით ინფორმაციას და რჩევებს, გაგიწევთ ფინანსურ დახმარებას მთელი საქართველოს მასშტაბით; ამ პროგრამით 2013 წლის შემდეგ ასობით ათასმა ფერმერმა ისარგებლა. იხილეთ პროგრამის ინტერაქტიული რუკა და იპოვნეთ რეგიონული ინიციატივები, კონტაქტები, საინფორმაციო ცენტრები და კოოპერატივები თქვენს მახლობლად.

    პროგრამა მერები ეკონომიკური ზრდისთვის ეხმარება ადგილობრივ ხელისუფლებებს ეკონომიკურ ზრდა-განვითარებაში და სამუშაო ადგილების შექმნაში. ამ პროგრამაში მონაწილე ათეულობით ადგილობრივი ხელისუფლებიდან სამი – ბოლნისი, გორი და თბილისი – ახორციელებენ საპილოტე პროექტებს, მათ შორის ახალი საწარმოების მხარდაჭერას ტრენინგებით და ბიზნესის განვითარების საშუალებებით; ისინი უზრუნველყოფენ ქალთა თანაბარ ხელმისაწვდომობას განვითარებისთვის საჭირო ყველა საშუალებაზე.

    პროგრამა EU4Youth-ის ფარგლებში განხორციელებული ხუთი პროექტი - სოციალური მეწარმეობის ეკოსისტემის განვითარება (SEED) მწვანე ზრდისთვის მოსაზღვრე რეგიონებში, სოციალური მეწარმეობა საქართველოსა და სომხეთში (SEAG), თქვი დიახ: სამუშაო უნარები, ახალგაზრდობის განათლების, დასაქმების და ჩართულობის მხარდაჭერა კონფლიქტით დაზარალებულ ტერიტორიებზე საქართველოსა და უკრაინაში, და პოტენციალის განვითარება დასაქმების გასაუმჯობესებლად  ახალგაზრდა, განსაკუთრებით არახელსაყრელ პირობებში მცხოვრებ ქალებს სამეწარმეო ტრენინგს და მენტორობის პროექტებს სთავაზობს. 2018-2020 წლებში საქართველოში 3,361 ახალგაზრდა ქალმა ისარგებლა ტრენინგებით და სემინარებით პროგრამის EU4Youth საგრანტო პროექტების ფარგლებში, 296-მაგაიარა სტაჟირება, ხოლო 96 მხარდაჭერის მიღების შემდეგ თვითდასაქმებული გახდა.

    1. 2.    რჩევები ბიზნესის შესახებ ძალიან კარგია, მაგრამ საკუთარი ბიზნესის განვითარებისთვის ფულია საჭირო. როგორ შემიძლია მივიღო დაფინანსება, თუ არ მაქვს არც  ფული და არც ბიზნესის მართვის გამოცდილება?

    სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის ფარგლებში (ENPARD) უამრავი გრანტია ხელმისაწვდომი სოფლის მეურნეობის პროექტებისთვის. ეწვიეთ განაცხადების ნაწილს პროგრამის ვებ-გვერდზე და გაეცანით მიმდინარე საგრანტო კონკურსების სიას.

    მიუხედავად იმისა, რომ ინიციატივის მერები ეკონომიკური ზრდისთვის ფარგლებში გრანტები არ გაიცემა, ეს ინიციატივა დაგეხმარებათ დაფინანსების მიღებაში. მაგალითად, SPARK ბიზნესის აქსელერატორი, რომელიც დაარსდა პროექტის ფარგლებში თბილისში, ახალ ბიზნეს-საწარმოებს სთავაზობს დახმარებას ბიზნეს-გეგმის მომზადებაში და პოტენციურ ინვესტორებთან და დაფინანსების წყაროებთან კონტაქტის დამყარების საშუალებას იძლევა.

    ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული ერთ-ერთი პროგრამა მსურველებს სთავაზობს სესხებს, რომლებიც სპეციალურად ქალებზეა მორგებული. პროგრამა ქალებიბი ზნესში გთავაზობთ შესაძლებლობას, მიიღოთ დაფინანსება როგორც ბიზნესის დასაწყებად, ისე უკვე არსებული ბიზნესის განვითარებისთვის. პროგრამა თანამშრომლობს ადგილობრივ პარტნიორებთან: საქართველოს ბანკთან და TBC ბანკთან, და მეწარმე ქალებს სთავაზობს შეღავათიან პირობებს  ახალი ბიზნეს-იდეების, ან არსებული ბიზნესის გაფართოების დასაფინანსებლად. რამდენიმე სხვა პროექტი, რომელიც ხორციელდება ინიციატივის EU4Business ფარგლებში ასევე თანამშრომლობს ადგილობრივ ბანკებთან მცირე და საშუალო საწარმოებზე სესხების გასაცემად - დაწყებული მიკროდაფინანსებით, დამთავრებული მსხვილი საინვეტიციო სესხებით. ხელმისაწვდომი სესხების და გრანტების სია შეგიძლიათ იხილოთ აქ.

    1. 3.    მე უკვე მაქვს ბიზნესი, მაგრამ მჭირდება დახმარება მის შემდეგსაფეხურზე გადასაყვანად: არსებობს ევროკავშირის რაიმე სახის მხარდაჭერა ჩემთვის?

    თუ თქვენ უკვე გაქვთ ბიზნესი და აპირებთ მის განვითარებას, თქვენთვის ხელმისაწვდომია დაფინანსება (და ტრენინგი) მთელი რიგი პროგრამების საშუალებით ინიციატივის EU4Business ფარგლებში, რომელიც ეხმარება კერძო სექტორის განვითარებას მთელ საქართველოში.

    სესხების გაცემის გარდა, ინიციატივა ქალები ბიზნესში გთავაზობთ ტრენინგს და სუბსიდირებულ (დაფინანსებულ) საკონსულტაციო მომსახურებას, რომლებიც კონკრეტულად იმ ბიზნესებზეა მორგებული, რომლებსაც ქალები ხელმძღვანელობენ. პროგრამა ასევე გთავაზობთ პერსონალიზებულ ონლაინ საშუალებას ბიზნეს-ობიექტივს – თქვენი ბიზნესის შესაფასებლად და იმ მხარდაჭერის სანახავად, რომლის მიღებაც შეგიძლიათ.

    გარდა ამისა, ინიციატივის EU4Business ზოგიერთი პროგრამა გთავაზობთ დაფინანსებას გაცილებით დიდი ბიზნესისთვის, მაგრამ სხვები, მაგალითად: ევროპული ფონდი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპისთვის (EFSE) ასევე გასცემს მცირე სესხებს (სესხის საშუალო ოდენობა - 14,300 ევრო) მცირე ზომის ბიზნესებისთვის (10-ზე ნაკლები თანამშრომელი) ისეთ სექტორებში, როგორიცაა სოფლის მეურნეობა, მრეწველობა, ვაჭრობა და მომსახურება.

    გადახედეთ ინიციატივის EU4Business ფარგლებში შემოთავაზებული დაფინანსების პროგრამების სრულ სიას აქ. ასევე, გაეცანით პროექტებს, რომლებიც გთავაზობთ ბიზნესის განვითარების სერვისებს, მათ შორის ტრენინგებს და ბიზნეს-კონსულტაციებს, მხარდაჭერას ვაჭრობაში, კლასტერებს და ინკუბატორებს.

    გარდა ამისა, ქართველი მეწარმეებისთვის ხელმისაწვდომია ევროპის მეწარმეთა ქსელი, რომელიც ეხმარება ქართულ მცირე და საშუალო საწარმოებს პარტნიორების პოვნაში ბიზნესის და ტექნოლოგიის სფეროში ევროპაში და მის ფარგლებს გარეთ.

    1. 4.    არ ვარ დარწმუნებული იმაში, რომ მინდა ბიზნესის დაწყება, მაგრამ მინდა ახალი უნარების ათვისება: არსებობს ევროკავშირის რაიმე დახმარება ჩემთვის?

    ტრენინგი და უნარების განვითარება ევროკავშირის მხარდაჭერის უმთავრესი პრიორიტეტია საქართველოში. სწორედ ამიტომ, ევროკავშირი საკმაოდ დიდ დაფინანსებას გვთავაზობს პროფესიული განათლებისა და ტრენინგისთვის. 2019 წელს ევროკავშირმა  დაიწყო 150 მილიონი ლარის ღირებულების პროგრამა, რომელიც ეხმარება პროფესიული განათლების მიღებას და შრომის ბაზრის განვითარებას. ხუთწლიანი პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს  მაღალი ხარისხის პროფესიული განათლების გავრცელებას, შრომის პოლიტიკის გაუმჯობესებას და სამეწარმეო ტრენინგის მხარდაჭერას, დაეხმარება საქართველოს 105,000 მოქალაქეს დასაქმებაში. 

    რაც შეეხება პირდაპირ მხარდაჭერას, ინდივიდუალური EU4Youth პროგრამები – სოციალური მეწარმეობის ეკოსისტემის განვითარება (SEED) მწვანე ზრდისთვის მოსაზღვრე რეგიონებში, სოციალური მეწარმეობა საქართველოსა და სომხეთში (SEAG), თქვი დიახ: სამუშაო უნარები, ახალგაზრდობის განათლების, დასაქმების და ჩართულობის მხარდაჭერა კონფლიქტით დაზარალებულ ტერიტორიებზე საქართველოსა და უკრაინაში, დასაქმების გაუმჯობესების პოტენციალის მხარდაჭერა, და უკეთესი უნარები უკეთესი მომავლისთვის – განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებენ უნარებზე 35 წლამდე ასაკის ახალგაზრდებისთვის, განსაკუთრებით საქართველოს ნაკლებად ხელსაყრელი პირობების მქონე რეგიონებში; პროგრამები მოიცავს ტრენინგს, რჩევებს და სტაჟირებას ახალგაზრდებისთვის შემდგომი დასაქმების მიზნით.

    30 წლამდე ასაკის ახალგაზრდა ქალებს ევროკავშირი სთავაზობს შესანიშნავ შესაძლებლობებს მისი ერაზმუს + ახალგაზრდობის პროგრამებით. თქვენ შეგიძლიათ შეუერთდეთ საქართველოს 10,000 ახალგაზრდა მოქალაქეს, რომლებმაც უკვე აითვისეს ახალი უნარები და მიიღეს ფასდაუდებელი გამოცდილება ახალგაზრდულ პროექტებში მონაწილეობით, ან მოხალისედ საზღვარგარეთ მუშაობით ევროპის სოლიდარობის კორპუსის ფარგლებში.

    ხოლო თუ უმაღლეს განათლებას იღებთ, ერაზმუს + პროგრამა გთავაზობთ სტუდენტურ გაცვლებს და სამაგისტრო პროგრამებს ევროპაში. გაეცანით არსებულ შესაძლებლობს და განაცხადის შეტანის პირობებს.

    1. 5.    არსებობენ ქალები, რომლებმაც ჩემსავით დაიწყეს საკუთარი ბიზნესი ევროკავშირის დახმარებით?

    ასეთი ქალი უფრო მეტია, ვიდრე წარმოგიდგენიათ!

    2019 წელს ევროკავშირის მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერის პროგრამით საქართველოში 919-მა მეწარმე ქალმა მთლიანობაში 76 მილიონი ევროს ოდენობის სესხი მიიღო, ხოლო 84-მა მიიღო გრანტები, რომელთა საერთო ოდენობა 500,000 ევრომდეა.8,5000-ზემეტმა ქალმა ისარგებლა საკონსულტაციო მომსახურებით. მხარდაჭერილი კომპანიების ბრუნვა100 მილიონ ევროზე მეტით გაიზარდა, და ამ მხარდაჭერის შედეგად შეიქმნა 7,895ახალი სამუშაო ადგილი.

    მაგალითად:

    ნატამანანა, ირინა და დალი - ყველა მათგანმა მიიღო სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის (ENPARD) გრანტი. ნატა და ირინა თბილისიდან არიან, მანანა - წალკიდან, დალი კი - ზემო ალვანიდან. ნატალიას მოჰყავს კიტრი, ირინას - პომიდორი, მანანა ჩაის გადამამუშავებელ საწარმოს ხელმძღვანელობს, ხოლო დალი აწარმოებს თაფლს და საგანმანათლებლო კურსებს ატარებს. ყველა მათგანმა განავითარა საკუთარი ბიზნესი ევროკავშირის ტრენინგის და გრანტის დახმარებით.

    ციცი შენგელიამ თავისი ჰობი - ხეზე მუშაობა ბიზნესად აქცია და შემოქმედებითი სტუდია გახსნა პროგრამის EU4Youth მხარდაჭერით, რომელმაც ის ტრენინგით, მენტორობით და ფინანსებით უზრუნველყო.

    ირინა გლოველმა და თეკლა მამაგეიშვილმა საკონსულტაციო მომსახურება მიიღეს პროგრამიდან ქალები ბიზნესში. პროექტი დაეხმარა თეკლას თვალის კლინიკის საქმიანობის უფრო სტრატეგიულად დაგეგმვაში და ფინანსური რესურსების მოზიდვაში, ხოლო ირინამ დახმარება მიიღო საკუთარი საინჟინრო კომპანიის ფინანსური ანგარიშგების მოსაწესრიგებლად, რამაც მისი მოგება 7.5%-ით გაზარდა.

    მანანა ჩქარეულისახლში მუშაობდა მკერავად. სესხების დახმარებით EFSE პროგრამიდან, მან შეძლო საკუთარი აღჭურვილობის განახლება,  სათანადო სამუშაო სივრცის და პერსონალის დაქირავება საკუთარი ბიზნესის განვითარების მიზნით. მალე მისი კომპანია დამოუკიდებელ ბრენდად ჩამოყალიბდება.

    დიანა ბაქრაძემ და ანა ვარამაშვილმა ისარგებლეს უნარების ტრენინგით და სტაჟირებით პროექტის ფარგლებში ‘დაუცველიახალგაზრდობისმხარდაჭერასაქმიანმოქალაქეებადგახდომაშისწავლის, ტრენინგისდადასაქმებისდახმარებით, რაც დამოუკიდებელი პროფესიული ცხოვრებიკენ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯია.

    დააჭირეთ აქ და იხილეთ სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის (ENPARD) კიდევ უფრო მეტი წარმატების ისტორია, აქ - იხილეთ რას საქმიანობს ქალაქი ბოლნისი პროექტის „მერები ეკონომიკური ზრდისთვის“ ფარგლებში, და აქ - შეიტყვეთ ხუთი ქართველი ქალის შესახებ, რომლებმაც ისარგებლეს ევროკავშირის დახმარებით სხვადასხვა სექტორებში.

    1. 6.    ვის უნდა ვთხოვო დახმარება?

    ეწვიეთ სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის ვებგვერდს და მოიძიეთ საკონტაქტო ინფორმაცია საქართველოს სხვადასხვა რეგიონისთვის, გადაამოწმეთ პროგრამის ინტერაქტიული რუკა რეგიონული ინიციატივების, კონტაქტების, საინფორმაციო ცენტრების და კოოპერატივების საპოვნელად თქვენს მახლობლად.

    ეწვიეთ პროგრამის მერები ეკონომიკური ზრდისთვის ვებგვერდს, გაიგეთ, არის თუ არა თქვენი ქალაქი ხელმომწერთა შორის და რას აკეთებს ის დასაქმების და ბიზნესის მხარდასაჭერად თქვენს მახლობლად.

    თუ უკვე გაქვთ ბიზნესი და ეძებთ საშუალებას მისი განვითარებისთვის, იხილეთ ტრენინგის და დაფინანსების არსებული შესაძლებლობები პროგრამის EU4Business საქართველოში ფარგლებში. ვებგვერდზე სრულად არის წარმოდგენილი დეტალური ინფორმაცია სესხის და გრანტის მიღების შესაძლებლობის, ასევე ბიზნესის განვითარების სერვისების შესახებ. ის ასევე მოიცავს COVID-19-ის საინფორმაციო მხარდაჭერის ცენტრს, სადაც შეგიძლიათ მოიძიოთ ინფორმაცია ევროკავშირის მხარდაჭერის ღონისძიებების შესახებ საქართველოში მცირე ბიზნესის დასახმარებლად კრიზისის დაძლევის მიზნით.

    განათლების და ახალგაზრდებისთვის საინტერესო პროექტებისთვის, დაუკავშირდით ეროვნულ ერაზმუს + ოფისს საქართველოში.

    და ბოლოს, თვალი ადევნეთ საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის Facebook-გვერდს უახლესი ინფორმაციის მისაღებად და ახალი შესაძლებლობების გასაცნობად.

    ახალი ამბები მომზადებულია პროექტის “EU NEIGHBOURS east” ფარგლებში 

  • მედიაჰოლდინგმა „ჯორჯიან თაიმსმა“ წლის პიროვნება გამოავლინა

     

    მედიაჰოლდინგმა „ჯორჯიან თაიმსმა“ წელს პირველად, ჟურნალისტების გამოკითხვა ჩაატარა და წლის პიროვნება, წლის პოლიტიკოსი, წლის ანტიგმირი, წლის დიპლომატი,წლის მედიკოსი, წლის ბიზნესმენი, წლის კულტურის მოღვაწე, წლის სპორტსმენი, წლის პროფესია, წლის პოლიტიკური მოვლენა და წლის პრობლემა გამოავლინა.

     

    გამოკითხვაში წამყვანი მედიასაშუალებების 29 საზოგადოებისთვის ცნობილი ჟურნალისტი მონაწილეობდა. ტელევიზიის, რადიოს, ბეჭდური და ელექტრონული მედიის წარმომადგენლებმა 11 ნომინაციაში საკუთარი ფავორიტები დაასახელეს.

     

    მედიაგამოკითხვის მიხედვით, წლის ადამიანი ილია მეორე გახდა.

    წლის პოლიტიკოსად  მედიის წარმომადგენლებმა  ხმათა უმრავლესობით საქართველოს პრემიერ-მინისტრს გიორგი გახარია დაასახელეს.  

    წლის ანტიგმირ ჟურნალისტების უმრავლესობის აზრით  გუბაზ სანიკიძე.

    მედიაჰოლდინგ „ჯორჯიან თაიმსის“ გამოკითხვის მიხედვით, წლის დიპლომატი საქართველოში ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩი კელი დეგნანი გახდა.

    წლის მედიკოსად ჟურნალისტებმა ხმათა უმრავლესობით, საუნივერსიტეტო კლინიკის ხელმძღვანელი ლევან რატიანი დაასახელეს.

    წლის ბიზნესმენად ჟურნალისტებმა „ვისოლ ჯგუფის“ ხელმძღვანელი სოსო ფხაკაძე მიიჩნიეს.

    გამოკითხის მიხედვით, წლის კულტურის მოღვაწე ქართული ნაციონალური ბალეტის ხელმძღვანელი ილიკო სუხიშვილი გახდა.

    წლის საუკეთესო სპორტსმენად ჟურნალისტებმა კალათბურთელი თორნიკე შენგელია აღიარეს.

    წლის პროფესიად გამოკითხვის მიხედვით ჟურნალისტებმა მედიკოსი დაასახელეს.  

    წლის პოლიტიკურ მოვლენად  ქართველმა ჟურნალისტებმა დავით-გარეჯის საკითხი მიიჩნიეს. წლის პრობლემად ხმათა უმრავლესობით, ახალი კორონავირუსი დასახელდა.

    „2020 წელი, ისევე, როგორც მთელი მსოფლიოსთვის, ჩვენი ქვეყნისთვისაც  საკმაოდ რთული აღმოჩნდა. ეს განპირობებულია როგორც მსოფლიო პანდემიით, ისე - ლოკალური პოლიტიკური პროცესებით. შეიძლება ითქვას, რომ ჟურნალისტები ფრონტის წინა ხაზზე ვართ, ისევე, როგორც პოლიციელები და მედიკოსები. ამიტომ გადავწყვიტეთ, ჩვენი კოლეგები გამოგვეკითხა და მათ მიერ შეფასებული მოვლენები გაგვეცნო საზოგადოებისთვის. ჟურნალისტების შერჩევისას ვიხელმძღვანელეთ მათი გამოცდილებით. გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღეს ყველა წამყვანი მედისაშუალების წარმომადგენლებმა“, - განაცხადა მედიაჰოლდინგ „ჯორჯიან თაიმსის“ პრეზიდენტმა, მალხაზ გულაშვილმა.

    მედიაჰოლდინგ „ჯორჯიან თაიმსის“ 2020 წლის გამოკითხვის მიხედვით, ჟურნალისტების ხმები შემდეგნაირად გადანაწილდა:

    გაგაცნობთ პირველ სამეულს.

    წლის პიროვნება

    ილია მეორე - 10 ხმა

    თენგიზ ცერცვაძე - 8 ხმა

    ლევან რატიანი - 7 ხმა

    წლის პოლიტიკოსი

    გიორგი გახარია - 15 ხმა

    ირმა ინაშვილი - 3 ხმა

    ალეკო ელისაშვილი - 1 ხმა

    წლის ანტიგმირი

    გუბაზ სანიკიძე - 13 ხმა

    მიხეილ სააკაშვილი - 10 ხმა

    გიგი უგულავა - 1 ხმა

    წლის დიპლომატი

    აშშ-ს ელჩი საქართველოში კელი დეგნანი - 12 ხმა

    ევროკავშირის ელჩი საქართველოში კარლ ჰარცელი - 1 ხმა

    საფრანგეთის ელჩი საქართველოში დიეგო კოლასი - 1 ხმა

    წლის მედიკოსი

    ლევან რატიანი - 12 ხმა

    თენგიზ ცერცვაძე - 8 ხმა

     

    ამირან გამყრელიძე - 5 ხმა

    წლის ბიზნესმენი

    სოსო ფხაკაძე (ვისოლი) - 11 ხმა

    თემურ ჭყონია (კოკა-კოლა) - 5 ხმა

    ვახტანგ ბუცხრიკიძე (თიბისი) 3 ხმა

    წლის კულტურის მოღვაწე

    ილიკო სუხიშვილი - 9 ხმა

    ნანი ბრეგვაძე - 8 ხმა

    ბუბა კიკაბიძე - 1 ხმა

    წლის სპორტსმენი

    თორნიკე შენგელია (კალათბურთი) - 7 ხმა

    ხვიჩა კვარაცხელია (ფეხბურთი) - 5 ხმა

    ლაშა ტალახაძე (ძალოსნობა) - 4 ხმა

    წლის პროფესია

    ექიმი - 18 ხმა

    პოლიციელი - 9 ხმა

    მეხანძრე - 3 ხმა

    წლის პოლიტიკური მოვლენა

    დავით-გარეჯი - 9 ხმა

    საპარლამენტო არჩევნები - 8 ხმა

    მთიანი ყარაბაღის ომი

    წლის პრობლემა

    კორონავირუსი - 24 ხმა

    უმუშევრობა - 4 ხმა

    ტერიტორიული მთლიანობა - 1 ხმა

     

    წყარო: მედიაჰოლდინგი  „ჯორჯიან თაიმსი“

     

     

     

     

     

     

  • მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყანაში კოვიდ-19-ის წინააღმდეგ ვაქცინაციისთვის მოსამზადებელი სამუშაოები იწყება

    ახალი ტიპის კორონავირუსის (კოვიდ -19) გამო დაღუპულთა რიცხვმა მსოფლიოში 1.5 მილიონს მიაღწია. ვირუსით დაავადებულთა რიცხვმა 64 მილიონ 845 ათასს, ხოლო გამოჯანმრთელებულთა კი 44 მილიონ 942 ათასს გადააჭარბა. ამის შესახებ სააგენტო "TRT-ქართული" წერს.

    კოვიდ-19-ის გამო ამერიკის შეერთებულ შტატებში დაღუპულთა რიცხვი 279 ათას 867-მდე, ხოლო ინფიცირებულთა 14 მილიონ 314 ათას 265-მდე გაიზარდა. ამერიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრმა (CDC) რეკომენდებული საკარანტინო პერიოდი 14 დღიდან 7-10 დღემდე შეამცირა.

    ინგლისში ვირუსის გამო ბოლო 24 საათის განმავლობაში 648 ადამიანის გარდაცვალების შედეგად დაღუპულთა მთლიანი რიცხვი 59 ათას 699-მდე გაიზარდა. 16 ათას 170 ახალი შემთხვევით დაინფიცირებულთა რიცხვი მილიონ 69 ათას 256 გახდა. ქვეყანაში დასრულდა საყოველთაო კარანტინი, რომელიც 5 ნოემბერს დაიწყო. პრემიერ-მინისტრმა ბორის ჯონსონმა განაცხადა, რომ მათ შეუკვეთეს 350 მილიონი დოზა კოვიდ -19-ის ვაქცინა და გააკეთა გაფრთხილება, რომ ვაქცინების ლოგისტიკური განაწილების მხრივ ”სერიოზული სირთულეები იქნება”.

    გერმანიაში, სადაც 17 ათას 812 ადამიანი დაიღუპა ვირუსის გამო და 1 მილიონ 105 ათას 800-ზე მეტი დაინფიცირდა, დედაქალაქ ბერლინში კოვიდ -19-ის ეპიდემიასთან ბრძოლის ფარგლებში გატარებული ზომების მოწინააღმდეგე ჯგუფმა "Querdenken 30", ინფორმაციებში ზუსტი მონაცემების არ ასახვის გამო მედია საშუალებები გააპროტესტა.

    მექსიკაში, სადაც გარდაიცვალა 107 ათას 565 ადამიანი და ვირუსით დაინფიცირდა 1 მილიონ 133 ათას 613, Pfizer-BioNtech– ის მიერ შექმნილი კოვიდ –19-ის ვაქცინით აცრა მომდევნო კვირიდან დაიწყება. ვაქცინა პირველი ვირუსთან ბრძოლის წინა ხაზზე მყოფ ექიმებს და ექთნებს გაუკეთდებათ.

    იაპონიაში კი პარლამენტმა მიიღო კანონპროექტი, რომელიც მოიცავს მთავრობის მიერ 2021 წლის პირველ ნახევარში კოვიდ -19-ის წინააღმდეგ მოსახლეობის ვაქცინაციის ხარჯების მთავრობის მიერ დაფარვას.

პოპულარული

« ივნისი 2021 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური