რატომ არის ასეთი მნიშვნელოვანი "კაზაკები" უკრაინული ეროვნების გასაგებად?

გამოქვეყნებულია მსოფლიო
პარასკევი, 14 ივნისი 2019 17:26

რატომ არის ასეთი მნიშვნელოვანი კაზაკები უკრაინული ეროვნების გასაგებად?

უკრაინელი კაზაკი უკრაინისთვის ეთნიკური სიმბოლო გახდა, ისეთივე, როგორიც არის „რაინდი“ დასავლეთ ევროპითვის, ან „სამურაი“ იაპონიისთვის. სინამდვილეში უკრაინელების მცირე ნაწილი მიეკუთვნებოდა ამ ცნობილ სოციალურ ჯგუფს, რომელმაც უდიდესი გავლენა იქონია ქვეყნის ისტორიასა და კულტურაზე, ისევე როგორც უკრაინელების ფსიქოლოგიაზეც. თუკი თქვენ იცით კაზაკების ისტორია, არ უნდა გაგიკვირდეთ, რომ უკრაინელები, რომლებიც ერთი შეხვედით მშვიდები არიან, ყოველთვის ახერხებენ, რომ პროტესტის მიზნით გამოვიდნენ ქუჩაში და გახდნენ დაუმორჩილებელი მებრძოლები.

„ზაპოროჟიეს სეჩი“: დიდების დასაწყისი

ისტორიული ცნობები ადასტურებენ, რომ უკრაინელი კაზაკები სხვადასხვა ნაციონალური და სოციალური ჯგუფებისგან წარმოიშვნენ. მათი წინაპრები უკრაინის, რუსეთის, პოლონეთის, და თათრეთის მიწებიდან მოვიდნენ. მათი მიგრაცია სამხრეთის სტეპამდე გაგრძელდა.

პირველი ცნობები კაზაკების შესახებ მე-15 საუკუნეში გამოჩნდა და მომდევნო 100 წლის განმავლობაში მათი სახელი ევროპამდე გახდა ცნობილი. მათი თავდასხმები შიშს გვრიდა თურქებს, ხოლო პოლონელები მათი მხარდაჭერით აზანზარებდნენ მოსკოვის სამეფოს.

მე-16 საუკუნის დასაწყისიდან ევროპელი მმართველები, კაზაკებს უკვე  თავიანთ მოკავშირეებად თვლიან ოსმალეთის იმპერიის წინაარმდეგ ომში. 1621 წელს ლიტვა-პოლონეთის ჯარები ერთობლივი ძალებით ობრძოდნენ ხოტინში ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ. კაზაკთა ჯარი გეტმანის პეტრე საგაიდაჩნოვის მეთაურობით შეუერთდნენ ამ პოლონეთ-ლიტვის ჯარებს და ერთობლივათ შეაჩერეს ოსმალეთის არმია.

ამის შემდეგ ზაპოროჟიელმა კაზაკებმა დაიწყეს სოციალური მოთხოვნების წამოყენება რეჩ-პოსპოლიტას წინააღმდეგ. პოლონელების რეაქციამ არ დააკმაყოფილა ისინი და მათ წამოიწყეს აჯანყება გეტმან ბოგდან ხმელნიცკის მეთაურობით. ეს აჯანყება  კაზაკური ავტონომის შექმნით დასრულდა.

უკრაინელმა კაზაკებმა დამოუკიდებლობა 1649 წელს მოიპოვეს. ამ წელს, ზბოროვის ხელშეკრულების შედეგად პოლონეთის სახელმწიფოსა და ბოგდან ხმელნიცკს შორის, კაზაკებმა მიიღეს ავტონომია კიევის, ჩერნოგოვის და ბრაცლავის სამთავრობოების შემადგენლობაში, მდინარე სლუჩის აღმოსავლეთ ნაწილში.

ზუსტად კაზაკებმა შემოიღეს და გაავრცელეს დასახელება ,,უკრაინა’’ თავისი მიწებისთვის. ეს ტერმინი მანამდე არ გამოიყენებოდა არასოდეს.

ზაპოროჟიელი კაზაკები: წესრიგი და დემოკრატია

ისტორიკოსები ზაპოროჟიელ კაზაკებს თვლიან პირველ ნამდვილ უკრაინულ საზოგადოებად. და როგორც ,,კვაზი სახელმწიფო’’ ისინი იბრძოდნენ არსებობისათვის და მტრისგან თავდაცვისთვის. კაზაკურმა არმიამ შექმნა უნიკალური სახელმწიფო - ადმინისტრაციული სტრუქტურა, რომელიც საკმაოდ განსხვავდებოდა სხვა სახელმწიფოების ანალოგიური სტრუქტურებისგან. ისინი ღებულობდნენ უცხოელ ელჩებს და ხელს აწერდნენ საერთაშორისო ხელშეკრულებებს. თუმცა, კაზაკების ტიტულს არ ჰქონდა არანაირი წონა  უცხოური ელიტის თვალში.

ზაპოროჟიული სეჩის კანონები სიმკაცრით გამოირჩეოდა. მკვლელობისთვის და ქურდობისთვის კაზაკები ცოცხლად მარხავდნენ მკვლელს მოკლულთან ერთად. ან ჯოხებით სცემდნენ მკვლელს და სიკვდილის პირას მიყავდათ იგი. ასეთ ქმედებას არ შეიძლება ვუწოდოთ ჰუმანური, თუმცა ეს ეხმარებოდა იმაში, რომ დამყარებულიყო იდეალური დისციპლინა.

ლეგენდები: დახასიათებები და არაბუნებრივი ძალების დახმარება

ლეგენდების თანახმად კაზაკებს შორის ხვდებოდნენ არაჩვეულებრივი ადამიანები რომლებიც იწოდებოდნენ ,,ხარაკწერნიკებად’’. ბევრს სჯეროდა რომ ისინი წარმოშობით  ჯადოქრებისაგან იყვნენ და მათ საიდუმლო ცოდნა გააჩნდათ. ასევე შეეძლოთ მომავლის განჭვრეტა. ზოგიერთი ისტორიკოსი თვლის, რომ კიევის რუსეთში ქრისტიანობის შემოღების შემდეგ, ჯადოქრებს სდევნიდნენ სტეპებში სადაც მოგვიანებით შეიქმნა ზაპოროჟიული სეჩი. სწორედ იქ ავარჯიშებდნენ ეს ,,ხარაკწერნიკები’’ მებრძოლებს სამხედრო ხელოვნებაში, რიტუალებსა და ადათ- წესებში.

ითვლებოდა რომ ,,ხარაკწერნიკები’’ ცეცხლში არ იწვოდნენ და წყალში არ იხრჩობოდნენ . თითქოს ისინი ასევე ლაპარაკობდნენ თორმეტ ენაზე, შეეძლოთ სხვადასხვა ცხოველად გადაქცევა, წყალზე გავლა და წყალში სუნთქვა. მოთხრობების თანახმად, ისინი ცხოვრობდნენ ხანგძლივად, გააჩნდათ არაბუნებრივი ძალა და მათი მოკვლა მხოლოდ ვერცხლის ტყვიით შეიძლებოდა.

თანამედროვე კაზაკები: ექსკურსიები უკრაინის ტერიტორიაზე

ჩვენს ეპოქაში კუნძული ხორტიცა, სადაც დაარსდა ზაპოროჟიული სეჩი არის უდიდესი კუნძული მდინარე დნეპრზე, მისი სიგრძე 12.5 კილომეტრია. იგი შესულია უკრაინის ,,შვიდ საოცრებათა სიაში’’. კუნძული ინტეგრირებულია ქალაქ ზაპოროჟიეს ინფრასტრუქტურაში.

კუნძულ ხორტიცაზე განთავსებულია  ზაპოროჟიელი კაზაკების ისტორიული მუზეუმი. აქვე შექმნილია ზაპოროჟიული სეჩის კულტურული კომპლექსი. იგი წარომადგენს კაზაკების დედაქალაქის საერთო სახეს და მისი მთავარი შენობებია: ეკლესია, კანცელარია, სკოლა და სამხედრო ბანაკი.

კიევში ტურისტებს შეუძლიათ ნახონ კაზაკების ყოველდღიური ცხოვრება ღია ცის ქვეშ მუზეუმში, რომლის სახელწოდებაა ,,მამაევა სლობოდა’’. ეს მუზეუმი მდებარეობს ხრეშატიკიდან შვიდ კილომეტრში და მისი თემატური ექსპოზიციები გადაჭიმულია ცხრა ჰექტარზე. ეს ექსპოზიცია წარმოადგენს ისტორიული ცხოვრების სრულ ასლს და აჩვენებს უკრაინის არქიტექტურას და უკრაინელთა ცხოვრების წესს. მუზეუმი დამთვალიერებლებს სთავაზობს ექსკურსიებს ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ და იტალიურ ენებზე. საიტზე ,,ტრიპადვიზორ’’ («Tripadvisor») შეგიძლიათ დაჯავშნოთ კერძო ტურები, რომლის ღირებულებაც 35 დოლარს შეადგენს.

უქმეების გატარება ასევე შესაძლებელია კაზაკების სოფელში „მარინოვკა“, რომელიც ოდესიდან 30 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს. აქ თქვენ შემოგთავაზებენ 6 საათიან ტურს რომლის ფარგლებშიც ტურისტები გაეცნობიან უკრაინელთა ცხოვრების წესს და დატკბებიან ლამაზი გარემოს პეიზაჟით. გარდა ამისა, ტურისტები გაიგებენ ბევრ საინტერესოს კაზაკების ტრადიციების შესახებ, ასევე დააგემოვნებენ უკრაინულ კერძებს და ასეთი ტურის ღირებულება 60 დოლარს შეადგენ.

კიდევ ერთი უნიკალური ტურის სახელწოდებაა ,,კაზაკების ნაკვალევზე’’. ეს არის საკულტო მოგზაურობა ბუქარესტიდან კიევში და ზაპოროჟიეში გემით, რომლის სახელწოდებაა ,,პრინცესა დნეპრი’’. მარშრუტი გადის მდინარე დნეპრზე უკრაინაში და დუნაიზე რუმინეთში. ეს ტური იწყება 2019 წლის სექტემბერში და მისი ღირებულება შეადგენს 1795 ფუნტ სტერლინგს ერთ მგზავრზე (11 ღამე).

უკრაინელი კაზაკები ევროპულ მემკვიდრეობაში

კაზაკების ისტორია, ისევე როგორც უკრაინელების მთელი ისტორია, წარმოადგენს ევროპული კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვან ნაწილს.

კაზაკური სიმღერები შესულია იუნსეკოს კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში, რომელიც საჭიროებს შესაბამის დაცვას. (включены в список ЮНЕСКО).

არსებობს ასევე მონაცემთა ბაზა მე-8 საუკუნის ესპანური გაზეთების, რომელშიც მოხსენიებულია უკრაინა და კაზაკები, ასევე სამხედრო კამპანიებით, რომლებიც უკრაინის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. ეს ფაქტები შეაგროვა უკრაინელმა მკვლევარმა, ალექსანდრე სკრომნიცკიმ. დღეისათვის შეგროვებულია  135 გაზეთი, რომელშიც მოიხსენიება ინფორმაციები ვარშავიდან, ლვოვიდან, ვენიდან და სტამბულიდან. ამჟამად, მონაცემთა ბაზაში ინახება გაზეთები 1698 წლის ჩათვლით, თუმცა ავტორი აპირებს შეავსოს ეს მონაცემთა ბაზა 1700 წლის ჩათვლით.

აღნიშნულ მონაცემთა ბაზას შეგიძლიათ გაეცნოთ აქ - тут.

უკრაინელი კაზაკები, როგორც თანამედროვე სექს-სიმბოლოები

უკრაინელი კაზაკები დღემდე პოპულარულები არიან თანამედროვე მედიაში, როგორც ძლიერი, უშიშარი და სექსუალური მამაკაცების მაგალითი. ბევრი უკრაინელი ახალგაზრდები ცდილობენ დაემსგავსონ მათ: ,,კაზაკური’’ ვარცხნილობა ითვლება მოდურ და თანამედროვე სტილად. დიდები და ბავშვები ცდილობენ დაეუფლონ კაზაკების სამხედრო ხელოვნებას, რომელიც წარმოადგენს უკრაინულ თანამედროვე ჭიდაობას და კაზაკების სამხედრო ცეკვებს.

დღევანდელი უკრაინელი ჯარისკაცები, რომლებიც დონბასში იბრძვიან, ხშირად მიმართავენ კაზაკურ ვარცხნილობას, რათა დაემსგავსონ შუა საუკუნეების მებრძოლებს.

ბოლოს და ბოლოს რუსეთ-უკრაინის ომი მიმდინარეობს ზუსტად იმ ტერიტორიაზე, სადაც ძველ ხანაში გადიოდა საზღვარი კაზაკთა მიწებსა და ტრიალ მინდვრებს შორის.

რუსი კაზაკები

თუკი გუგლის საძიებო სისტემაში აკრიფავთ ინგლისურ სიტყვას ,,Cossacks’’ (კაზაკები), საძიებო სისტემა მოგიძებნით ახალ ამბებს დაკავშირებულს უკრაინასთან და რუსეთთან. რატომ ხდება ეს? იმიტომ რომ რუსეთში იყვნენ კაზაკები დონზე, ყუბანში, იაიკეში, ციმბირში და თერგში.

დღეისათვის არსებობს რუსეთის ფედერაციის კაზაკთა რეესტრი - კაზაკური სამხედრო ფორმირება, რომელიც შექმნილია ფედერალური კანონმდებლობის საფუძველზე 2005 წლის 5 დეკემბრის ბრძანების საფუძველზე. ისინი გახდნენ ცნობილები სეპარატიზმის მხარდაჭერით დონბასზე და საჯაროთ ოპოზიციური პოლიტიკოსების ფიზიკური შეურაცყოფის მიყენებით რუსეთში.

რუსეთის კანონმდებლობის თანახმად, კაზაკურ რაზმებს შეუძლიათ დახმარების გაწევა პოლიციისთვის საზოგადოებრივი წესრიგის დამყარების მიზნით. მაგალითად: ეს ნაციონალური სამხედრო ფორმირებები ასრულებდნენ ოფიციალურ ფუნქციას რუსეთში  ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატის დროს. 2018 წლის 12 მაისს კრემლმა გააგზავნა რუსი კაზაკები მოსკოვში საპროტესტო მანიფესტაციების ჩასახშობად.

ამგვარად, შეუძლებელია წარმოვიდგინოთ უკრაინის და ევროპის ისტორია უკრაინელი კაზაკების გარეშე. ისინი ყოველთვის იყვნენ თავისუფალი მეომრები ევროპის საზღვარზე; და მათი მიწა წარმოადგენდა გზაჯვარედინს, სადაც ევროპა უერთდებოდა მუსულმანებსა და მოსკოვიტებს.

აღნიშნული სტატია პირველად გამოქვეყნდა «UkraineWorld»

https://ukraineworld.org/articles/ukraine-explained/why-are-cossacks-key-understanding-ukrainian-nation?fbclid=IwAR1x0fooS-2VDUMTMFxDpZdOpXdqZaQVNmSHfsvuvj973FU6Y8ZnNhaM7NM

ავტორი: ტატიანა მატიჩაკი

 

წაკითხულია 582 ჯერ

Related items

  • კორონავირუსის კრიზისის დროს უკრაინის კულტურა საფრთხის ქვეშ დგას

    ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების წინააღმდეგ ბრძოლას, უკრაინის მთავრობას შეუძლია შესწიროს უკრაინის ერთ-ერთი მთავარი ღირებულება „ევრომაიდანის“ შემდეგ - მისი კულტურა. 2020 წელს ფინანსთა სამინისტრო გეგმავს კულტურისთვის დაფინანსების შემცირებას 7 მილიარდი გრივნით. UkraineWorld- მა შეისწავლა ეს საკითხი და გაიგო თუ რატომ მიიჩნევს ზოგიერთი შემოქმედებითი ინდუსტრიის წარმომადგენელი, რომ ამან შეიძლება კატასტროფა გამოიწვიოს.

    27 მარტს ათასობით უკრაინელი შეუერთდა ონლაინ პროტესტს სახელწოდებით "არა კულტურის განადგურებას!". ეს ინიციატივა იყო სასოწარკვეთილი პასუხი მთავრობის გეგმასთან დაკავშირებით, რომ შეამციროს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯები და გადანაწილდეს ეს თანხები უკრაინაში კორონავირუსების გავრცელების წინააღმდეგ საბრძოლველად.

    მაგრამ ქვეყნის კულტურული სექტორის ექსპერტები აფრთხილებენ ყველას: სასიცოცხლო მნიშვნელობის მქონე სფეროების დაფინანსების შემცირება, კერძოდ, კინო, წიგნები და ტურიზმის განვითარება, დიდ დანაკარგებს გამოიწვევს, როგორც პირად გეგმებში, ისე ეროვნული მასშტაბით. აქ მოცემულია უკრაინული კულტურის წარმომადგენლების რამდენიმე ძირითადი არგუმენტი, რომლებიც ეწინააღმდეგებიან გადაწყვეტილებას კულტურის ბიუჯეტის დაფინანსების შემცირების შესახებ. 

    იულია სინკევიჩი, ოდესის საერთაშორისო კინოფესტივალის გენერალური პროდიუსერი:

    ჩვენ ვხედავთ, რომ უფრო განვითარებულ ქვეყნებში და, თუნდაც ნაკლებად განვითარებულში, მთავრობები არ ამცირებენ კულტურის სფეროს ბიუჯეტს, არამედ ქმნიან დამხმარე ფონდებს. ისინი კი გაცილებით აღემატება დაგეგმილ ბიუჯეტს, მსოფლიოში არსებული კორონავირუსული ვითარების მიუხედავად.

    დიდმა ბრიტანეთმა შემოიტანა 160 მილიონი ფუნტის სწრაფი დახმარების რეაგირების პაკეტი თავისი კულტურული სექტორისთვის, გერმანიამ გამოყო 50 მილიარდი ევროს დახმარება კრეატიული ინდუსტრიის მხარდასაჭერად, ხოლო იტალიამ - 130 მილიონი ევრო თეატრსა და კინემატოგრაფიაში არსებული ვითარების გასაუმჯობესებლად.

    ნიკოლაი კნიაჟიტსკი, პარლამენტის ჰუმანიტარული და ინფორმაციული პოლიტიკის კომიტეტის წევრი:

    ჩვენი კომიტეტი ერთხმად ეწინააღმდეგებოდა უკრაინული კულტურისთვის ბიუჯეტის შემცირების საკითხს, მიუხედავად პარტიული კუთვნილებისა. საკარანტინო რეჟიმის დროს ადამიანებს უნდა ჰქონდეთ წიგნების წაკითხვისა და ფილმების ყურების შესაძლებლობა, თუმცა სხვა მნიშვნელოვან სექტორებსაც სჭირდებათ მხარდაჭერა. უნდა გვახსოვდეს, რომ ვირუსული ომის გარდა, ჩვენ კიდევ ერთი ომი გვაქვს უკრაინის აღმოსავლეთში.

    ”აშკარაა, რომ თუ ჩვენ საკუთარ კულტურულ პროდუქტებს არ წარვადგენთ, ამ ნიშას რუსული კულტურული პროდუქტი დაიკავებს”.

    ჩვენ გვესმის, რომ უკრაინასა და მის ფარგლებს გარეთ საკარანტინო რეჟიმის გამო, არაერთი კულტურული ღონისძიება აღარ გაიმართება. ეს ხარჯები შეიძლება შემცირდეს და გადაეცეს ჯანდაცვის მუშაკებს ან სხვა სოციალურ მუშაკებს საჭიროებებისთვის. ამასთან, აუცილებელია ეროვნული კინოს სხვაგვარად მხარდაჭერა. მაგალითად, უკრაინის კულტურულმა ფონდმა ან უკრაინის სახელმწიფო ცენტრმა შეიძლება გამოაცხადოს სცენარის კონკურსი, რათა ხალხს მისცეს შესაძლებლობა დაგეგმოს და მოამზადოს მომავალი გადაღებები.

    გასულ წელს, უკრაინის წიგნების ინსტიტუტმა გამოყო 100 მილიონი გრივნა ბიბლიოთეკებისთვის წიგნების შესაძენად. წელს, თანხა 20 მილიონამდე შემცირდა და არავის აინტერესებს გამომცემლობების და წიგნების მაღაზიების შემდგომი ბედი.

    თქვენ ასევე უნდა იფიქროთ რეგიონებზეც. უკრაინამ შეამცირა დაფინანსება ადგილობრივი ბიუჯეტებისთვის და პირველი, რასაც ისინი აკეთებენ, არის კულტურაზე ხარჯვითი ნაწილის შემცირება.

    ანნა მაჩუხი, უკრაინის კინოაკადემიის თანადამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი:

    ჩვენი აკადემიის ამოცანაა უკრაინული კულტურის პოპულარიზაცია, მაგრამ ამჟამად საერთოდ მის გადარჩენაზე ვსაუბრობთ.

    ”კულტურული ცხოვრების ხანმოკლე შეფერხებაც კი საფრთხეს უქმნის ერის გადარჩენის საკითხს. წლის განმავლობაში დაპაუზებამ კი, სულ მცირე, რამოდენიმე წლით შიძლება უკან დაგვხიოს“.

    2006-დან 2010 წლამდე მაქსიმუმ 1-2 ფილმი გვქონდა გადაღებული. 2011 წელს კინოთეატრებში არცერთი უკრაინული ფილმი არ გადიოდა. უკრაინული კინოს ეგრეთ წოდებული რენესანსის დროს, 2009-2019 წლებში გამოვიდა 100-ზე მეტი უკრაინული ფილმი. ახლა ჩვენ აღარ ვლაპარაკობთ ფილმების რაოდენობაზე, არამედ ვსაუბრობთ მის ხარისხზე. ჩვენ ყველას დავანახეთ, რომ უკრაინას თავისი ადგილი აქვს მსოფლიო კინოში.

    10 ათასზე მეტი ადამიანია დასაქმებული ამჟამად კინოინდუსტრიაში, და არის საფრთხე, რომ აღნიშნული სექტორი შეიძლება სახელმწიფო დახმარების და საარსებო წყაროს გარეშე დარჩეს.

    პაველ სუშკო, პარტია "ხალხის მსახურის" საპარლამენტო ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილე:

    როგორც უკრაინის პარლამენტის დეპუტატს და უკრაინაში კინემატოგრაფიისა და რეკლამირების სფეროში შემავალი ქვეკომიტეტის ხელმძღვანელს, მიუღებლად მიმაჩნია კულტურის სფეროს დაფინანსების შემცირება.

    როგორც კი გავიგეთ შესაძლო სეკვესტრის შესახებ, კომიტეტში ყველანი ერთ მუშტად შევიკარით. აქვე ჩვენ წარმოვადგინეთ მონაცემები თუ რა ეკონომიკურ და სოციალურ შედეგებს მოიტანს ამ გადაწყვეტილების აღსრულება:

     

    1. საწარმოთა დაშლა ეკონომიკის კრეატიულ სექტორში;

    2. კრეატიული ეკონომიკის პროდუქციის ექსპორტის შემცირება;

    3. უმუშევრობის ზრდა კინოწარმოების, ტურიზმისა და ბეჭდვის სფეროში;

    4. ადამიანური რესურსის და პოტენციალის დაკარგვა;

    5. უკრაინის მოსახლეობის კულტურის ზოგადი დონის დაქვეითება, ასევე დანაშაულის და „სოციალური“ დაავადებების ზრდა;

    6. უკრაინული საზოგადოების მულტიკულტურული ბუნების გაცნობიერების არარსებობა და პატრიოტიზმის დონის ზოგადი ვარდნა;

    7. სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტების განვითარების პროცესების შენელება და ა.შ.

     

    ირმა ვიტოვსკაია, უკრაინელი მსახიობი:

    ეს 90-იანი წლების კოშმარს მაგონებს. მე ვარ უკრაინის კულტურული ფონდის ერთ-ერთი ექსპერტი, რომლის მრავალი პროექტი ახლა გაურკვევლად არის შეჩერებული. მაგრამ კინემატოგრაფია ტექნიკურად რთული სფეროა, რომელიც ახლახან შევქმენით.

    ჩვენ უნდა ვეძიოთ კომპრომისული შესაძლებლობები. კულტურა ქმნის ეთიკის კოდექსს, რომელიც მნიშვნელოვანია იმ სირთულეების ფონზე, როგორიცაა კორონავირუსული პანდემია. ეს არის როგორც გამოწვევა, ისე „მარკერი“, რომელიც საზოგადოებაში ბევრ რამეს აღნიშნავს.

    ”ჩვენ არ ვიცით როგორი იქნება საგარეო ატმოსფერო, ასე რომ, მორალური კოდექსი, რომელსაც კულტურა გვაძლევს, მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანები სასოწარკვეთილებაში არ ჩაცვივდნენ”.

     მათთვის, ვინც ფილმებზე მუშაობს, დაპაუზების ერთი წელი შეიძლება ათი წელი გახდეს. ეს არის ინფორმაციის უსაფრთხოების, კრეატიულობის და კონკურენტუნარიანობის საკითხი. ჩემთვის, როგორც მსახიობისთვის, ამ სფეროს გაჩერება მეტად კრიტიკულია. ჩვენ შეგვიძლია დავკარგოთ ყველაფერი ის, რაც ამდენი ხნის განმავლობაში შევქმენით.

     

    აღნიშნული სტატია პირველად გამოქვეყნდა საიტზე «UkraineWorld».

    ავტორი: ირინა მატვიიშინ

    ჟურნალისტი და ანალიტიკოსი UkraineWorld- ში «Интерньюз-Украина»- ში.

  • როგორ ეხმარება ხალხს უკრაინული ბიზნესი და მოხალისეები COVID 19-თან ბრძოლაში

    გლობალური პანდემია გახდა ერთგვარი გამოცდა უკრაინისთვის, რომელიც ცდილობს თავისი ჯანდაცვის სისტემის რეფორმირებას. ჩვეულებისამებრ, სამოქალაქო საზოგადოებამ, მოხალისეებმა და მეწარმეებმა გადაწყვიტეს ერთიანი ძალისხმევით დახმარება გაუწიონ სხვადასხვა მოწყვლად ჯგუფებს. UkraineWorld-ი აკვირდებოდა ამ პროცესებს და გთავაზობთ ჩვენს დაკვირვებას.

    „ევრომაიდანმა“ და რუსეთის უკრაინის წინააღმდეგ წამოწყებულმა ომმა ყველას დაანახვა, რომ უკრაინელებს შეუძლიათ მტრის წინააღმდეგ ბრძოლა. თუმცა, ამჯერად მტერი უხილავია. სანამ მთავრობა ელოდება ჩინეთიდან ჰუმანიტარულ დახმარებას და საერთაშორისო ფონდებიდან ფინანსურ დახმარების მიღებას, უკრაინელები აკეთებენ იმას, რაც შესაძლებელია. კარანტინის დაწყების დღიდანვე, 17 მარტს, განხორციელდა არაერთი კერძო და საჯარო ინიციატივა ჯანდაცვის მუშაკების, მოხუცებისა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების მხარდასაჭერად.

    მარტის ბოლოს, უკრაინის მთავარი სანიტარული ექიმის, ვიქტორ ლიაშკოს მონაცემებით, უკრაინულ საავადმყოფოებს, მათ შორის კლინიკებს, რომლებიც გადააკეთეს კორონავირუსული ინფექციით დაავადებულთა მისაღებად, მათ განკარგულებაში ჰქონდათ 4000-ზე ნაკლები ფილტვების მექანიკური სავენტილაციო მოწყობილობა.

    ”საავადმყოფოებში ფილტვების მექანიკური სავენტილაციო მოწყობილობების და  ძირითადი დამცავი ხელსაწყოების სიმცირემ, კერძო მეწარმეები აიძულა დახმარების ხელი გაეწოდებინათ ჯანდაცვის სისტემის გასაუმჯობესებლად”.

    წამყვანი უკრაინული საფოსტო ოპერატორი Nova Posta იყო პირველი, ვინც მუშაობა დაიწყო ამ კუთხით. კომპანიამ პოლტავას რეგიონში საავადმყოფოების აღჭურვილობისთვის 25 მილიონი გრივნა (899,425 აშშ დოლარი) გადარიცხა. ”ჩვენს ქვეყანაში ბიზნესი არასოდეს მუშაობდა იდეალურ პირობებში”, - თქვა ვლადიმერ პოპერეშნიუკმა, კომპანიის ერთ-ერთმა თანამფლობელმა. ”მაგრამ ახლა საქმე გადარჩენასა და სამუშაო ადგილების შენარჩუნებას ეხება.” აღნიშნული აქციის ინიციატორებმა მოუწოდეს სხვა მეწარმეებს შეუერთდნენ მათ ინიციატივას და შესაბამისად ბევრმა მიბაძა კიდეც. კერძოდ, საფეხბურთო კლუბი  „ვორსკლა“ და სამთომომპოვებელი კომპანია Ferrexpo შეთანხმდნენ კონკრეტული ფინანსური დახმარების გაწევის თაობაზე.

    უკრაინული კომპანიების საქველმოქმედო და სოციალური კამპანიები გახდა ერთგვარი გადარჩენის სამსახური უკრაინის მთელ ქალაქებში. ლვოვში, დასავლეთ უკრაინის ტურისტულ მარგალიტში, ერთ-ერთმა უმსხვილესმა IT-კომპანიამ, SoftServe-მა, 10 მილიონი გრივნა დახარჯა მედიკამენტების, საავადმყოფოებისათვის საჭირო სხვა აღჭურვილობის  შესაძენად იმ ქალაქებში, სადაც მდებარეობს მათი ოფისი. ამ აქციას ასევე შეუერთდნენ სხვა კომპანიებიც და მათ შორის კომპანია Intellias-მა, შექმნა სპეციალური ჯგუფი უკრაინაში არსებული პანდემიის დასადგენად და 10,000 ტესტი შეიძინა კორონავირუსის ტესტირების ჩასატარებლად.

    ნაციონალურ დონეზე, კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლას ბანკები, ბიზნესმენები და მათ შორის ოლიგარქებიც შეუერთდნენ. „პრივატბანკის“ და „მონობანკის“ დამფუძნებელმა შეაგროვეს ფული და გაგზავნეს საავადმყოფოებისთვის სასუნთქი აპარატების შესაძენად. ბევრმა დაიწყო უფასო კონსულტაციების, ონლაინ კურსების ფასდაკლებით შეთავაზება, რათა ცხოვრება გაამარტივონ მათთვის, ვინც სახლში დარჩენის დროს იძულებულია გააგრძელოს მუშაობა ან დაეხმაროს ვითარების გაუმჯობესებას.

    ოდესაში, მოხალისეთა ჯგუფი, სახელწოდებით Monster Corporation, მეწარმეებთან და ქველმოქმედებთან ერთად, ადგილობრივ საავადმყოფოებს ეხმარება. ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, კატერინა ნოჟევნიკოვა ფეისბუქის საკუთარ გვერდზე რეგულარულად აქვეყნებს ინფორმაციას არსებული სიტუაციის შესახებ. მოხალისეებს უკვე შემოწირული აქვთ ათასობით კომპლექტი დამცავი მოწყობილობები და ჰიგიენის ძირითადი საშუალებები და მათ ასევე დაიწყეს ასაკოვანი ადამიანების დახმარება, რომელთაც დაავადების ყველაზე მაღალი რისკი აქვთ.

    ”ოდესაში, 5,500-ზე მეტ პენსიონერს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ისინი ვერანაირად ვერ დატოვებენ თავიანთ სახლებს. ამის შესახებ საკუთარ ფეისბუქ-გვერდზე დაწერა ოდესის ოლქის ანტიკრიზისული საბჭოს პროექტის კოორდინატორმა იულია კანაზირსკაიამ. ოდესის რეგიონში არსებულმა ანტიკრიზისულმა შტაბმა, ”ოდესა vs. COVID-19 მობილიზება გაუკეთა ადგილობრივ მეწარმეებს და მათ დახმარება გაუწიეს სოციალურად დაუცველ თანამოქალაქეებს ძირითადი პროდუქტითა და სხვა სახის პროდუქციის შეძენით. ასეთივე აქციებს ორგანიზებას უკეთებენ სხვა ორგანიზაციებიც. კერძოდ: „მოხუცები“, „სიცოცხლისმოყვარულები“, წმინდა ეგეფიუსის საზოგადოება და „დაეხმარეთ უსახლკაროებს“.

    გარდა ამისა, მოხალისეების სხვადასხვა ჯგუფებმა დამცავი ნიღბების შეკერვა დაიწყეს, და ამითი ცდილობენ არსებული დეფიციტის აღმოფხვრას. ზოგიერთი ინიციატივა კი, რომელიც შეიქმნა 2014 წელს, რათა დაეხმარებოდნენ ფრონტის ხაზზე მყოფ უკრაინელ ჯარისკაცებს ტანსაცმლითა და აღჭურვილობის მომარაგებით, ახლა თანხების შეგროვება დაიწყეს დამცავი აღჭურვილობისა და სასუნთქი აპარატების შესაძენად, რაც დაეხმარება მოსახლეობას  სასიკვდილო ვირუსთან ეფექტურ ბრძოლაში.

    ”მიუხედავად იმისა, რომ ათობით არასამთავრობო ორგანიზაცია და ახალი ინიციატივა, მაგალითად” სოლიდარობა ”, ყველანაირად მუშაობენ ინფექციური დაავადების გავრცელების წინააღმდეგ, ადგილობრივი ხელისუფლება მთელს უკრაინაში იძულებულია უპასუხოს იმ გამოწვევებს და პრობლემებს, რომლებიც წარმოიშვა კორონავირუსის ეპიდემიასთან დაკავშირებით.”

    მხოლოდ კიევში, 12 ათასზე მეტი მარტოხელა მოხუცია, რომლებიც ზრუნვას საჭიროებენ. კიევის მერმა, ვიტალი კლიჩკომ განაცხადა, რომ ქალაქში ორგანიზებული იყო აქცია - „მარტოხელა პენსიონერების მომარაგება საკვები პროდუქტებით, ჰიგიენური საშუალებებით და მედიკამენტებით“.

    მსგავსი ზომები მიღებული იქნა სხვა სფეროებშიც. მაგალითად, როვენის საოლქო საბჭომ გადაწყვიტა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა და ხანდაზმული ასაკის მოხუცთა მომარაგება, რაც აუცილებელია, რომ მათ მაქსიმალურად შეზღუდონ თავისი კონტაქტები. უკრაინა ასევე ცდილობს საკუთარი სახელმწიფო საწარმოების აქტუალურ ჩართვას კორონავირუსთან ბრძოლის პროცესში. მაგ: საფოსტო კომპანია Ukrposhta და Liki24.com მომამსახურეებმა საკარანტინო პერიოდში დაიწყეს მედიკამენტების უფასოდ მიტანა უკრაინის შორეულ ქალაქებსა და სოფლებში.

    კარანტინის შემოღებით, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი მკაცრად შეიზღუდა და საგანგებო სიტუაციის გამო მალევე შეჩერდა. ამრიგად, ლვოვის საქალაქო საბჭომ შეთანხმებაც კი დადო საავტომობილო მომსახურე კომპანიებთან: Uklon, Bolt და Uber, იმ საავადმყოფოების სამედიცინო მუშაკებისთვის უფასო სერვისის შესახებ, სადაც მკურნალობენ კორონავირუსით დაავადებულ პაციენტებს. მარტის ბოლოს კიევის სერვისი Uber Shuttle გადაიქცა Shuttle Heroes და უზრუნველყოფს უფასო ვიზიტებს ჯანდაცვის სფეროს მუშაკებისთვის. თქვენ შეგიძლიათ გამოიყენოთ ეს სერვისი პრომოკოდის გამოყენებით, რომელიც ნაწილდება ჯანდაცვის განყოფილებისა და სახელმწიფო ონლაინ სერვისის მეშვეობით.

    ”როდესაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მუშაობა შეიზღუდა, სანამ ხელისუფლების წარმომადგენლები დაიწყებდნენ მუშაობას, თავად უკრაინელმა მძღოლებმა დაიწყეს სამედიცინო მუშაკების უფასოდ გადაყვანა.

    კიევში, ჩერნოვციში, ლვოვში, როვნოსა და სხვა რეგიონებში, მათ დაუყოვნებლივ შექმნეს სპეციალური აპლიკაციები მესენჯერსა და Facebook-ში, რათა დახმარებოდნენ სამედიცინო მუშაკებს სამუშაო ადგილებზე მისასვლელად. ანდრეი დიდუნმა, უჟგოროდელმა ბიზნესმენმა, პირველმა წამოიწყო ეს ინიციატივა, როდესაც საზოგადოებრივი ტრანსპორტი გაჩერდა უჟგოროდში (ზაკარპატიის რეგიონი). დღეისათვის მთელს უკრაინაში მიმდინარეობს აქცია „დაეხმარე ექიმებს“. ეს არის სოლიდარობის მასიური მოძრაობა მთელს უკრაინაში, რომელიც ეხმარება ჯანდაცვის მუშაკებს თავიანთი საქმის კეთებაში.

    ფინანსური სირთულეების მიუხედავად, მცირე საწარმოები არ დადგნენ განზე. ანდრეი დიდუნმა, რომელიც ყიდის მობილური ტელეფონების აქსესუარებს, სხვა მეწარმეებთან ერთად შეძლო თანხის შეგროვება და ინფექციური დაავადებების განყოფილებებისა და საავადმყოფოებისთვის საჭირო დამცავი აღჭურვილობისა და საჭირო ნივთების შეძენა.

    ”ინფექციური დაავადებების საავადმყოფოებში თითქმის არაფერი აქვთ. არც ხელთათმანები, არც პირბადეები და არც საკმარისი აღჭურვილობა, აცხადებს ერთ-ერთი ბიზნესმენი. იგი თვლის, რომ საქმე რთულდება იმის გამო, რომ ინტერნეტში ბევრი სპეკულაციური შეთავაზება იყო. ”ეს კოსტუმი იცავს ქიმიკატებისგან, მაგრამ არა ვირუსებისგან. მიუხედავად ამისა, მათი გამოყენება შესაძლებელია, თუ სხვა ვარიანტი არ არსებობს. მე მყავს მეგობრები რეგიონულ საავადმყოფოებში და ვიცი, რომ იქ სიტუაცია კატასტროფულია. ”- დასძინა დიდუნმა.

    დახმარების სურვილი - ასე იწყება სოლიდარობა. კრისტინა ჟუკმა ლვოვიდან გადაწყვიტა განცხადების განთავსება თავის რაიონში. ”მე დავწერე, რომ შემეძლება სასურსათო მაღაზიაში ან აფთიაქში მისვლა, ძაღლებისა და კატების გასეირნება, მაღალი რისკის ჯგუფების, ორსული ქალების ან მათთვის, ვისაც გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები აწუხებს დახმარება.” თუმცა ბევრმა არ მიმართა დასახმარებლად. ”ჯერჯერობით სიტუაცია არც ისე კრიტიკულია,” ამბობს ქრისტინე, ”ალბათ ცოტა ადამიანი მიიჩნევს ამას სერიოზულად”.

    მიუხედავად ამისა, პიცერიის La Piez– ის მარკეტინგის განყოფილების ხელმძღვანელმა, კრისტინამ წამოიწყო პიცის უფასოდ მიტანის კამპანია ინფექციური დაავადებების განყოფილებებში და სასწრაფო საავადმყოფოებში ლვოვში, ივანო – ფრანკოვსკსა და ვინიცაში. ”როდესაც დავინახე, რომ იტალიაში პიცა უფასოდ გადაეცემათ ექიმებს, ვფიქრობდი, რომ ეს შესანიშნავი იდეა იყო!” - განუცხადა მან UkraineWorld– ს კრისტინამ და აღნიშნა, რომ ამას ისინი დღესაც აკეთებენ.

     

    აღნიშნული სტატია პირველად გამოქვეყნდა «UkraineWorld».

    ავტორი: ირინა მატვიიშინა

    ჟურნალისტი და ანალიტიკოსი UkraineWorld- ში «Интерньюз-Украина»- ში.

  • ორმაგი ბილეთი iGaming Affiliate Conference-ზე თბილისსა და კიევში. ერთად უფრო მომგებიანია!

    18 ოქტომბერს კომპანია  Smile-Expo გამართავს პარტნიორული მარკეტინგისადმი მიძღვნილ პრაქტიკულ ღონისძიებას ოფლაინ და ონლაინ ბიზნესისთვის სათამაშო სფეროში, Georgia iGaming Affiliate Conference-ს. აქ ექსპერტები განიხილავენ ეფექტურ სტრატეგიებს ტრეფიკისა და მომხმარებლების მოსაზიდად, და ასევე მიწის და ვირტუალური კაზინოების მუშაობის სამართლებრივ ასპექტებს.

    კონფერენციის ვებ-გვერდზე უკვე ატვირთულია 7 გამომსვლელის თემები და პანელური დისკუსიის ორი წევრი თემით: „ონლაინ და ოფლაინ კაზინო. მომხმარებელთა ყურადღების მიპყრობის გზების გარჩევა.“  ღონისძიების პროგრამის გაცნობის შემდეგ ორგანიზატორებმა ასევე გამოაცხადეს ახალი შეთავაზება - Kyiv – Tbilisi Affiliate Journey, რომელიც საშუალებას მოგცემთ შეიძინოთ ორმაგი ბილეთი ღონისძიებებზე თბილისსა და კიევში.

    რა ელით სტუმრებს Kyiv iGaming Affiliate Conference-ზე?

    26 სექტემბერს კიევში გაიმართება მეორე წლიური კონფერენცია პარტნიორული მარკეტინგის შესახებ iGaming–ის ნიშაში. Kyiv iGaming Affiliate Conference. 2019 სტუმრებს ელით: ახალი ინსაიდები, ინტერაქტიული პროგრამა, უკიდეგანო ნეთვორქინგი, კომუნიკაცია ხუთი ქვეყნის ექსპერტებთან, დემო ზონა ცნობილ და ახალ კომპანიებთან.

    კონფერენციის მომხსენებლები - პრაქტიკოსები: ვებ – მასტერები, პარტნიორები, არბიტრები, მარკეტინგის სპეციალისტები და მიმართულების იურისტები. ძირითადი საკითხები, რომლებიც წამოიჭრება მათი მოხსენებების დროს:

    • როგორ მივიღოთ მაქსიმალური ხარისხის ტრაფიკი CPA ქსელებით?

    • როგორ იმოქმედა ბლოკჩეინმა აზარტული თამაშების ბაზარზე?

    • რატომ საჭიროა რეკლამებსა და პარტნიორებთან მჭიდრო თანამშრომლობა, რომ მიაღწიონ

    მაქსიმალური შედეგი?

    • რას აქცევენ ყურადღებას მარეგულირებლები და ბანკები ოპერატორის და შვილობილი კომპანიის საქმიანობაში?

    • აზარტული თამაშების ბაზარი აფრიკაში: რა არის და არის თუ არა იქ ფული?

    გარდა ამისა, ღონისძიების ფარგლებში გაიმართება პანელური დისკუსია, რომელშიც განიხილება აზარტული თამაშების მიმართულებები, ფსონი და ელექტრონული სპორტი, ასევე მათ შორის ბალანსის პოვნა.

    ორმაგი ბილეთი  Kyiv – Tbilisi Affiliate Journey

    სპეციალისტებისთვის, რომლებიც მუშაობენ iGaming-ის სფეროში ნამდვილად იქნება საინტერესო ისეთ კონფერენციებზე დასწრება, როგორებიცაა: Georgia iGaming,

    Affiliate Conference, и Kyiv iGaming Affiliate Conference.აქ თქვენ გექნებათ შანსი გაეცნოთ აფგილობრივ ექსპერტებს, განსაკუთრებით, რეგიონში, გააზიაროთ თქვენი გამოცდილება და ასევე მიიღეთ მათი.

     ზუსტად ამ მიზეზით Smile-Expo-მ შემოიღო აქცია, რომლის მიხედვითაც ერთ ბილეთს ორის ფასად ყიდულობ: ორმაგი ბილეთის ფასი 3 სექტემბრამდე არის €150.

     

    ყოველ კვირას, ფასი 50 ევროთ გაიზრდება და ორგანიზატორების მხრიდან ახალი ვარიანტები გამოჩნდება შეთავაზებაში. კიევი - თბილისის შვილობილი მოგზაურობა გაგრძელდება მხოლოდ ერთ თვეს და დასრულდება 22 სექტემბერს.

    თქვენ შეგიძლიათ შეიძინოთ ორმაგი ბილეთი ორივე კონფერენციის საიტებზე, რეგისტრაციის გვერდებზე იპოვით ცალკე კატეგორიას.

    Georgia iGaming Affiliates - ის პროგრამა>>>

  • აღმოაჩინეთ უკრაინა ფეხბურთით

    უკრაინულმა ფეხბურთმა საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მალევე შეძლო გადარჩენა და აღორძინება. 2000-იან წლებში მისი განვითარება ახალი მოდელის მიხედვით მიმდინარეობდა. ახალი ათასწლეულის დასაწყისიდან, მდიდარმა ბიზნესმენებმა და ოლიგარქებმა დაიწყეს უკრაინული საფეხბურთო კლუბების შეძენა და კონტროლი, ქვეყნის სოციალურ-პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ცხოვრებაში მიმდინარე მოვლენების შესაბამისად.

    ფეხბურთი გახდა უკრაინული ოლიგარქების საყვარელი „სათამაშო“. ერთის მხრივ, ამან მას მისცა მოკლევადიანი იმპულსი და მომავლის იმედი; მაგრამ, მეორეს მხრივ, ამან გამოიწვია სავალალო შედეგები, როდესაც ბევრმა კლუბმა საერთოდ შეწყვიტა არსებობა, დაკარგა ეროვნულ ჩემპიონატში თამაშის შესაძლებლობა, ასევე შემცირდა პრემიერ -ლიგაში მონაწილე გუნდების რაოდენობა და მაყურებელთა დასწრება. ასე რომ, როდესაც ხედავთ, რომ ფეხბურთი დაღმა ეშვება, ეს ნიშნავს, რომ ოლიგარქებს ნაკლები ფული აქვთ, ვიდრე ადრე ქონდათ.

    უკრაინული ფეხბურთის "ოლიგარქიზაცია"

    90-იანი წლების დასაწყისში, „დინამო“ (კიევი), ყველაზე სახელოვანი უკრაინული საფეხბურთო კლუბი, შეისყიდა უკრაინელმა ბიზნესმენმა და პოლიტიკოსმა გრიგორი სურკისმა, შემდეგ კი კლუბი მისი უმცროსი ძმის, იგორ სურკისის საკუთრება გახდა. რინატ ახმეტოვი, რომელიც უკრაინაში უმდიდრესი ადამიანია, გახდა დონეცკის „შახტარის“ მფლობელი. სწორედ მან მიაღწია უდიდეს წარმატებას უკრაინის ფეხბურთის ისტორიაში, როდესაც დონეცკის „შახტარმა“ 2007/08 წლებში უეფას თასი მოიგო.

    ამ ორის გზაზე სხვა ოლიგარქებიც წავიდნენ: ხარკოველმა მაგნატმა ალექსანდრე იაროსლავსკიმ იყიდა ადგილობრივი „მეტალისტი“; იგორ კოლომოისკი, ერთ-ერთი ყველაზე სკანდალური ოლიგარქი, გახდა „დნიპროს“ საფეხბურთო კლუბის მფლობელი, და როგორც ამბობენ, მან ფინანსური გავლენა შეინარჩუნა საფეხბურთო კლუბების „კრივბასზე“ (კრივოი როგი), „ვოლინზე“ (ლუცკი) და „არსენალზე“ (კიევი). ამის შემდეგ სხვა კლუბებიც მოხვდნენ სხვა ოლიგარქების კონტროლის ქვეშ. პეტრე დიმინსკი, ბიზნესმენი ლვოვიდან, გახდა „კარპატების“ (ლვოვი) პრეზიდენტი; უკრაინელი მილიარდერი კონსტანტინე ჟევაგო გახდა „ვორსკლის“ (პოლტავა) სპონსორი, ევგენი გელერმა, ბიზნესმენმა და ყოფილმა დეპუტატმა, დაიწყო „ზორიას“ (ლუგანსკი) დაფინანსება და ა.შ. 

    შედეგად, ფეხბურთი ოლიგარქების გავლენის ქვეშ მოექცა, როდესაც კლუბები ასრულებენ ერთგვარ „სათამაშოების“ როლს დიდი ბიზნესმენების ხელში და უმეტესი უმრავლესობა დამოკიდებულია მესაკუთრეთა ფინანსურ ინვესტიციებზე.

    ამგვარი ვითარება ასახავს მოვლენებს ქვეყნის შიგნით. კლანური-ოლიგარქიული სისტემა, რომელიც ჭარბობდა უკრაინის ეკონომიკურ და სოციალურ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ასევე აისახებოდა ეროვნულ ფეხბურთში. კლუბები გახდნენ ინსტრუმენტები, რომლის საშუალებითაც შეგიძლიათ აჩვენოთ "პატარა კუნთების თამაში" და კონკურენტებთან ბრძოლაში პოლიტიკურ თამაშებში გამართოთ ჩხუბი. გარდა ამისა, ზოგ შემთხვევაში ფეხბურთში ინვესტიციის განხორციელება, სავარაუდოდ, კორუფციული მოქმედებების შედეგად მიღებული შემოსავლის ნაწილობრივ ლეგალიზაციას წარმოადგენდა. წარმატებულმა კლუბებმა ასევე აჩვენეს, რომ ეკონომიკას აქვს უამრავი "თავისუფალი ფული", რომელსაც ოლიგარქები სპორტში აბანდებენ.

    ერთი მხრივ, საერთაშორისო ასპარეზზე ინდივიდუალური წარმატებების, უკრაინაში შემოსული პოპულალური უცხოელი მოთამაშეების მზარდი ნაკადის და თამაშებზე მოსული გულშემატკივრების რაოდენობის ზრდამ, შექმნა მცდარი შთაბეჭდილება, რომ უკრაინული ფეხბურთი ისეთივე მდიდარი გახდა, როგორც ევროპული.

    მაგრამ, მეორეს მხრივ, ამ მოდელმა ასევე აჩვენა თავისი მთავარი სისუსტე: სრული დაუცველობა იმ ეკონომიკური და სოციალურ-პოლიტიკური სირთულეებისგან, რომელთა წინაშეც ქვეყანა შეიძლება აღმოჩნდეს, და ის დიდი ზარალი, რომელიც შეიძლება მიადგეს მაგნატებს, რომლებიც კლუბებს ფლობენ.

    ეს სისუსტე ყველაზე აშკარა გახდა „ევრომაიდნის“ ორგანიზების და უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის დაწყების შემდეგ. ქვეყანაში არსებულმა მძიმე ეკონომიკურმა ვითარებამ ოლიგარქებსაც შეუტია: მათ დაიწყეს საფეხბურთო საქმიანობის მასიურად შეჩერება, თავიანთი კლუბებისთვის ხარჯების მკვეთრად შემცირება ან თუნდაც მათი მიტოვება. რთულ პირობებში, ოლიგარქები მიხვდნენ, რომ მათთვის კლუბები ტვირთად იქცა, ანუ "ჩემოდანი იყო სახელურის გარეშე". შედეგად, სულ რაღაც სამ წელიწადში, 2014 წლიდან, უკრაინაში 20-მა პროფესიონალურმა კლუბმა შეწყვიტა არსებობა. უფრო მეტიც, მაყურებელმა კვლავ შეაჩერა ფეხბურთის მატჩებზე სიარული, რამაც სტადიონებზე დაბალი დასწრების მაჩვენებელი დააფიქსირა.

    დასავლური მოდელი: ფეხბურთი, როგორც ბიზნესი

    ერთ – ერთი მიზეზი, რამაც გამოიწვია ასეთი სავალალო შედეგები, არის ის, რომ ეროვნულ კლუბებს არ შეეძლოთ ფულადი მოგების მიღება. იმისდა მიუხედავად, რომ მდიდარი ბიზნესმენები ფლობდნენ უკრაინულ კლუბებს, ფეხბურთი ძნელად განვითარდა, როგორც ბიზნესი. დასავლური მოდელისგან განსხვავებით, სადაც ფეხბურთი და სპორტი ძირითადად მეწარმეობის საქმიანობად განიხილება, უკრაინაში იგი როგორღაც აღიქმებოდა, როგორც კონკურენციის გზა, დაპირისპირებულ ბიზნესსა და პოლიტიკურ ბანაკებს შორის.

    დასავლეთში, ფეხბურთს როგორც ბიზნესი ისე განიხილება. 2018 წლის საფეხბურთო კლუბების შემოსავლის რაეიტინგის მიხედვით, რომელსაც ყოველწლიურად აქვეყნებს კომპანია „დელოიტი“, 20-ი საუკეთესო კლუბის შემოსავალმა 2016/2017 წლებში 7,9 მილიარდ ევროს მიაღწია. სიის სათავეში ინგლისური „მანჩესტერ იუნაიტედია“, 2017 წელს მისი შემოსავალი 676 მილიონ ევროზე მეტია. შედარებისთვის, 2018 წლის ბიუჯეტი უკრაინის პრემიერ ლიგის მთელი ტურნირისთვის შეადგენდა 13 მილიონ გრივნას (დაახლოებით 480,000 აშშ დოლარი).

    ინგლისის პრემიერ ლიგა (EPL) საუკეთესოდ დაეუფლა ასეთ ბიზნეს მოდელს. ევროპის საუკეთესო საფეხბურთო ლიგებს შორის, იგი პირველ ადგილზეა შემოსავლით. 2017 წელს EPL-ს შემოსავალმა 5 მილიარდ 340 ათასი ევრო შეადგინა, რასაც მოჰყვა ესპანეთის „ლა ლიგა“ (2 მილიარდი 899 ათასი ევრო) და გერმანიის „ბუნდესლიგა“ (2 მილიარდი 799 ათასი ევრო). EPL–მა მთლიანი შემოსავლებიდან ნახევარზე მეტი (2 მილიარდი 910 ათასი ევრო) მიიღო სამაუწყებლო კონტრაქტებიდან, ხოლო 1 მილიარდი 250 ათასი ევრო სპონსორობის ხელშეკრულებებისა და სხვა კომერციული საქმიანობისგან.

    ამრიგად, „პრემიერ ლიგა“ რჩება მსოფლიოში ყველაზე აქტიურად გაყიდვად საფეხბურთო ლიგად. EPL–ს ყველაზე მეტი - ექვსი კლუბი ყავს - ყველაზე ძვირადღირებული საფეხბურთო ბრენდების TOP-10 სიაში, რომელსაც ასევე ორი ესპანური კლუბი ყავს, ერთი გერმანული და ერთი ფრანგული. ყველა მოთამაშის საბაზრო ღირებულება, რომლებიც EPL- ში თამაშობენ, ასევე რეკორდულია და 8.3 მილიარდ ევროს აღწევს. შედარებისთვის, 2018/2019 წლებში უკრაინის „პრემიერ ლიგის“ ყველა მოთამაშის მთლიანი საბაზრო ღირებულება, Transfermarkt-ის თანახმად, შეფასდა დაახლოებით 285 მილიონ ევროდ.

    ეროვნული ფეხბურთის ტრაგიკული მდგომარეობა არაერთხელ დაადასტურეს კლუბების მფლობელებმა. 2009 წელს ალექსანდრე იაროსლავსკიმ, „მეტალისტის“ მაშინდელმა მფლობელმა, აღიარა, რომ მისი კლუბი "არააქტიური აქტივია" და აღნიშნა, უფრო მეტიც, რომ უახლოესი 10 წლის განმავლობაში შეუძლებელი იქნებოდა ფულის გამომუშავება ეროვნულ ფეხბურთზე. ცხრა წლის შემდეგ, იგორ კოლომოისკიმ, „დნიპროს“ ყოფილმა მფლობელმა, დაადასტურა იაროსლავსკის სიტყვები, რომელიც თავის ყოფილ საფეხბურთო კლუბს „წამგებიან პროექტს“ უწოდებდა. ”ფეხბურთი [უკრაინაში] პრაქტიკულად გარდაიცვალა,” ხაზგასმით აღნიშნა მან. 2019 წლის დასაწყისში, ვიქტორ ვაცკოსთან ინტერვიუში, (ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი უკრაინელი ფეხბურთის კომენტატორი), „დინამო“ კიევის პრეზიდენტი იგორ სურკისი, პასუხობდა კითხვას მისი კლუბის ბიზნეს მიმზიდველობასთან დაკავშირებით, და აღიარა, რომ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ „დინამოს“ გააკონტროლებდა რეალური ბიზნესმენი, იგი შეიძლება ჩაითვალოს, როგორც აქტივი, რომელსაც შეუძლია მოგება მიიღოს.

    სიტუაცია დასტურდება სტატისტიკური მონაცემებით. უეფას, ევროპის ფეხბურთის მმართველი ორგანოს დასკვნაში მოყვანილი მონაცემებიდან ჩანს, რომ უკრაინის „პრემიერ ლიგის“ კლუბებმა 2017 წელს 60 მილიონი ევროს ზარალი მიიღეს.

    რა შეიძლება იყოს გამოსავალი

    ფეხბურთის მენეჯმენტის ოლიგარქიული მოდელი უკრაინაში მრავალი წლის განმავლობაში ჭარბობს. თუმცა, 2014 წლიდან უკრაინულ ფეხბურთში მომხდარმა ტრანსფორმაციებმა საბოლოოდ შეიძლება შეცვალოს თამაშის წესები მთელი სექტორისთვის და გამოიწვიოს მისი შემდგომი თანდათანობითი აღორძინება.

    ფინანსური ოპტიმიზაცია არის ერთ-ერთი ინსტრუმენტი, რომელიც გრძელვადიან პერსპექტივაში შეიძლება დაეხმაროს უკრაინულ ფეხბურთს სიცოცხლეში დაბრუნებაში. დენის ბოსიანოკი, უკრაინული ფეხბურთის კომენტატორი, მხარს უჭერს, იმას, რომ ფეხბურთში არსებული ხელფასები შეესაბამებოდეს ქვეყანაში არსებულ რეალურ ვითარებას.

    ანდრეი კოვალენკო, „ბიზნეს კაპიტალისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში პროგნოზირებს, რომ სრული დეოლიგარქიზაცია და დრამატული ცვლილებები უკრაინაში ფეხბურთის მენეჯმენტის ღრმა ფესვებში მდგომარეობს, იგი არის მთავარი წინაპირობა იმისთვის, რომ ქვეყანაში ფეხბურთმა დაიწყოს აღმასვლა. თავდაპირველად, ამან შეიძლება გამოიწვიოს პროფესიონალური ფეხბურთის სრული ვარდნა უკრაინაში. თუმცა, გრძელვადიან პერსპექტივაში ის გახსნის ახალ შესაძლებლობებს კლუბებისთვის, რომლებიც მრავალი წლის სტაგნაციის შემდეგ უნდა გააცნობიერონ, რომ მათი საშუალებით ცხოვრება ერთადერთი სწორი გზაა.

    სიცოცხლისუნარიანობის აღდგენის შემდეგ, ახალი ინვესტორები, ადგილობრივ ხელისუფლებასთან და საზოგადოებებთან, ისევე როგორც ფეხბურთის პროფესიონალ მენეჯერებთან ერთად, უნდა გახდნენ ის ძალა, რომელიც კლუბებს დაეხმარება გადარჩენაში და განვითარებაში. ამასთან, რომ ეს რეალობად იქცეს, ქვეყნის საერთო ეკონომიკური მდგომარეობა ასევე მნიშვნელოვნად უნდა გაუმჯობესდეს და კლანური-ოლიგარქიული სისტემის უარყოფას ქვეყნის სოციალურ-პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ცხოვრებაში უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ამ მხრივ.

    ფეხბურთის მენეჯმენტის გერმანულ მოდელს შეუძლია ამ სიტუაციაში, გარკვეული მაგალითის მიცემა. გერმანიის კანონის თანახმად, კლუბის აქციონერების მინიმუმ 51% მფლობელები, გარკვეული განსაკუთრებული გამონაკლისით, უნდა იყოს სპორტული თემები და ფეხბურთის მოყვარულები. ეს მინიმუმამდე ამცირებს მაგნატების შანსს, მათ შორის ქვეყნის გარეთაც, შევიდნენ გერმანიის ფეხბურთში და დაამყარონ კონტროლი კლუბებზე. ამის საწინააღმდეგოდ, პროფესიონალი ფეხბურთის მენეჯერების ჩართულობასთან ერთად, ეს ასტიმულირებს გონივრულ ეკონომიკურ პოლიტიკას, რაც საშუალებას გაძლევთ მოგება მიიღოთ ფეხბურთის ორგანიზაციიდან, კლუბის განვითარებაში შემდგომი ინვესტიციებით. ამგვარმა მოდელმა უკვე გაამართლა: გერმანიის ბუნდესლიგა ტოპ 5 ევროპულ ლიგაში მესამე ადგილზეა შემოსავალების მიღების ოდენობით (2017 წელს 2 მილიარდი 799 ათასი ევრო), და იგი ოდნავ ჩამორჩება ესპანურ „ლა ლიგას“.

    ამრიგად, უკრაინული ფეხბურთის ოლიგარქიული მენეჯმენტიდან ბიზნეს მოდელზე გადასვლა, ქვეყანაში ცხოვრების დონის ზრდასთან ერთად, შეიძლება გახდეს ისეთი ფაქტორი, რომელიც შეცვლის თამაშის წესებს და შეუწყობს ხელს ფეხბურთის აღორძინებას.

    ეს სტატია პირველად გამოქვეყნდა UkraineWorld- ში.

    ავტორი: კონსტანტინ რომაშკო

    ანალიტიკოსი და ჟურნალისტი ინტერნიუს-უკრაინასა და UkraineWorld- ში.

    https://ukraineworld.org/articles/ukraine-explained/you-can-learn-lot-about-ukraine-watching-its-football?fbclid=IwAR20Ypi7MOBg7x21ha2Ro-Sdo6cOUA-kTMi2DooV3OEr99vW08KTn4LMXI8

     

  • "ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის საპატიო სტუმრობა ჩემი ერის ისტორიასა და კულტურაში ნამდვილად საეტაპო მოვლენაა"

    "დღეს საქართველო თავის ევროპულ ოჯახს უბრუნდება. ყოველგვარი გაზვიადების გარეშე შემიძლია ვთქვა, რომ ეს ნამდვილად არის საეტაპო მოვლენა ჩემი ერის ისტორიასა და კულტურაში" - ამ სიტყვებით მიმართა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა მიღებაზე შეკრებილ სტუმრებს, რომლებსაც დღეს ფრანკფურტში უმასპინძლა.

    მთავრობის მეთაურმა საქართველოს მდიდარ და მრავალფეროვან კულტურაზე გაამახვილა ყურადღება და ხაზი გაუსვა იმ წვლილს, რომელიც ქვეყანამ ევროპულ ცივილიზაციაში შეიტანა.

    “საქართველო უდავოდ საინტერესო ადგილია. სამყარო ყოველდღიურად იცვლება. გამოწვევებითა და ბარიერებითაღსავსე გარემოში გვიწევს ცხოვრება და ზოგმა შეიძლება იდავოს, რომ ამ გამოწვევების გადალახვა სამხედრო ძალით ან ეკონომიკური ბერკეტებით შეიძლება. თუმცა, მინდა გაგახსენოთ, რომ კაცობრიობის ისტორიაში გამონაკლისებიც არსებობს და საქართველო მათ რიგს მიეკუთვნება. ამით ძალიან ვამაყობთ. დღეს ძალიან ემოციურები ვართ. ძალიან მნიშვნელოვანი და განსაკუთრებული დღეა ყველა ქართველის ცხოვრებაში, რადგან უნიკალური შესაძლებლობა მოგვეცა, თქვენთვის წარმოგვედგინა საქართველო და ის წვლილი, რომელიც საერთო ევროპულ ცივილიზაციაში შევიტანეთ. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენთვის. როგორც წიგნების გამოფენაზე დღეს ვიხილეთ, ღონისძიების "მთავარი კერძი" მდიდარი ქართული სამზარეულო ან დიდებული ქართული ღვინოა, რომლის დაყენების ტრადიცია ჩვენთან 8000 წლის  ისტორიას ითვლის. თუმცა, მომეცით უფლება, ცოტა სუბიექტური ვიყო ამ საღამოს. ჩემი აზრით, "მთავარი კერძი", რა თქმა უნდა, ქართული ლიტერატურაა, რომელიც ქართული თეატრით, ცეკვებითა და სიმღერებით, სახვითი ხელოვნებითა და სხვა შემოქმედებითი დარგებითაა"შეზავებული". შესანიშნავი შესაძლებლობა მოგვეცა, ეს გამოცდილება და ემოციები თქვენთვის გაგვეზიარებინა” - მიმართა პრემიერმა მიღებაზე შეკრებილ სტუმრებს.

    მამუკა ბახტაძემ კიდევ ერთხელ მადლობა გადაუხადა ყველას, ვინც ქართველი ერისა და საქართველოსთვის ძალიან მნიშვნელოვანი ამ იდეის რეალობად ქცევაში მონაწილეობდა.

    პრემიერ-მინისტრის სახელით გამართულ მიღებას ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის დირექტორი  იურგენ ბოსი, გერმანელ გამომცემელთა ასოციაციის პრეზიდენტი ჰაინრიხ რითმიულერი, საქართველოს დელეგაციის წევრები, ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის სტუმრები და ქართველი ავტორები დაესწრნენ.

ბიზნეს ნიუსი

PSP ქართული წარმოების მხარდასაჭერად

PSP ქართული წარმოების მხარდასაჭერად

PSP-ს ქსელში ახალი ქართული წარმოების სადეზინფექციო...

ლიბერთი ბანკი ჯიპიაი ჰოლდინგთან აგროდაზღვევის პროექტს იწყებს

ლიბერთი ბანკი ჯიპიაი ჰოლდინგთან აგროდაზღვევის პროექტს იწყებს

დღეს, ლიბერთი ბანკმა და ჯიპიაი ჰოლდინგმა ურთიერთთა...

პოპულარული

« მაისი 2020 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური