მდგრადი მედია: დამოუკიდებლობის მთავარი პირობა

გამოქვეყნებულია საზოგადოება
სამშაბათი, 01 მაისი 2018 09:29

3 მაისს მსოფლიო ყოველწლიურად აღნიშნავს პრესის თავისუფლების საერთაშორისო დღეს . ეს დღე იმ ფაქტს გვახსენებს, რომ თავისუფალი მედია დემოკრატიის ქვაკუთხედია, გვახსენებს მედია პლურალიზმის მნიშვნელობას, ობიექტური, ხარისხიანი, ეთიკური ჟურნალისტიკის როლს მოქალაქეთა ინფორმირების, მათი ინტერესების დაცვის და ხელისუფლებისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საკითხში.

ჩვენ ბევრი რამ გვსმენია დამოუკიდებლობის შესახებ, თუმცა დამოუკიდებლობის რეალური არსის შესახებ ბევრი არაფერი ვიცით. ვიცით, რას ნიშნავს დამოუკიდებელი აზრი, ვიცით იმ ჟურნალისტების შესახებ, რომლებიც პრობლემებს იკვლევენ და ხშირად უშუალო საფრთხის პირისპირ დგანან; მაგრამ გაცილებით ნაკლებად ვიცნობთ მედია-მენეჯერების საქმიანობას, რომლებიც ოფისებში მუშაობენ და უზრუნველყოფენ სხვადასხვა სახის ინფორმაციის ეთერში გასვლას ან გამოქვეყნებას ასევე, არაფერი ვიცით ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ხელფასების და მომწოდებელთა ანაზღაურების გაცემა.

ეს ის საკითხია, რომლის შესახებ ევროკავშირი კარგად არის ინფორმირებული. „საფრთხეები, რომლებიც თავისუფალ ჟურნალისტიკას ემუქრება, კომპლექსურია“, აღნიშნა ევროპული სამეზობლოს კომისარმა იოჰანეს ჰანმა აღმოსავლეთ პარტნიორობის მედია კონფერენციაზე გასული წლის სექტემბერში: „პირადი ინტერესები და კონცენტრირებული მედია-მფლობელობა ხშირად ართულებს დამოუკიდებელი მედიის არსებობას“, აღნიშნა ასევე ევროკომისარმა და ხაზი გაუსვა, რომ უაღრესად მნიშვნელოვანია „გზების ძიება მედიის ეკონომიკური მდგრადობის უზრუნველსაყოფად“.

„კონტენტსა და ჟურნალისტიკას უდიდესი მხარდაჭერა აქვს, მაგრამ ადგილობრივ მედიას მდგრადობის მისაღწევად მეტი დახმარება სჭირდება“, ამტკიცებს ვესელინ ვაჩკოვი, ჩეხეთის უძველესი და ყველაზე პრესტიჟული ყოველდღიური გაზეთის, Lidové noviny, დირექტორი. ვაჩკოვი მუშაობდა ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული ღია მედია ჰაბის პროექტში და უძღვებოდა მედია მენეჯმენტის სემინარების და მასტერ-კლასების სერიას აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში, რომლებიც ძირითადად საორგანიზაციო და ფინანსური მენეჯმენტის უნარების გაუმჯობესებაზე და ბეჭდვითი და ონლაინ მედიიდან შემოსავლების მაქსიმალურ ზრდაზე იყო ორიენტირებული.

ვაჩკოვი ამბობს, რომ მედია საშუალებები, რომლებთანაც ის საქართველოში, სომხეთსა და უკრაინაში მუშაობდა, იცნობენ ჟურნალისტურ ეთიკას და ძალიან ბევრს აკეთებენ იმისათვის, რომ იყვნენ დაბალანსებული და შექმნან მაღალი ხარისხის მასალა, რომელიც „ევროპულ სტანდარტებსაც კი“ დააკმაყოფილებს.

„მაგრამ თუ სახელმწიფოს, ადგილობრივი მეწარმის ან ოლიგარქის ან თუნდაც ევროკავშირის დაფინანსებაზე ხართ დამოკიდებული, მალე მიხვდებით, რომ არ ხართ ბოლომდე თავისუფალი“.

დამოუკიდებელი მედიის შეზღუდვის თვალსაზრისით ფინანსური ზეწოლა შეიძლება გაცილებით ეფექტური იყოს, ვიდრე პოლიტიკური ზეწოლა, ამბობს არტურ კორგენჩა, კიშინიოვში მდებარე წამყვანი მოლდოვური ტელეარხის PRO TV ახალი ამბების დირექტორი. „ფინანსური დამოუკიდებლობა სარედაქციო დამოუკიდებლობის სინონიმია - მოლდოვის ხელისუფლებას ეს გააზრებული აქვს და ცდილობს დამოუკიდებელი მედიის არსებობას სირთულეები შეუქმნას“, აღნიშნა მან.

გასულ წელს ხელისუფლებამ შემოიღო ახალი წესები, რომლებიც ავალდებულებს სატელევიზიო არხებს ლოკალურ პროგრამირებას დღეში მინიმუმ რვა საათი დაუთმონ, მათგან ექვსი - პრაიმ-თაიმის დროს. „გარდა იმისა, რომ ეს უმძიმესი ფინანსური ტვირთია არხების უმრავლესობისთვის, კიშინიოვის PRO TV-ს ჩათვლით“, ეს ნიშნავდა, რომ სატელევიზიო არხებს არ შეეძლოთ პრაიმ-თაიმის დროს გადაეცათ მაღალრეიტინგული უცხოური პროგრამები, მაგალითად, ფეხბურთი ან ჰოლივუდის ფილმები - „სწორედ ის პროგრამები, რომლებიც იზიდავს რეკლამასდა აქედან გამომდინარე - ფულს“, აღნიშნა კორგენჩამ.

PRO TV-მ მოახერხა თავის გადარჩენა ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული ევროპის დემოკრატიის ფონდის (EED) დახმარებით, რომელიც დემოკრატიის და ადამიანის უფლებების მხარდამჭერ ორგანიზაციებზე გასცემს გრანტებს. ევროპის დემოკრატიის ფონდის დაფინანსება დაეხმარა სატელევიზიო არხს PRO TV 4 ახალი შოუს მომზადებაში, გასართობი შოუების და ყოველკვირეული პოლიტიკური თოქ-შოუს ‘In PROfunzime’ ჩათვლით, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული პროგრამა გახდა მოლდოვაში.

„ევროპის დემოკრატიის ფონდის საშუალებით შევძელით ადგილობრივად წარმოებული პროდუქციის კვოტის დაკმაყოფილება“ და ამასთანავე უფრო მდგრადი საფუძვლის შექმნა მომავლისათვის, ამბობს კორგენჩა. „ეს შოუები პოპულარულია და მათ მაღალი რეიტინგი აქვს, ამიტომ გვჯერა, რომ ამ პროგრამების საშუალებით მომავალში რეკლამებს მოვიზიდავთ, რთული გარემოებების არსებობის მიუხედავად“.

გარდა ამისა, ევროპის დემოკრატიის ფონდის მხარდაჭერა დაეხმარა PRO TV-ს აღნიშნული პროგრამებისთვის გადამღები ჯგუფების ჩამოყალიბებასა და საკუთარი რესურსების შექმნაში. „ამ ჯგუფებს ახლა უკვე აქვთ გამოცდილება იმისათვის, რომ განაგრძონ შოუების წარმოება და მომავალში ახალი სატელევიზიო პროექტები განახორციელონ“, ამბობს კორგენჩა.

მაგრამ ფინანსური ზეწოლა მხოლოდ პოლიტიკური ხასიათის არ არის. ფაქტობრივად, აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში მედიის წინაშე მდგარი პრობლემების უმეტესობა იმ პრობლემების მსგავსია, რომლებმაც უკანასკნელ წლებში მთლიანად მოიცვა დასავლეთ ევროპის ქვეყნების მედია სივრცე, ამბობს ვესელინ ვაჩკოვი. აღნიშნულ პრობლემებს შორის ვაჩკოვი ასახელებს ბეჭდური მედიის ტირაჟის შემცირებას, რაც კომპლექსურად გამოიწვია ეკონომიკურმა კრიზისმა, ბეჭდურიდან ციფრულ მედიაზე გადასვლამ და ონლაინ შემოსავლების მიღების სირთულეებმა, ასევე ახალ ტექნოლოგიებში ინვესტირების საჭიროებამ და სარეკლამო შემოსავლების შეზღუდვამ.

ვაჩკოვის ტრენინგი მედია მენეჯმენტში, რომელიც ონლაინ კურსის სახითაც არსებობს, სხვა საკითხებთან ერთად აღნიშნულ პრობლემებსაც მოიცავს. „ჩვენ ძალიან პოზიტიური გამოხმაურება მივიღეთ“, ამბობს ვაჩკოვი. „მონაწილეები ნამდვილად კმაყოფილები არიან მხარდაჭერით, რომელიც მათ უკეთესი მომავლის შექმნაში დაეხმარება“.

წარმატებული მედია ბიზნესის წარმართვა პატარა ბაზარზე თავისთავად გამოწვევაა, ამბობს ლიუდმილა ჩეკინა, ბელარუსის წამყვანი ონლაინ ახალი ამბების პორტალის TUT.BYაღმასრულებელი დირექტორი. პორტალს 50-ზე მეტი სარედაქციო თანამშრომელი ჰყავს, ხოლო მისი მკითხველების რიცხვი ბელარუსის ინტერნეტ-მომხმარებლების საერთო რაოდენობის 42.9%-ს შეადგენს.

„წარმატებული ფინანსური მოდელის დახმარებით დამოუკიდებელ მედია-საშუალებას თავის გადარჩენა შეუძლია“, ამბობს ლიუდმილა ჩეკინა. „გარდა ამისა, გაზრდილი შემოსავალი რეკლამის მსხვილი კორპორატიული დამკვეთებისგან დამოუკიდებლობის საშუალებასაც იძლევა“.

მიუხედავად იმისა, რომ კომპანია 2000 წლის სტარტაპიდან მთავარ ციფრულ მედია-მოთამაშედ იქცა, მისი დამოუკიდებლობა ბრენდის რეკლამის ბაზარზე ბელარუსში და ონლაინ კონკურენციის ზრდა, მათ შორის საერთაშორისო კონკურენციის, იმას ნიშნავდა, რომ ლიდერის პოზიციის შესანარჩუნებლად TUT.BY საჭიროებდა საკუთარი ორგანიზაციული სტრუქტურის შემქნას და საოპერაციო პროცესის გაუმჯობესებას.

ამისათვის, მან მიმართა ევროკავშირის მიერ დაფინანსებულ და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის მიერ განხორციელებულ მცირე ბიზნესის სარეკომენდაციო პროგრამას, რომელმაც TUT.BY საერთაშორისო ბიზნეს-კონსულტანტების ჯგუფთან დააკავშირა. „პროექტი დაეხმარა კომპანიას ეფექტიანობის მაჩვენებლების გაუმჯობესებაში, გაუწია რეკომენდაციები ვიდეო სექტორის განვითარებისა და ბიუჯეტის ფორმირებისთვის, ასევე მისცა რამდენიმე სტრატეგიული გადაწყვეტილების მიღების საშუალება, რამაც კომპანიის სტრუქტურა შეცვალა“, აღნიშნა ჩეკინამ.

ამის შედეგად შემოსავლები 20%-ით გაიზარდა. „რენტაბელობის ზრდამ, რა თქმა უნდა, თანდათან გაზარდა სარედაქციო ბიუჯეტი და დასაქმებული ჟურნალისტების რაოდენობა. ჩვენი რენტაბელობა საკუთარი დამოუკიდებლობის შენარჩუნებაში გვეხმარება“.

ლუდმილა ჩეკინას სჯერა მომავლის, თუმცა აცნობიერებს დივერსიფიკაციის აუცილებლობას ზრდისათვის: "პატარა ქვეყნებში სარეკლამო მოდელის საფუძველზე მომუშავე მედიისთვის მთავარ პრობლემას შეზღუდული ბაზარი წარმოადგენს. აქედან გამომდინარე, მიგვაჩნია, რომშინაარსობრივი პროექტების განვითარება, რომლებიც იძლევა ფართო ბაზრებზე წვდომის შესაძლებლობას და სხვა ბაზრების წამყვან მომსახურების კომპანიებთან თანამშრომლობას, წარმოადგენს ყველაზე პერსპექტიულ და ეფექტურ სტრატეგიას. "

მსოფლიო პრესის თავისუფლების საერთაშორისო დღე არის იმის შეხსენება, რომ ინფორმაციის უწყვეტად მიწოდების უზრუნველსაყოფად დამოუკიდებელ მედიას ბიზნესის მდგრადი მოდელი სჭირდება.

„მედიის წარმართვა მხოლოდ სტატიების წერა არ არის“, ახსენებს ვესელინ ვაჩკოვი მონაწილეებს მედია მენეჯმენტის სემინარებზე. „მდგრადობა გამოწვევა უფროა, ვიდრე ხარისხი. და რაც უფრო წარმატებულია მედია ეკონომიკურად, მით უფრო მეტია ჩვენი, როგორც ჟურნალისტების, თავისუფლების ხარისხი“.

***

ავტორი: კოსტა ს. პავლოვიჩი (ბი-ბი-სის ყოფილი ჟურნალისტი, თანამშრომლობს Radio France Internationale-თან, გაზეთის Cyprus Mail მთავარი რედაქტორი)

ღია მედია ჰაბი

ღია მედია ჰაბი წარმოადგენს ევროკავშირის მიერ დაფინანსებულ პროექტს, რომელიც მხარს უჭერს მედია პროფესიონალებს ევროკავშირის სამეზობლოს მთელ სივრცეში. პროექტის მედია მენეჯმენტის საქმიანობიდან სამეზობლოს რეგიონში სულ 753 ადამიანმა ისარგებლა, მათ შორის არის 244 ინდივიდუალური მედია მენეჯერი; შერჩეული დამოუკიდებელი მედია-საშუალებებისთვის სამუშაო ადგილებზე მენეჯმენტის განმეორებითი კონსულტაციები ტარდება. მედია ჰაბის ოთხი ონლაინ კურსი, რომლებიც ყველასთვის ხელმისაწვდომია და არსებობს ასევე რუსულ ენაზე, 350 მომხმარებელმა გაიარა, მათგან 148 მომხმარებელმა - მედია მენეჯმენტის კურსი. www.openmediahub.comwww.openmediahub.com/e-learning

ევროპის დემოკრატიის ფონდი

ევროპის დემოკრატიის ფონდი წარმოადგენს გრანტების გამცემ დამოუკიდებელ ორგანიზაციას, რომელიც მხარს უჭერს დემოკრატიული ცვლილებების განმახორციელებლებს ევროპულ სამეზობლოში და მის ფარგლებს გარეთ. ის არის ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების და ინსტიტუტების ერთობლივი ინიციატივა და იღებს ევროკავშირის დაფინანსებას საკუთარი საოპერაციო ხარჯების დასაფარად. ევროპის დემოკრატიის ფონდი ეხმარება დემოკრატიის მხარდამჭერ სამოქალაქო- საზოგადოებრივ ორგანიზაციებს, მოძრაობებს და ცალკეულ აქტივისტებს პლურალისტური მრავალპარტიული სისტემის ხელშემწყობ საქმიანობაში, ამ ორგანიზაციების ზომის და ოფიციალური სტატუსის მიუხედავად; ფონდი ასევე ეხმარება დამოუკიდებელ მედიას და ჟურნალისტებს. დამოუკიდებელი მედიის მხარდაჭერა ევროპის დემოკრატიის ფონდის მუშაობის ძირითადი სფეროა ევროკავშირის სამეზობლოში. www.democracyendowment.eu

წაკითხულია 297 ჯერ

Related items

  • საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადება საქართველოს ხელისუფლების კონტროლირებად სოფელ ჩორჩანას სიახლოვეს, საოკუპაციო ხაზთან განვითარებული მოვლენების შესახებ

    საგარეო საქმეთა სამინისტრო გამოხატავს შეშფოთებას საქართველოს ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მდებარე სოფელ ჩორჩანას სიახლოვეს, საოკუპაციო ხაზთან, საოკუპაციო ძალების მიერ სამხედრო ტექნიკისა და პერსონალის მობილიზების გამო.

    მსგავსი დესტრუქციული ქმედება, ისევე როგორც საოკუპაციო რეჟიმის ხელმძღვანელობის ყოვლად მიუღებელი განცხადებები,  წარმოადგენს მორიგ პროვოკაციას, რაც კიდევ უფრო ამძიმებს უსაფრთხოების გარემოს და მიზნად ისახავს ვითარების დესტაბილიზაციას.

    საქართველო პირნათლად ასრულებს აღებულ ვალდებულებებს, მტკიცედ ადგას კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების გზას და იყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა დიპლომატიურ ინსტრუმენტს ვითარების დეესკალაციისა და უკანონო პროცესების შეწყვეტისთვის.

    ქართული მხარე განაგრძობს საერთაშორისო თანამეგობრობის ინფორმირებას ადგილზე განვითარებული მოვლენების შესახებ და მჭიდროდ მუშაობს ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების თანათავმჯდომარებთან, ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიასა და თბილისში აკრედიტებულ დიპლომატიურ კორპუსთან.

    ამასთანავე,  ქართულმა მხარემ საკითხი დააყენა 29 აგვისტოს ერგნეთში გამართულ ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმების შეხვედრაზე.

    საგარეო საქმეთა სამინისტრო მოუწოდებს რუსეთის ფედერაციას, შეწყვიტოს მსგავსი უკანონო ქმედებები, შეასრულოს ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულებები, მათ შორის 2008 წლის 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება და პატივი სცეს საქართველოს სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას.

    საგარეო საქმეთა სამინისტრო მიმართავს საერთაშორისო საზოგადოებას, სათანადო რეაგირება მოახდინოს საოკუპაციო ხაზზე განვითარებულ უკანონო მოვლენებზე და მიიღოს შესაბამისი ზომები მათ შესაჩერებლად.

    http://mfa.gov.ge/News/saqartvelos-sagareo-saqmeta-saministros-ganck-(52).aspx?lang=ka-GE

  • მეოთხე ხელისუფლება, ოლიგარქიული სტილი: ძირითადი ფაქტორები უკრაინული მედიის შესახებ

    არასამთავრობო ორგანიზაცია „ინტერნიუს უკრაინის“ ექსპერტებმა მოამზადეს უკრაინული მედიის სფეროს სრული მიმოხილვა ევროპული ჟურნალისტიკის ცენტრის (EJC) მიერ დაფუძნებული «Media Landscapes» -ის პროექტის ფარგლებში, რომელიც თანამშრომლობდა ნიდერლანდების განათლების, კულტურისა და მეცნიერების სამინისტროსთან ერთად. ჩვენ შევარჩიეთ ათი ძირითადი ფაქტი ამ მიმოხილვიდან.

    1. ტელევიზია არის ყველაზე პოპულარული მედია უკრაინაში. კომპანია „InMind“-ის მიერ  „ინტერნიუს უკრაინისთვის“ ჩატარებული კვლევის თანახმად, უკრაინელების 77% უყურებს ტელევიზორს თვეში ერთხელ მაინც, ხოლო 74% –თვის ტელევიზიები ყოველკვირეული ინფორმაციის წყაროა.

    ონლაინ მედია მეორე ადგილზეა პოპულარობით უკრაინაში. უკრაინელთა 60% თვეში ერთხელ მაინც სტუმრობს ახალ ვებგვერდებს, ხოლო 57% იყენებს ინტერნეტს, როგორც ინფორმაციის ყოველდღიური წყაროს.

    რადიო არის ყველაზე ნაკლებად პოპულარული მედია უკრაინაში. უკრაინელთა მხოლოდ 26%  უსმენს რადიოს თვეში ერთხელ მაინც, ხოლო 25% იყენებს მას, როგორც ყოველდღიურ ინფორმაციის წყაროს.

    ბეჭდურ მედიას ყველაზე მცირე აუდიტორია ჰყავს ყველა დანარჩენ მედიას შორის. უკრაინელთა მხოლოდ 21% კითხულობს ბეჭდურ მედიას თვეში ერთხელ მაინც. ეს 10% -ით ნაკლებია ვიდრე 2016 წელს. და მხოლოდ უკრაინელების 16% -თვის არის ბეჭდური მედია ყოველკვირეული ინფორმაციის წყაროა.

    2. ქვეყნის ნდობის სურათი საკმაოდ ზუსტად ასახავს უკრაინაში არსებულ პოლიტიკურ ვითარებას და უსაფრთხოების პრობლემებს. ბოლო გამოკითხვების თანახმად, უკრაინელთა 66.7% ენდობა მოხალისეობრივ ორგანიზაციებს, 64.4% -ს სწამს ეკლესიის, ხოლო 57.3% -ს სწამს უკრაინის შეიარაღებული ძალების, სხვა სამხედრო შენაერთების და დაჯგუფებების. მედიის ნდობის ფაქტორი 48.3% -ს შეადგენს.

    ტელევიზიას ენდობიან უფრო მეტად, ვიდრე ყველა სხვა მასმედიას. უკრაინელთა 56% ენდობა რეგიონალურ ტელევიზიებს, 61% კი ნაციონალურს.

    ონლაინ მედია თითქმის ისეთივე ნდობით სარგებლობს, რაც ტელევიზია: უკრაინელების 52% ენდობა რეგიონული ახალი ამბების გვერდებს, ხოლო 58% ენდობა ეროვნულ ვებ-გვერდებს.

    უკრაინაში ნდობა რადიოს მიმართ ყველაზე დაბალ დონეზეა: უკრაინელთა 34% ენდობა ეროვნულ რადიოს, და მხოლოდ 39% თვლის, რომ ადგილობრივი რადიოები სიმართლეს ლაპარაკობენ.

    ბეჭდური მედიას უკრაინაში ყველაზე ნაკლებად ენდობიან. უკრაინელთა მხოლოდ 35% ენდობა რეგიონალურ ბეჭდურ მედიას, ხოლო 33% ენდობა ეროვნულ გაზეთებს. 

    3. ყველაზე პოპულარულ უკრაინულ მედიას აქვს მკაფიო კავშირები პოლიტიკოსებთან და პოლიტიკურ პარტიებთან, რადგან ისინი მიეკუთვნებიან ოლიგარქებს, რომლებიც ხშირად პირდაპირ ან ირიბად მონაწილეობენ პოლიტიკაში. ეს კავშირები ყველაზე ძლიერია სატელევიზიო ინდუსტრიაში.

    უკრაინაში ყველა მსხვილი სატელევიზიო არხები სხვადასხვა ოლიგარქების საკუთრებაა: იგორ კოლომოისკი აკონტროლებს 1 + 1 არხს, რინატ ახმეტოვი ფლობს არხს „უკრაინას“, ხოლო CTB, ICTV და ახალი არხი ეკუთვნის ვიქტორ პინჩუკს, უკრაინის ყოფილი პრეზიდენტის ლეონიდ კუჩმას სიძეს. ტელე-არხი „ინტერი“ „ინტერ მედია ჯგუფის“ ნაწილია, რომელსაც დიმიტრი ფირტაში და სერგეი ლევოჩკინი ფლობენ. უკრაინელი პოლიტიკოსი ვიქტორ მედვედჩუკი, რომელიც მჭიდრო კავშირშია რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან (მისი ქალიშვილის ნათლია), სავარაუდოდ აკონტროლებს ტელევიზიებს - 112 და NewsOne, უკრაინაში ყველაზე პოპულარულ საინფორმაციო არხებს.

    4. 2014 წლის შემდეგ, უკრაინის სატელევიზიო სექტორი ძირითადად განვითარდა ინფორმაციულ სფეროში. ახალი სატელევიზიო არხებს, როგორიცაა ტელეარხი „გრომადსკე“, Espreso 112, NewsOne და პირდაპირი აქცენტი აქვთ ექსკლუზიურად ახალი ამბებსა და თოქ-შოუებზე, პოლიტიკაზე, ეკონომიკასა და საზოგადოებაზე. ამასთან, ყველა ეს არხი, „გრომადსკეს“ გარდა, რომელიც არსებობს გრანტებითა და ხალხის მიერ გადახდილი ფინანსებით, კერძოა და აქვს გაუმჭვირვალე საკუთრების სტრუქტურა. იმავდროულად, დამოუკიდებელი მედია, როგორიცაა ტელევიზია „გრომადსკე“, რადიო „გრომადსკე“, სპეციალურ გავლენას ახდენს სხვადასხვა სეგმენტებზე, თუმცა ისინი ჯერ კიდევ ვერ უწევენ კონკურენციას ოლიგარქიურ ტელეარხებს.

    5. უკრაინაში არ არსებობს ისეთი გავლენიანი მაუწყებელი, რომელიც კონკურენციას გაუწევს ოლიგარქიულ მედიას. 2017 წლის 19 იანვარს შეიქმნა საზოგადოებრივი მაუწყებელი «Суспильне мовлення». მისი მიზანი იყო მიეწოდებინა მიუკერძოებელი ინფორმაცია, მოპოვებული დამოუკიდებელი წყაროებიდან  სახელმწიფოს მხრიდან ფინანსური ან ადმინისტრაციული ზეწოლის გარეშე.

    ბოლო 20 წლის განმავლობაში ეს პრობლემა არ მოგვარებულა და პირველი ხელშესახები პროგრესი 2014 წელს განხორციელდა „საზოგადოებრივი ტელევიზიისა და რადიოს მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის მიღების შემდეგ. ამასთან, მისი განხორციელება შეფერხდა ხელისუფლების მხრიდან პოლიტიკური ნების არარსებობის გამო, აგრეთვე მუდმივი დაფინანსების არარსებობის გამოც.

    6. მას შემდეგ, რაც ცარისტულ და საბჭოთა პერიოდში უკრაინული ენის გამოყენება იზღუდებოდა, უკრაინის ხელისუფლება ცდილობს დახმარება გაუწიოს სახელმწიფო ენის პოპულარიზაციას. ასე რომ, დაიწყო კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავს უკრაინული ენის როლის გაძლიერებას მედიაში. ამისათვის დაინერგა ენის კვოტები ტელევიზიებისთვის და რადიოსადგურებისთვის.

    ლიცენზირებული სატელევიზიო და რადიო კომპანიებისთვის, ევროპული, ისევე როგორც ამერიკული და კანადური პროდუქციის მაუწყებლობა უნდა იყოს მთლიანად ყოველკვირეულ ეთერში არანაკლებ 70%, 07:00 საათიდან 23:00 საათამდე. მათ შორის, ყოველკვირეული მაუწყებლობის მინიმუმ 50%, უნდა იყოს უკრაინული პროგრამები.

    ხოლო რადიოსადგურებს დაევალათ სიმღერების მინიმუმ 30%-ის უკრაინულ ენაზე გადმოცემა.

    7. Freedom House- ის მოხსენებაში "პრესის თავისუფლება 2019", უკრაინული მედიის სფერო აღწერილი იყო "ნაწილობრივ თავისუფალი".

    ერთ-ერთი პრობლემა ისაა, რომ უკრაინაში ხდება შეტევები მედიასა და ჟურნალისტებზე. 2016 წლის 20 ივლისს ცნობილი ბელორუს-უკრაინული ჟურნალისტი პაველ შერემეტი მოკლეს. სამწუხაროდ, დამნაშავე ჯერ კიდევ არ არის ნაპოვნი.

    ასევე არსებობს მანიპულაციები მედიასთან მიმართებაში. 2018 წლის 29 მაისს მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ არკადი ბაბჩენკო, რუსი ჟურნალისტი, რომელიც უკრაინაში გადავიდა, მოკლეს. მეორე დღეს, აღმოჩნდა, რომ ბაბჩენკო ცოცხალი იყო და მისი „მკვლელობა“ უსაფრთხოების სამსახურების დაგეგმილი იყო, სავარაუდოდ, ეს ასოცირდება რუსული სადაზვერვო სამსახურების უფრო ფართო გეგმასთან, რათა გამოემჟღავნებინათ ჟურნალისტები და უკრაინაში მოქმედი სხვა აქტივისტები.

    8. ინტერნეტი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს უკრაინელების ყოველდღიურ ცხოვრებაში. 2018 წლის „Factum Group Ukraine“- ის კვლევის თანახმად, უკრაინის 21,35 მილიონი მოქალაქე (ქვეყნის მოსახლეობის 65%) ინტერნეტის რეგულარული მომხმარებელია. 21.9 მილიონ ადამიანს (67%) ინტერნეტი აქვს სახლში.

    ამ გამოკვლევის შედეგად მიღებული ტიპიური ინტერნეტმომხმარებლის პორტრეტი ასეთია: ქალი (52%), 25-34 წლის (28%), ცხოვრობს ქალაქში, სადაც ცხოვრობს ასი ათასი ან მეტი ადამიანი (44%). უკრაინული ინტერნეტ მომხმარებლების 27% სოფლად ცხოვრობს, ხოლო 28% - პატარა ქალაქებში. ერთადერთი სოციალური ჯგუფი, რომელიც იშვიათად იყენებს ინტერნეტს, 65 წელზე უფროსი ასაკის ადამიანები არიან, რომლებიც უკრაინული ინტერნეტმომხმარებლების მხოლოდ 4% -ს შეადგენს.

    9. უკრაინაში დღეისათვის გაბატონებულია სოციალური ქსელი „ფეისბუქი“, რომელსაც რეალური კონკურენტები თითქმის არ ჰყავს. ადრე ყველაზე პოპულარული იყო რუსული სოციალური ქსელები «ВКонтакт» და «Одноклассники», მაგრამ სიტუაცია მკვეთრად შეიცვალა 2017 წლის მაისში, როდესაც უკრაინის პრეზიდენტმა პეტრო პოროშენკომ სანქციები დააწესა გარკვეულ რუსულ ინტერნეტ სერვისებზე, უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოების და თავდაცვის საბჭოს გადაწყვეტილების საფუძველზე. 

    კომპანია „InMind“-ის მიერ „ინტერნიუს უკრაინის“ -თვის ჩატარებული კვლევის თანახმად, სოციალურ ქსელებში უკრაინელი მომხმარებლების 57% -ს „ფეისბუქის“ ანგარიშები აქვს (2016 წელს 37%), «ВКонтакт» - ზე 21% (2016 წელს 49%), 15% «Одноклассники»-ში (2016 წელს 40%). Twitter-ს იყენებს  უკრაინელთა მხოლოდ 8% -ი (12% в 2016 году). უკრაინელთა 42% -მდე იყენებს „ფეისბუქს“ სიახლეების მისაღებად, მაშინ როცა მხოლოდ 8% ღებულობს სიახლეებს «ВКонтакт» -დან, 4% «Одноклассники», - დან და 2% Twitter- დან.

    10. იმის გათვალისწინებით, რომ უკრაინის კანონმდებლობა მედიის სფეროში შედარებით ბუნდოვანია, მისი პრაქტიკული განხორციელება შეიძლება შეფასდეს როგორც სპონტანური, მრავალმხრივი, არათანმიმდევრული, გაუწონასწორებელი და გაუმჭვირვალე. არსებული კანონები, ძირითადად, დეკლარაციური ხასიათისაა და, შედეგად, მათი მარეგულირებელი ფუნქცია არასაკმარისია, შესაბამისად, ისინი კონკრეტულ ეფექტურ პოლიტიკაში არ არიან ჩართულნი. სინამდვილეში, ეს დეკლარაციული კანონები ხშირად ფარავს ერთმანეთს, რაც საუკეთესო შემთხვევაში იწვევს არაეფექტურობას, ხოლო უარეს შემთხვევაში კი, სამართლებრივ კონფლიქტებს.

    კანონების უმეტესობა შემუშავდა საბჭოთა პროტოტიპების საფუძველზე და, შესაბამისად, არ ითვალისწინებს ინდუსტრიაში ახალ ტენდენციებს. პრაქტიკულად არ არსებობს კანონმდებლობა ონლაინმედიასთან დაკავშირებით. შედეგად, ეროვნული კანონმდებლობის დიდი ხარვეზი არსებობს, რის გამოც ონლაინმედია არც რეგულირდება და არც არის დაცული.

    უკრაინული მედია-ინდუსტრიის შესწავლისა და მხარდაჭერის მიზნით, „ინტერნიუს უკრაინა“ ეხმარება მედიას შექმნას ძლიერი და აყვავებული საზოგადოება. ჩვენი საქმიანობა შედგება არა მხოლოდ მედიის მონიტორინგისა და ანალიტიკური მასალების მომზადებისგან, არამედ ითვალისწინებს ეროვნულ და საერთაშორისო მედიასთან ურთიერთობას, საკომუნიკაციო და ინფორმაციული სტრატეგიების შემუშავებას და მედია კამპანიებთან თანამშრომლობის ორგანიზებას.

     

    ეს სტატია პირველად გამოქვეყნდა «UkraineWorld»-ში.

    ავტორები“ ვიტალი რიბაკი და მაქსიმ პანჩენკო

    ანალიტიკოსები და ჟურნალისტები «Интерньюз-Украина» -სა და «UkraineWorld» - ში.

  • დავით ზალკალიანმა სატელეფონო საუბარი გამართა ევროკავშირის უმაღლეს წარმომადგენელთან

    საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა დავით ზალკალიანმა სატელეფონო საუბარი გამართა ევროკავშირის უმაღლეს წარმომადგენელთან საგარეო პოლიტიკისა და უსაფრთხოების საკითხებში ფედერიკა მოგერინისთან. 

    სატელეფონო საუბრისას მხარეებმა განიხილეს საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში არსებული ვითარება.  განსაკუთრებული  ყურადღება გამახვილდა ადამიანის უფლებების დაცვის მხრივ არსებულ რთულ გარემოზე.

    საქართველოს საგარეო უწყების ხელმძღვანელმა ევროკავშირის უმაღლეს  წარმომადგენელს დეტალური ინფორმაცია მიაწოდა საოკუპაციო ხაზზე ბოლო განვითარებების შესახებ, მათ შორის გორის რ-ნის სოფელ გუგუტიანთკარში ხელოვნური ბარიერების აღმართვის და ადგილობრივი მცხოვრებლებისთვის თავისუფლად გადაადგილების უფლების შეზღუდვის ფაქტებზე.
     
    სატელეფონო საუბრისას კიდევ ერთხელ ხაზი გაესვა კონფლიქტის დარეგულირების სამშვიდობო პოლიტიკის განხორციელებაში ევროკავშირის მნიშვნელოვან როლს, განსაკუთრებით აღინიშნა ევროკავშირის მხრიდან საერთაშორისო დღის წესრიგში საქართველოს საკითხის მაღალ დონეზე შენარჩუნების აუცილებლობა.
     
    საოკუპაციო ხაზზე ბოლო პერიოდში გახშირებული ინციდენტების გათვალისწინებით, ხაზი გაესვა აღნიშნული საკითხების განხილვის აუცილებლობას, როგორც ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის შეხვედრებზე, ასევე ჟენევის მოლაპარაკებების მომდევნო რაუნდის ფარგლებში. ამ კონტექსტში აღინიშნა ევროკავშირის სპეციალური წარმომადგენლის საქართველოში ჩამოსვლისა და ვითარების ადგილზე გაცნობის მნიშვნელობა.
     
    საქართველოს საგარეო უწყების ხელმძღვანელმა მადლობა გადაუხადა უმაღლეს წარმომადგენელს ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის საქმიანობისთვის, რომელიც ადგილზე არსებული საერთაშორისო მონიტორინგის ერთადერთი მექანიზმია და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ვითარების დეესკალაციისა და უსაფრთხოების შემდგომი უზრუნველყოფისთვის.
     
    უმაღლესმა წარმომადგენელმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერა.

  • საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ამერიკის მთავრობის დახმარებით ინსტიტუციური განვითარების პროექტს იწყებს

    საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში გაიმართა სამინისტროსა და აშშ-ს მთავრობის თანამშრომლობით დაგეგმილი პროექტის პრეზენტაცია, რომელიც მიზნად ისახავს საქართველოს დიპლომატიური ინსტიტუტის შემდგომ განვითარებასა და გაძლიერებას.

    პროექტი რომლის ხანგრძლივობაც ერთი წელია, აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს(USAID) ფინანსური მხარდაჭერით „ადამიანური და ინსტიტუციური შესაძლებლობების განვითარება 2020 (HICD2020)“ პროექტისა და საგარეო საქმეთა სამინისტროს  ლევან მიქელაძის სახელობის დიპლომატიური სასწავლო და კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომლობით ხორციელდება.
     
    შეხვედრის მონაწილეებს მისასალმებელი სიტყვით მიმართა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა, დავით ზალკალიანმა მიმართა და აღნიშნა, რომ “პროექტი, რომელიც ამერიკელ პარტნიორებთან ერთად  განხორციელდა დაეხმარება მკვლევარებს, დიპლომატებს, რომლებიც მოღვაწეობენ ამ ინსტიტუტში, დადონ მნიშვნელოვანი, ხარისხიანი პროდუქტი, რომელიც ჩვენი საგარეო პრიორიტეტების განხორციელებაში დაგვეხმარება“, განაცხადა დავით ზალკალაიანმა.
     
    პროექტის მნიშვნელობის და მიმდინარეობის შესახებ მოწვეულ სტუმრებთან ასევე ისაუბრეს საქართველოში ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩის მოვალეობის შემსრულებელმა, ელიზაბეთ რუდმა და დიპლომატიური ინსტიტუტის დირექტორმა, თინათინ ბრეგვაძემ.  ღონისძიების ფარგლებში გაიმართა დისკუსია ქართველი როგორც მოქმედი, ასევე მომავალი დიპლომატების პროფესიული განვითარების მიმართულებით არსებული საჭიროებებისა და გამოწვევების შესახებ.
     
    პროექტის პრეზენტაცია საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ლევან მიქელაძის სახელობის დიპლომატიური სასწავლო და კვლევითი ინსტიტუტის და USAID-ის ერთობლივი ორგანიზებით გაიმართა.

  • ევროკავშირის პრესმდივანი: „რუსეთსა და საქართველოს ურთიერთობებში ბოლო დროს განვითარებულმა მოვლენებმა შესაძლოა უარყოფითი ზეგავლენა მოახდინოს ორივე ქვეყნის მოქალაქეებზე“

    „რუსეთის ფედერაციისა და საქართველოს ურთიერთობებში ბოლო დროს განვითარებულმა მოვლენებმა შესაძლებელია უარყოფითი ზეგავლენა მოახდინოს ორივე ქვეყნის მოქალაქეებზე“, აღნიშნა ევროკავშირის პრესმდივანმა 3 ივლისს გამოქვეყნებულ განცხადებაში. „ჩვენ ვთვლით, რომ რუსეთის გადაწყვეტილება 8 ივლისიდან საქართველოს მიმართულებით ფრენების აკრძალვასთან დაკავშირებით გაუმართლებელი და არაპროპორციულია“.
    პრესმდივანმა ასევე აღნიშნა, რომ 27 ივნისიდან აფხაზეთის ადმინისტრაციული საზღვრის გადაკვეთის ორ პუნქტზე დაწესებული შეზღუდვები ძალზე უარყოფითად მოქმედებს კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობის გადაადგილების თავისუფლებაზე და დამატებით სირთულეებს უქმნის მას.
    დასკვნის სახით ევროკავშირის პრესმდივანმა ხაზი გაუსვა, რომ ევროკავშირის მზაობა საქართველოში კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარების მიმართ „ისეთივე ძლიერია, როგორც ყოველთვის“.

ბიზნეს ნიუსი

პოპულარული

« ოქტომბერი 2019 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური