გიორგი მარგველაშვილმა ლიტვის პრემიერ-მინისტრთან ევროკავშირსა და ნატოსთან თანამშრომლობის საკითხები განიხილა

გამოქვეყნებულია პოლიტიკა
სამშაბათი, 30 იანვარი 2018 14:45

გიორგი მარგველაშვილმა საქართველოში ოფიციალური ვიზიტით მყოფი ლიტვის პრემიერმინისტრი საულიუს სკვერნელისი მიიღო.
მხარეებმა შეხვედრისას განიხილეს: რეგიონში არსებული უსაფრთხოების გარემო, საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული ვითარება, რუსეთის პოლიტიკა საქართველოს მიმართ, საქართველოს ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის პერსპექტივები.
საქართველოს პრეზიდენტის საერთაშორისო მდივნის თენგიზ ფხალაძის განცხადებით, ლიტვა საქართველოს სტრატეგიული პარტნიორია, შესაბამისად, ლიტვის პრემიერმინისტრთან შეხვედრაზე განიხილებოდა ის საკითხები, რომელიც დაკავშირებულია როგორც საქართველო-ლიტვის ორმხრივ ურთიერთობებთან, ასევე მრავალმხრივი თანამშრომლობის ფორმატებთან.
შეხვედრისას განსაკუთრებით ხაზი გაესვა ევროკავშირისა და ნატოს ფორმატებში საქართველო - ლიტვის თანამშრომლობას. მხარეებმა განიხილეს ასევე, ეკონომიკური თანამშრომლობის პერსპექტივები.
"ჩვენს ქვეყნებს ყველა მიმართულებით აქვთ მზარდი და დადებითი დინამიკა და საუბარი შეეხო იმას, თუ როგორ შეიძლება გაიზარდოს ეს შესაძლებლობები", - აღნიშნა თენგიზ ფხალაძემ.
შეხვედრას ესწრებოდნენ საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი გიორგი აბაშიშვილი, ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივანი დავით რაქვიაშვილი, პრეზიდენტის საერთაშორისო მდივანი თენგიზ ფხალაძე, საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ხათუნა სალუქვაძე.

 

 

წაკითხულია 533 ჯერ

Related items

  • რატომ არის გარემოს დაცვა მნიშვნელოვანი და როგორ ზრუნავს მასზე ევროკავშირი აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში

    რატომ არის გარემოს დაცვა მნიშვნელოვანი და როგორ ზრუნავს მასზე ევროკავშირი აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში?

    1. რატომ უნდა ვიზრუნოთ გარემოზე?

    საცხოვრებელი, ტანსაცმელი, ტექნოლოგია და დასვენება - ყველაფერი ბუნებრივ რესურსებზეა დამოკიდებული. მაშინ როცა ბუნება ცდილობს წონასწორობის შენარჩუნებას, ადამიანის ყოველდღიური საქმიანობა გარკვეულ ზეგავლენას ახდენს მის ეკოლოგიურ ბიომრავალფეროვნებაზე, რაც თავის მხრივ მოქმედებს ჩვენს კეთილდღეობასა და ჯანმრთელობაზე. 

    შემდეგი ათი წელი გადამწყვეტი იქნება ევროკავშირისა და აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებისთვის კლიმატის და გარემოსდაცვითი პრობლემების მოგვარების თვალსაზრისით. ერთად უნდა დავიწყოთ წარსული შეცდომების შედეგების გამოსწორება, რამაც გამოიწვია ბიოლოგიური მრავალფეროვნების დაკარგვა, ნიადაგის ეროზია, უკანონო ტყის ჩეხვა, ჰაერისა და მდინარეების დაბინძურება და სხვა უარყოფითი შედეგები. ამიტომ, ერთად მუშაობა, რათა დავიცვათ გარემო სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

    ინვესტიციები „მწვანე“ განვითარებისთვის შეიძლება დადებითი შედეგების მომტანი გახდეს არა მხოლოდ ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, არამედ ეკონომიკური ზრდის თვალსაზრისითაც.

     2.  როგორ შეიძლება კლიმატის ცვლილებამ გავლენა მოახდინოს ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე?

    მოსალოდნელია, რომ ადამიანის საქმიანობის შედეგად გამოყოფილი სათბურის აირებით გამოწვეული მნიშვნელოვანი და დაჩქარებული კლიმატის ცვლილება მოიმატებს, და მას სულ უფრო და უფრო მძიმე შედეგები ექნება ჩვენი ეკონომიკისა და საზოგადოებებისთვის.

    ევროკავშირსა და მის აღმოსავლეთ პარტნიორობის რეგიონში ადგილი აქვს უძლიერეს კოკისპირულ წვიმებს და წყალდიდობებს,  ჩნდება ანომალურად მაღალი ტემპერატურით გამოწვეული ხანძრები, მიმდინარეობს ნიადაგის ეროზია, ნაყოფიერების და ბიომრავალფეროვნების გაქრობა, წყლის რესურსების შემცირება, რაც გავლენას ახდენს წარმოებაზე, სოფლის მეურნეობასა და ოჯახებზე.

    მხოლოდ ახლახან, უკრაინაში ანომალური სიცხით, მშრალი და ქარიანი ამინდით გამოწვეული ხანძარი ორ კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში მძვინვარებდა ჩერნობილის აკრძალულ ზონაში, სადაც 11,000 ჰექტარზე მეტი ტყე განადგურდა – ეს კლიმატის ცვლილების ზეგავლენის მკაფიო მაგალითია.

    მომავალში, მთელი ამ რეგიონის ქვეყნებში ძალზე ხშირი იქნება როგორც გვალვები (მოლდოვა ითვლება კლიმატის მიმართ ყველაზე მოწყვლად ქვეყანად ევროპაში და მისი წყლის მთლიანი ხელმისაწვდომობა საჭიროებასთან შედარებით ორიოდ ათწლეული წლის განმავლობაში საგრძნობლად შემცირდება) და წყალდიდობები (მაგალითად, აზერბაიჯანი მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე წყალდიდობისკენ მიდრეკილ რეგიონში), ასევე წყლის ხარისხის გაუარესება და წყლის მარაგის შემცირების რისკი (ყინულის დნობამ მყინვარებზე საქართველოში შეიძლება გამოიწვიოს წყლის ხარისხის გაუარესება და წყალმომარაგების საფრთხეები).

    ერთობლივი მოქმედება კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ დიდ სარგებლობას  მოუტანს გარემოს, ჩვენს ჯანმრთელობას და ეკონომიკას. ჩვენი განვითარების პარადიგმის თავიდან გააზრება და გადანაცვლება იქნება ბუნებრივი რესურსების უფრო ეფექტიანი გამოყენების, ხარჯების დაზოგვის, განვითარების და დასაქმების შესაძლებლობა.

    არ იფიქროთ, რომ გარემოს დაცვა დიდ ხარჯებთან არის დაკავშირებული, დაფიქრდით იმაზე, თუ რა შეიძლება იყოს უმოქმედობის საფასური: ზროგნოზის თანახმად, საქართველოში კლიმატით გამოწვეული საშიშროება ქვეყნისათვის შეიძლება ნიშნავდეს 10-12 მილიარდი დოლარის ეკონომიკურ დანაკარგებს მომავალი 10 წლის განმავლობაში - ეს ათჯერ მეტია, ვიდრე კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაციის ხარჯი ამავე პერიოდში.

    3. რას გულისხმობს პარიზის შეთანხმება?

    პარიზის შეთანხმება არის ისტორიაში პირველი იურიდიულად სავალდებულო განაცხადი კლიმატის გლობალური ცვლილების საკითხზე, მიღებული 2015 წლის დეკემბერში პარიზის კლიმატის კონფერენციაზე. 190-მდე ხელმომწერს შორის არიან ევროკავშირი, მისი წევრი სახელმწიფოები და აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნები. 

    ეს შეთანხმება განსაზღვრავს გლობალურ ჩარჩოს კლიმატის საშიში ცვლილების თავიდან ასაცილებლად შემდეგი ღონისძიებებით: გლობალური დათბობის შეზღუდვა 2°C-ს ქვემოთ, და ძალისხმევის განხორციელება მისი შემდგომი შეზღუდვისთვის 1.5°C-მდე. გარდა ამისა, მისი მიზანია ქვეყნების უნარის გაძლიერება კლიმატის ცვლილების ზეგავლენასთან ბრძოლაში და მათი ძალისხმევის მხარდაჭერა.

    შეთანხმებაში ხაზგასმულია, რომ საჭიროა გლობალური ემისიების შემცირების რაც შიძლება მალე დაწყება და კლიმატის ნეიტრალურობის მიღწევა ამ საუკუნის მეორე ნახევარში.

    ევროკავშირის მიერ დასახული მაჩვენებლების შესასრულებლად ძირითადი მექანიზმია ევროპის მწვანე შეთანხმება, რომლის მიზანია ნეიტრალური გახადოს ევროპის კლიმატი 2050 წლისთვის, ევროკავშირის ეკონომიკის მდგრადობის მიღწევით, რომელიც აღარ იქნება დამოკიდებული რესურსების გამოყენებაზე.

    მწვანე შეთანხმება ნათელს ხდის, რომ გარემოს და კლიმატის გამოწვევები მოითხოვს ევროკავშირის და მისი პარტნიორი ქვეყნების გადაუდებელ ქმედებას. ამიტომ ევროკავშირი მხარს უჭერს აღმოსავლეთ პარტნიორების მიერ პარიზის შეთანხმებით აღებულ ვალდებულებებს, რაც ასევე მოიცავს კლიმატის ეროვნული გეგმების განხორციელებას (ეროვნულად განსაზღვრული წვლილი, NDC), სათბური გაზების დაბალი ემისიით განვითარების გრძელვადიანი სტრატეგიების (LEDS) შემუშავებას და მათი ეკონომიკის მოდერნიზაციას კლიმატის ნეიტრალურობის მიმართულებით.

    ამ ვალდებულებების შესრულება მოითხოვს დაბალნახშირბადიან, რესურს-ეფექტურ ეკონომიკაზე გადასვლას, რაც ნიშნავს ფუნდამენტურ ცვლილებას ტექნოლოგიის, ენერგეტიკის, ეკონომიკის, ფინანსების და მთელი საზოგადოების თვალსაზრისით.

    4. როგორ ეხმარება ევროკავშირი გარემოს დაცვას აღმოსავლეთ პარტნიორობის ექვს ქვეყანაში?

    აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების მხარდაჭერა ევროკავშირის მხრიდან ბოლო პერიოდში იზრდება. 2018-2019 წლებში სამეზობლოს საინვესტიციო პლატფორმის (NIP) საშუალებით გაცემული გრანტების ერთი მეოთხედი „მწვანე“ ინვესტიციებზე იყო გათვლილი. 2014-15-სა და 2018-19-ს შორის ევროკავშირის შერეული წვლილი ამგვარ ინვესტიციებში 50% -ზე მეტად გაიზარდა, დაახლოებით 67 მილიონი ევროდან 107 მილიონ ევრომდე. მხოლოდ 2018-19 წლებში მთლიანად მწვანე ინვესტიციებისთვის რეგიონში სამეზობლოს საინვესტიციო პლატფორმით 1.3 მილიარდი ევროს გრანტები გაიცა.

    გარდა ამისა, ევროკავშირმა გასცა 60 მილიონი ევრო რეგიონული პროგრამების განსახორციელებლად, რაც ეხმარება პოლიტიკას და ინსტიტუციებს აღმოსავლეთ პარტნიორობაში ევროპული მწვანე შეთანხმების შესაბამისად. მუნიციპალიტეტების მხარდაჭერა დაახლოებით 24 მილიონ ევრომდეა, და პარტნიორი ქვეყნები ასევე იღებენ მხარდაჭერას  ევროკომისიის ტექნიკური დახმარების და ინფორმაციის გაცვლის ინსტრუმენტის (TAIEX) და „თვინინგის პროგრამებიდან.

    ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული რეგიონული პროგრამებია:

    EU4Environment (19.5 მილიონი ევრო ევროკავშირის დაფინანსებით) - მისი მიზანია აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების დახმარება მათი ბუნებრივი კაპიტალის დაცვასა და ადამიანების კეთილდღეობის გაუმჯობესების გზით. ეს პროგრამა მხარს უჭერს პოლიტიკის და საკანონმდებლო ცვლილებებს, უფრო ეკოლოგიურ დაგეგმვას და ინვესტიციებს, ასტიმულირებს ინოვაციურ ტექნოლოგიებს და ახალი ბიზნეს-რეჟიმების დანერგვას, ასევე „მწვანე“ სამუშაო ადგილების შექმნას. გარდა ამისა, ის ხელს უწყობს გარემოს მმართველობის, ასევე დაცული ტერიტორიების და ტყის მენეჯმენტის გაუმჯობესებას, და მდგრად ვაჭრობას.

    EU4Climate (8 მილიონი ევრო ევროკავშირის დაფინანსებით) შემუშავებულია პარიზის კლიმატის შეთანხმების განხორციელების მხარდასაჭერად და კლიმატის პოლიტიკის და კანონმდებლობის გასაუმჯობესებლად; ის ხელს უწყობს კლიმატის ცვლილების გავლენის შერბილებას და მისადმი ადაპტაციას, ასევე განვითარებას დაბალი ემისიის და კლიმატის ცვლილებისადმი გამძლე ეკონომიკის მიმართულებით. 

    ევროკავშირის წყლის ინიციატივა აღმოსავლეთ პარტნიორობისთვის(EUWI+ 4 EaP – 23.5 მილიონი ევრო ევროკავშირის დაფინანსებით) ეხმარება პარტნიორ ქვეყნებს მათი კანონმდებლობის შესაბამისობაში მოყვანაში ევროკავშირის წყლის მართვის პოლიტიკასთან, ინსტრუმენტების შემუშავებით წყლის ხარისხის გასაუმჯობესებლად, ასევე უზრუნველყოფს  წყლის ხელმისაწვდომობას მოსახლეობისათვის.

    გარდა ამისა, გარემო წარმოადგენს მაღალ პრიორიტეტს ქვეყნების დონეზე შემდეგ სფეროებზე ორიენტირებული ქმედებებით: ჰაერის ხარისხი, წყლის მენეჯმენტი და ზღვის დაბინძურება, ენერგოეფექტურობა, ნარჩენების მენეჯმენტი, პესტიციდების და სამრეწველო დაბინძურების მართვა და ტყის მდგრადი მენეჯმენტი.

    ევროკავშირის თანამშრომლობის პროგრამების გარდა, ევროპის ფინანსური ინსტიტუტები, მაგ. ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD) და ევროპის საინვესტიციო ბანკი (EIB) მნიშვნელოვან მხარდაჭერას უწევს მწვანე ეკონომიკაზე გადასვლას დაბალნახშირბადიანი და კლიმატის ცვლილებისადმი გამძლე ეკონომიკის მხარდაჭერით და ინვესტირებით ეკოლოგიურ ინფრასტრუქტურებში. აღმოსავლეთ ევროპის ენერგოეფექტურობისა და გარემოს დაცვის პარტნიორობა (E5P) – მულტიდონორული სატრასტო ფონდი, რომლის მთავარი დონორია ევროკავშირი – მხარს უჭერს ინვესტიციებს მუნიციპალური პროექტებისთვის ენერგოეფექტურობის და გარემოს დაცვის გაუმჯობესების მიზნით. ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული მუნიციპალური პროექტების მხარდაჭერის ფონდი (MPSF) ახორციელებს ტექნიკურ დახმარებას ენერგოეფექტური პროექტების მომზადებისთვის, რომლებიც შემდეგ შეიძლება კრედიტების საშუალებით განხორციელდეს. ევროკავშირს მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს ასევე ფონდში მწვანე ზრდისთვის (GGF).

    5. რას აკეთებს ეს პროგრამები რეალურად? არსებობს წარმატების ისტორიები?

    რა თქმა უნდა, განსაზღვრული ამოცანების და ბიუჯეტის მაჩვენებლების უკან დგას რეალური წარმატების ისტორიები - გარემოს დაცვა, კლიმატის ცვლილების საწინააღმდეგო ქმედება და სიცოცხლისუნარიანობის და მდგრადობის გაუმჯობესება ადგილებზე.

    მაგალითად, ევროკავშირი ეხმარება წყლის თანამედროვე პოლიტიკის შემუშავებას ექვსი პარტნიორი ქვეყნის 30 მილიონი ადამიანისთვის წყალმომარაგებისა და წყლის ხარისხის გასაუმჯობესებლად.

    ევროკავშირის დახმარებით ბელარუსმა, მოლდოვამ და საქართველომ დაიწყეს ეროვნული მწვანე ეკონომიკის სტრატეგიების შემუშავება. უკრაინა უკვე არის ორგანული მიწათმოქმედების მსოფლიოს 20 წამყვან ქვეყანას შორის; 2016 წელს მან განახორციელა 59 მილიონი ევროს ორგანული პროდუქტის ექსპორტი, რომელთაგან უმეტესობა ევროკავშირის სტანდარტების მიხედვით იყო სერთიფიცირებული.

    100-ზე მეტმა საპილოტე მცირე და საშუალო საწარმომ მიიღო ევროკავშირის მხარდაჭერა რესურს-ეფექტური და უფრო სუფთა წარმოების პროგრამების განხორციელებისთვის, რასაც მოჰყვა 9.4 მილიონი ევროს დაზოგვა (საშუალოდ 2,000 ევროდან 20,000 ევრომდე დანაზოგი თითოეულ საწარმოზე, ზოგიერთ შემთხვევაში კი - 100,000 ევრო). გრძელდება საქმიანობა პროგრამის EU4Environment მხარდაჭერით.

    ექვსივე პარტნიორ ქვეყანაში გარემოსდაცვითი მონაცემების მონიტორინგი ხდება ევროკავშირის საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისად. ეს მონაცემები ხელმისაწვდომია ონლაინ მიკვლევის ინსტრუმენტის საშუალებით, რომელიც განთავსებულია ევროპის გარემოს დაცვის სააგენტოს (EEA) საინფორმაციო გვერდზე.

    ბუნებრივი ტერიტორიების და ბიომრავალფეროვნების დაცვის და მათთან დაკავშირების მიზნით, ექვს პარტნიორ ქვეყანაში განსაზღვრულია ზურმუხტის ქსელის 700-მდე ობიექტი 12.8 მილიონი ჰექტარის ტერიტორიით, რაც ოთხჯერ აჭარბებს ბელგიის ფართობს.

    გარდა ამისა, ძალიან მნიშვნელოვანია მწვანე ინფრასტრუქტურაში ინვესტირება ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის (EBRD), ევროპის საინვესტიციო ბანკის (EIB)და აღმოსავლეთ ევროპის ენერგოეფექტურობისა და გარემოს დაცვის პარტნიორობის (E5P) საშუალებით სხვა საინვესტიციო პარტნიორებთან ერთად. აღნიშნულის საშუალებით უკრაინაში შესაძლებელი გახდა ინვესტირება სუფთა საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ახალი ტროლეიბუსების შემოყვანით ხერსონში, მარიუპოლსა და ლვოვში, ასევე 35 მილიონი ევროს მხარდაჭერით ნარჩენების მენეჯმენტისთვის ლვოვში. მოლდოვაში ბალტის მოსახლეობამ ისარგებლა ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის ინვესტიციით, რომელიც განხორციელდა ენერგოეფექტურ გათბობასა და ახალ ელექტროავტობუსებში. სომხეთის დედაქალაქ ერევანში ევროპის საინვესტიციო ბანკის დაფინანსებამ ხელი შეუწყო მეტროპოლიტენის რეაბილიტაციასა და საზოგადოებრივი შენობების ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესებას, რომელთა შორის არის საბავშვო ბაღები. აზერბაიჯანში ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკმა დააფინანსა 35 ახალი ეკო-ეფექტური ავტობუსის შეძენა, რამაც ხელი შეუწყო წლიურად 2,853 ტონა CO2-ის შემცირებას. ბელარუსში 300,000 ადამიანი სარგებლობს წყლის გაუმჯობესებული ხარისხით ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის კრედიტის და აღმოსავლეთ ევროპის ენერგოეფექტურობისა და გარემოს დაცვის პარტნიორობის გრანტის დახმარებით ნარჩენი წყლების დამუშავების დანადგარებისთვის შვიდ მუნიციპალიტეტში. საქართველოში ევროპის საინვესტიციო ბანკმა გრძელვადიანი კრედიტი მისცა თბილისის წყალმომარაგების კომპანიას მისი წყლის და ნარჩენი წყლების ინფრასტრუქტურის განვითარების პროგრამის მხარდასაჭერად, ხოლო ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი 

    75 მილიონი ევროს ინვესტიციას ახორციელებს თბილისის მეტროპოლიტენის მოდერნიზაციისთვის.

    ევროკავშირის საქმიანობა მოიცავს საზოგადოების ყველა ფენას, დაწყებული სამთავრობო პოლიტიკიდან, დამთავრებული დაწყებითი სკოლის მოსწავლეების ცნობიერების ამაღლებით, რისი მაგალითებიც შეგიძლიათ იხილოთ შემდგომ:

    სომხეთშიბუნებასთან დაკავშირების პროექტი მხარს უჭერს ახალი, ეკოლოგიური იდეების და გადაწყვეტების მოძიებას ერევნის გარემოსდაცვითი პრობლემებისთვის - მაგ. იმ მცენარეების და ხეების განსაზღვრა, რომლებიც ყველაზე მეტად შეესაბამება გარემოს მოცემულ მდგომარეობას ქალაქის სხვადასხვა უბნებში.

    აზერბაიჯანში ევროკავშირის ექსპერტებმა ფინეთიდან, ავსტრიიდან და ლატვიიდან ტრენინგები ჩაუტარეს ეკოლოგიის და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს 200 თანამშრომელს ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის საკითხებზე; „თვინინგის“ პროექტმა შეიმუშავა დეტალური გეგმა ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის სისტემების მოდერნიზაციისთვის, ასევე იგეგმება ჰაერის ხარისხის 25 ახალი სადგურის შეძენა.

    ბელარუსში სკოლის მოსწავლეებმა მონაწილეობა მიიღეს სახელმწიფოთაშორის მდინარის გაწმენდის პროექტში მდინარეზე სტირი, რომელიც მიედინება ბელარუსსა და უკრაინას შორის - მათ ჩაატარეს წყლის ხარისხის ანალიზი და ისწავლეს ნიტრატების, ფოსფატების და ორგანული დამაბინძურებლების აღმოჩენა.

    საქართველოში ბათუმის რეგიონში 6.1 მილიონი ევროს ღირებულების პროექტის ფარგლებში ჩატარდა რეაბილიტაცია წყალმომარაგების და საკანალიზაციო სისტემებზე და აშენდა ნარჩენების დამუშავების დანადგარი; აღნიშნულის შედეგია მოსახლეობისთვის სუფთა წყლის უწყვეტი მიწოდება და ზღვის დაბინძურების შემცირება.

    მოლდოვაში გარემოს დაბინძურების წყარო იყო სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების დაწვა. ახლა კი, ევროკავშირის დახმარებით, ნარჩენებზე ძალიან დიდი მოთხოვნაა ბიოსაწვავის საწარმოებლად, რომელიც 206 სკოლაში, საბავშვო ბაღში და სახელმწიფო დაწესებულებაში გამოიყენება.

    2019 წელს უკრაინაში 7,000-ზე მეტმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა გამოწვევაში #EUBeachCleanup challenge; ამის შედეგად ჩატარდა გაწმენდის 234 ღონისძიება ქვეყნის ყველა ოლქში „სანაპიროს საერთაშორისო დღის“ ფარგლებში, როდესაც მოქალაქეები მთელ მსოფლიოში მდინარეების ნაპირების გასაწმენდად იკრიბებიან. მოხდა 35.7 ტონაზე მეტი ნარჩენების შეგროვება და გატანა, ნარჩენებით წყლის დაბინძურების პრევენციის მიზნით.

    ოფიციალურმა პირებმა ყველა ქვეყნებიდან რეგიონისმასშტაბით მიიღეს რეკომენდაციები გარემოს დაცვის მენეჯმენტის შესახებ პლასტმასის ნარჩენების, საზღვაო პლასტმასის ნაგვის და პლასტმასის ნარჩენებიდან ენერგიის მიღების საკითხებზე სემინარის ფარგლებში TAIEX სემინარი ევროკავშირის პლასტმასის სტრატეგიის და ერთჯერადი პლასტმასების საკითხებზე.

    6. როგორ გავხდე გარემოს უკეთესი დამცველი?

    თქვენ, როგორც მოქალაქეებს, გაქვთ უფლება, პოტენციალი და მოვალეობა იმოქმედოთ გარემოს დასაცავად. 

    თქვენი, როგორც ამომრჩევლის და მომხმარებლის, ყოველდღიურ ცხოვრებისეულ არჩევანს შეუძლია გამოიწვიოს მთავრობის პოლიტიკის ცვლილება და გავლენა მოახდინოს კომპანიების გადაწყვეტილებებსა და ინოვაციაზე. 

    გაითვალისწინეთ თქვენი ყოველი შენაძენის ზემოქმედება გარემოზე და შეამცირეთ ეს ზემოქმედება, აირჩიეთ ადგილობრივი პროდუქტები, თავი აარიდეთ დამაბინძურებელ ნივთიერებებს და ერთჯერად პლასტმასას, ხელმეორედ გამოიყენეთ, გადაამუშავეთ, განაცალკევეთ ნარჩენები, მოახდინეთ მათი სწორი კომპაქტიზაცია და გადაყრა. 

    დანერგეთ ენერგიის დაზოგვის მარტივი მეთოდები, როგორიცაა შუქების და აპარატურის გამორთვა, ასევე გააღეთ და დაკეტეთ ფანჯრები და დარაბები  ოთახში საჭირო ტემპერატურის შესანარჩუნებლად.

    წყლის დაზოგვის მიზნით აბაზანის ნაცვლად მიიღეთ შხაპი და შეამცირეთ მისი მიღების დრო. ნუ დატოვებთ ონკანებს მოშვებულს, და შეამოწმეთ, ხომ არ ჟონავს ისინი (საჭირო ოთახში ჟონვის გამო შესაძლოა დღეში 200 ლიტრი წყალი დაიკარგოს). მორწყეთ თქვენი მცენარეები გვიან საღამოს ან დილით ადრე, როდესაც აორთქლებით ნაკლები წყალი იკარგება.

    გაუზიარეთ ნებისმიერი სატრანსპორტო საშუალება, ზედმეტი გამოუყენებელი ნივთები ან საკვები თქვენი საზოგადოების წევრებს, და ისარგებლეთ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული უფრო მდგრადი სატრანსპორტო და ენერგეტიკის სერვისებით.

    თუ შეგიძლიათ, იქონიეთ საკუთარი ხეხილის ბაღი და ბოსტანი (შეგიძლიათ ასევე ქოთნების გამოყენება აივანზე), საკვებად გამოიყენეთ ნაკლები ხორცი და უპირატესობა მიანიჭეთ მცენარეულ საკვებს, შეიძინეთ უფრო მრავალფეროვანი და ნაკლებად დამუშავებული პროდუქტები, საყიდლებზე კი საკუთარი ჩანთები ან კონტეინერები გამოიყენეთ.

    იხილეთ ევროკავშირის რჩევები კლიმატის შესახებ, სადაც მოცემულია მარტივი რეკომენდაციები სახლის, სამუშაოს, საყიდლების და ტრანსპორტის თაობაზე.

  • საქართველო ამტკიცებს ენერგოეფექტურობის ორ ძირითად კანონს

    21 მაისს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნო მიესალმა საქართველოს პარლამენტის მიერ ენერგოეფექტურობის საკანონმდებლო აქტების ძირითადი კომპლექტის დამტკიცებას. ამ ორ კანონს - კანონს “ენერგოეფექტურობის შესახებ” და კანონს “შენობების ენერგოეფექტიანობის შესახებ” კანონმდებლობაში გადააქვს ევროკავშირის ამ სფეროს დირექტივები.
    ამ ორი კანონის მიღებით საქართველოს მთავრობას მიეცა საშუალება მიიღოს მნიშვნელოვანი ინვესტიციები საჯარო შენობების რეაბილიტაციის პროგრამებისთვის, რაც დაახლოებით 80 მილიონ ევროს შეადგენს ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკიდან (EBRD) და გერმანული ბანკიდან KfW, ასევე 26 მილიონ ევროს საინვესტიციო გრანტების და 8.5 მილიონ ევროს ტექნიკური დახმარების სახით - ევროკავშირიდან.

    წყარო: https://euneighbours.eu/en/east/stay-informed/news/eu4energy-georgia-adopts-two-key-energy-efficiency-laws

  • ევროკავშირი პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღის აღსანიშნავად აცხადებს კონკურსს ჟურნალისტიკაში
    პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით, რომლის წლევანდელი თემა არის „ჟურნალისტიკა შიშისა და მიკერძოების გარეშე,“ საქართველოში ევროკავშირის ელჩმა, კარლ ჰარცელმა, განცხადება გააკეთა:

    ,,დღეს, Covid-19-თან “ომის“ უპრეცედენტო პირობებში, ვირუსზე სწრაფად დეზინფორმაცია და ყალბი ამბები ვრცელდება, ამიტომ, წლევანდელი 3 მაისის - პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღის აღნიშვნა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. დღეს, ჟურნალისტები, პროდიუსერები, მკვლევარები, ფოტოგრაფები და მედიის სხვა პროფესიონალები ბრძოლის წინა ხაზზე არიან და გვაწვდიან ინფორმაციას იმ პირობებში, როდესაც ჩვენ ყველაზე მეტად ვართ დამოკიდებულნი მათ საქმიანობაზე. მჯერა, რომ ყურადღებით გააგრელებენ საქმიანობას და ჯანმრთელობას ვუსურვებ მათ. თავისუფალ და ღია საზოგადოებაში მედია უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს. მიმდინარე წლის თემა - ,,ჟურნალისტიკა შიშისა და მიკერძოების გარეშე“, კარგად ასახავს ჟურნალისტიკის ძირითად პრინციპებს. იმ პოლიტიკური თუ ეკონომიკური ზეწოლის, ცილისწამებისა თუ საქმიანობაში ჩარევის პირობებში, რომელსაც თავისუფალი მედია განიცდის მთელს მსოფლიოში, ევროკავშირი არის და იქნება თავისუფალი მედიის მოკავშირე,  დამცველი და  მხარდამჭერი.”

    ტრადიციისამებრ, კარლ ჰარცელმა ისარგებლა ამ შესაძლებლობით და გამოაცხადა კონკურსი ჟურნალისტიკაში ევროკავშირის 2020 წლის პრიზის მოსაპოვებლად:

    „დღეს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, გვსურს გამოვაცხადოთ მეცხრე კონკურსი ჟურნალისტიკაში ევროკავშირის პრიზის მოსაპოვებლად. მისი მიზანია ჟურნალისტური ეთიკის, პროფესიონალიზმისა და ხარისხის მაღალი სტანდარტების დამკვიდრება, წახალისება და შესაბამისი დაფასება. გასულ წელს მერგო პატივი, დამეჯილდოვებინა არაჩვეულებრივი ჟურნალისტური ნაშრომები. ვიმედოვნებ და მჯერა, რომ კონკურსის წლევანდელი მონაწილეები შარშანდელ მიღწევებს კიდევ უფრო გააუმჯობესებენ“.
     
    სამშვიდობო ჟურნალისტიკაში  ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის (EUMM) სპეციალური პრიზის დაწესებასთან დაკავშირებით, საქართველოში ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის ხელმძღვანელმა მარეკ შჩიგელმა განაცხადა:

    „ნდობის აღდგენის პოტენციალი მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული იმაზე, თუ რა ინფორმაციას აწვდის მედია საზოგადოებას. ჩვენ,  დიდი სიფრთხილითა და პროფესიონალიზმით ვეძებთ მომზადებულ მასალებს, რომლებიც გვიყვება როგორც კონფლიქტურ სიტუაციებზე, ასევე კონფლიქტებით დაზარალებულ ადამიანებზე“.

    ჟურნალისტიკაში ევროკავშირის პრიზის შესახებ
    ევროკავშირის პრიზი ჟურნალისტიკაში, რომელიც  საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობამ 2012 წელს დააარსა, ხელს უწყობს ქართულ მედიაში პროფესიონალიზმისა და ჟურნალისტური ეთიკის კოდექსის ნორმების გაღრმავებას.  ნდობისა და მშვიდობის აღდგენაში გაწეული წვლილისთვის ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისია გასცემს კონფლიქტების მიმართ სენსიტიური ჟურნალისტური ნაშრომისთვის დაწესებულ სპეციალურ პრიზს.

    კონკურსის წესები ეყრდნობა საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის პრინციპებს და ემსახურება პროფესიონალიზმისა და ეთიკის ნორმების დამკვიდრების ხელშეწყობას ქართულ ჟურნალისტიკაში.

    ევროკავშირის პრიზი ჟურნალისტიკაში წელს  7 კატეგორიაში გაიცემა:
    • საუკეთესო სტატია ბეჭდურ ან ელექტრონულ მედიაში;
    • საუკეთესო სიუჟეტი სამაუწყებლო ან ელექტრონულ მედიაში;
    • საუკეთესო საგამოძიებო სტატია ან სიუჟეტი ბეჭდურ, ელექტრონულ ან სამაუწყებლო მედიაში;
    • საუკეთესო ბლოგი/საავტორო სტატია/სვეტი ბეჭდურ, ელექტრონულ ან სამაუწყებლო  მედიაში;
    • ყველაზე ორიგინალური და ინოვაციური ნაშრომი ბეჭდურ, ელექტრონულ ან სამაუწყებლო მედიაში;
    • ევროკავშირის ფასეულობების ამსახველი საუკეთესო დოკუმენტური ფოტო;
    • კონფლიქტების მიმართ სენსიტიური საუკეთესო ჟურნალისტური ნაშრომი, რომელიც ხელს უწყობს საქართველოში მომხდარი შეიარაღებული კონფლიქტების კონტექსტში ნდობისა და მშვიდობის აღდგენას (ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის სპეციალური პრიზი სამშვიდობო ჟურნალისტიკაში).
    ინფორმაცია საკონკურსო ნამუშევრების წარდგენის წესების შესახებ იხილეთ:  https://www.euprizejournalism.ge/ge/rules

    პირველ ექვს კატეგორიაში თითოეული გამარჯვებული მიიღებს ფულად ჯილდოს 1500 ევროს ოდენობით.

    სამშვიდობო ჟურნალისტიკაში  ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის სპეციალური პრიზის მფლობელი გაივლის 30-დღიან სტაჟირებას „ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტის“ ლონდონის ოფისში.

    საკონკურსო ნამუშევრების წარდგენის ბოლო ვადაა 2020 წლის 15 დეკემბერი.

    განაცხადის ფორმა, ნამუშევრების წარდგენის წესები და ბოლო ვადები იხ.: www.euprizejournalism.ge

    დამატებითი ინფორმაციისათვის დაუკავშირდით:
    ევროკავშირის პრიზი ჟურნალისტიკაში:  თამარ მიქაძე,  ევროკავშირის წარმომადგენლობა საქართველოში, JLIB_HTML_CLOAKING

    ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის სპეციალური პრიზი სამშვიდობო ჟურნალისტიკაში: ნინო გეზმავა, ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი (IWPR), JLIB_HTML_CLOAKING

     
    ***
     
    მედიის თავისუფლების მსოფლიო დღე დაწესდა 1993 წელს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე, გაეროს განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის საკითხთა ორგანიზაციის (UNESCO) 1991 წლის გენერალური კონფერენციის ოცდამეექვსე სესიაზე მიღებული რეკომენდაციის საფუძველზე. ეს იყო პასუხი აფრიკელი ჟურნალისტების მოწოდებაზე, რომლებმაც 1991 წელს მედია პლურალიზმისა და დამოუკიდებლობის შესახებ უმნიშვნელოვანესი „ვინდჰუკის დეკლარაცია“ მიიღეს. მედიის თავისუფლების მსოფლიო დღე არის საზოგადოებისათვის პრესის თავისუფლების უზრუნველყოფის ვალდებულებების შესრულების გახსენებისა და ჟურნალისტებისათვის პრესის თავისუფლებასა და პროფესიულ ეთიკაზე დაფიქრების დღე; ეს არის იმ მედიის მხარდაჭერის დღე, რომელსაც თავისუფლების შეზღუდვა ან მოსპობა ემუქრება; ეს არის იმ ჟურნალისტების ხსოვნის დღე, რომლებიც უტყუარი და მნიშვნელოვანი ამბების გაშუქების დროს დაიღუპნენ.
     
    2020 წლის 3 მაისის თემაა „ჟურნალისტიკა შიშისა და მიკერძოების გარეშე“. მისი მიზანია, ზომების მიღება მედიის დამოუკიდებლობის უზრუნველსაყოფად. მედიის თავისუფლების მსოფლიო დღის 2020 წლის თემა მოუწოდებს ყველას, მათ შორის ხელისუფლებას, ჟურნალისტებს და მედია საშუალებებს, სასამართლო და საკანონმდებლო სექტორს, ინტერნეტ ბიზნესებს, სამოქალაქო საზოგადოებას, სამეცნიერო სექტორს და ახალგაზრდებს, მიიღონ ყველა ზომა მედიის დამოუკიდებლობის უზრუნველსაყოფად და გასაძლიერებლად. წლევანდელი თემა ძალიან დროული შეხსენებაა იმისა, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანი და აუცილებელი პირობაა დამოუკიდებელი ჟურნალისტიკის არსებობა  მედიის თავისუფლებისათვის, განსაკუთრებით დეზინფორმაციისა და მედიაზე კონტროლის ძველი და ახალი ფორმების არსებობის  ეპოქაში, რომელიც საფრთხეს უქმნის ჟურნალისტიკის გადამწყვეტ როლს საზოგადოებისთვის სანდო ინფორმაცის, მრავალმხრივი და განსხვავებული მოსაზრებებისა და ხედვების მიწოდების თვალსაზრისით. 
     
    დამატებითი ვიდეო და ფოტო მასალა
    https://wetransfer.com/downloads/5f9c039cef10bebe56ef0a7ea811e62d20200501183209/7363a1d2bb22138b998f99566e4d420420200501183222/e12408
    https://we.tl/t-Y3Kok2kQF5
  • ახალქალაქის ადგილობრივი განვითარების ჯგუფის სასწავლო ცენტრი ონლაინ სწავლებას იწყებს

    Covid-19-ით გამოწვეული მკაცრი კანარტინის ფონზე, ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი ახალქალაქის ადგილობრივი განვითარების ჯგუფის (LAG) სასწავლო ცენტრმა ონლაინ სწავლება დაიწყო, რათა ადგილობრივ ეთნიკურ სომეხ მოსახლეობას სახელმწიფო ენის ცოდნის გაუმჯობესებაში დაეხმაროს. პირველი ონლაინ სესია 14 აპრილს, ქართული ენის დღეს განხორციელდა. ინიციატივის ფარგლებში, უკვე 30 სტუდენტს აქვს საშუალება, დისტანციურად გააგრძელონ ქართული ენის შესწავლა.
    “მინდა მოგილოცოთ ქართული ენის დღე! დღეს სიმბოლურად, ონლაინ რეჟიმში განახლდება ქართული ენის გაკვეთილები, რაც ვფიქრობ ერთგნვარი ოაზისი იქნება კორონავირუსის პანდემიის დროს. გილოცავთ დღევანდელ დღეს! ჩვენი მეგობრობა ყველა ვირუსზე გამძლეა, წარმატებებს გისურვებთ!” – აღნიშნა ეროვნული ბიბლიოთეკის ხელმძღვანელმა გიორგი კეკელიძემ, ვიდეო მიმართვაში.
    “ეს ონლაინ კურსი ჩვენ ახალგაზრდებს დაეხმარება, დაეუფლონ სახელმწიფო ენას და უკეთ ინტეგრირდნენ საზოგადოებასთან, რაც დღეს ასე სჭირდება ჩვენ რეგიონს,”– აღნიშნა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორმა, ჟანა ხაჩატურიანმა.
    პანდემიისგან გამოწვეული კრიზისის საპასუხოდ, სასწავლო ცენტრი ასევე შეიმუშავებს ონლაინ ტესტებს ისეთ სასკოლო საგნებში, როგორებიცაა: მათემატიკა, ბიოლოგია, ქიმია, გეოგრაფია, ისტორია, ლიტერატურა და ხელოვნება. ტესტები შეიქმნა ეროვნული სასწავლო გეგმის შესაბამისად, ეთნიკური უმცირესობების ყველა კლასის მოსწავლეთათვის და ემსახურება მათი ცოდნისა და უნარების გაუმჯობესებას. ტესტების ინტეგრირება განხორციელდება პოპულარულ საგანმანათლებლო პლატფორმაზე www.izrune.ge-ზე და ხელმისაწვდომი იქნება 2020 წლის 26 აპრილიდან.
    ახალქალაქის LAG-ის სასწავლო ცენტრი შეიქმნა ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი ENPARD პროექტის „ახალქალაქის სოფლის განვითარების ახალი მიდგომის ხელშეწყობა“ ფარგლებში. პროექტს ახორციელებს საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის, სოფლის მეურნეობის განვითარების და პროფესიული სწავლების დეპარტამენტი (DRDVE/GIPA). პროექტის პარტნიორები არიან მერსი ქორფსი, ELVA საზოგადებრივი ჩართულობა და დასავლეთ კორკის განვითარების პარტნიორობა. პროექტი დაფინანსებულია ევროკავშირი საქართველოში სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის (ENPARD) ფარგლებში.
    ევროკავშირი (EU) ხელს უწყობს სოფლად სიღარიბის შემცირებასა და სოფლის განვითარების თანამედროვე პრაქტიკის დანერგვას საქართველოში სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ევროპის სამეზობლო პროგრამის, ENPARD-ის დახმარებით. საქართველოში პროგრამა 2013 წლიდან ხორციელდება. დამატებითი ინფორმაცია იხილეთ ვებ–გვერდზე: www.enpard.ge

  • უნდობლობა, ქაოსი და პანიკა. რა გავლენას ახდენს დეზინფორმაცია ადამიანებზე და რა უნდა გაკეთდეს ამასთან დაკავშირებით?

    “ამერიკელებს შეუძლიათ ბაქტერიოლოგიური იარაღის შექმნა”, “საქართველო სპეციალურად აინფიცირებს კოღოებს და გზავნის მათ რუსეთში”, “გამოქვეყნებულია მონაცემები მასობრივი სიკვდილის შესახებ ქართულ ლაბორატორიაში”. 

    ეს არ არის ფრაზები ფილმებიდან აპოკალიფსის შესახებ, როგორც შეიძლება იფიქროთ. ეს არის ნაწყვეტები რუსეთის მასობრივი საინფორმაციო წყაროებიდან, რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის  კვლევითი ცენტრის შესახებ, რომელიც თბილისის გარეუბანში მდებარეობს. ეს ლაბორატორია მუშაობს საქართველოსა და აშშ-ს პარტნიორული ურთიერთობის საფუძველზე. მაგრამ ცენტრის საქმიანობა რატომღაც ყველაზე მეტად აწუხებს რუსეთს, რომელიც უბრალოდ ბომბავს ლაბორატორიას დეზინფორმაციითა და ნეგატიური პროპაგანდით.  

    “2018 წლის სექტემბერში მთელი მსოფლიო ლაპარაკობდა იმაზე, თუ როგორ გამოიყენა რუსეთმა დიდ ბრიტანეთში ბიოლოგიური აგენტი „ნოვიჩოკი“. საპასუხოდ, რუსეთმა დაიწყო  საუბარი ლუგარის ლაბორატორიის შესახებ,  სადაც აშშ თითქოსდა ამზადებდა ბიოლოგიურ იარაღს რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ”, გვიამბობს სოფო გელავა, საქართველოს მედიის განვითარების ფონდის მკვლევარი. 

    თუ შეიყვანთ ფრაზას “ლუგარის ლაბორატორია” Google ან YouTube საძიებო ველში, ნახავთ, რომ ახალი ამბები ლუგარის ლაბორატორიის საშიშროების შესახებ სწორედ რუსეთის მედია საშუალებებით ვრცელდება. ამ მითების დასამსხვრევად, ლუგარის ლაბორატორიამ გახსნა საკუთარი კარი ყველა დაინტერესებული პირისათვის.

    “ლაბორატორიას ეწვია უფრო მეტი რუსი ჟურნალისტი, ვიდრე ქართველი და მათ ჰქონდათ შესაძლებლობა ენახათ ყველა განყოფილება და გადაეღოთ სასურველი კადრები”, გვიამბობს საქართველოს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის დირექტორის მოადგილე პაატა იმნაძე.

    მაგრამ ლაბორატორიაში მუდმივმა ღია ექსკურსიებმაც კი ვერ მოახერხა ის, რომ რუსეთის მასობრივ საინფორმაციო საშუალებებს შეეცვალათ საკუთარი შეხედულება და გაეშუქებინათ სწორი ინფორმაცია.

    მაგალითად, რუსეთის ახალი ამბების სააგენტომ „Sputnik“ აგდებულად და უნდობლობით აღწერა “ღია კარის დღე” ლაბორატორიაში.

    რა თქმა უნდა, რუსეთის მედიის მიერ გაკეთებული არც ერთი “ხმამაღალი” განცხადება ლუგარის ლაბორატორიის შესახებ არ შეესაბამებოდა სიმართლეს, და ყველა მათგანი უარყოფილი იქნა ჯანმრთელობის სფეროს ექსპერტების მიერ. თუმცა რუსეთის მედია საშუალებებმა მაინც მიაღწიეს მიზანს და  საქართველოს მოსახლეობის 20% დარწმუნებულია, რომ ლაბორატორია ხელს უწყობს ეპიდემიების გავრცელებას. აი, ამგვარად მუშაობს დეზინფორმაცია პოსტსიმართლის ეპოქაში. 

    დეზინფორმაცია = უნდობლობას, ქაოსს, პანიკას

    2017 წელს ევროკავშირმა დაიწყო euvsdisinfo.eu გამოყენება რუსეთის მხრიდან დეზინფორმაციასთან საბრძოლველად. აღნიშნული ვებგვერდი ხელმისაწვდომია სამ ენაზე - ინგლისურად, რუსულად და გერმანულად. ვებგვერდზე განთავსებულია დეზინფორმაციის მონაცემთა ბაზა, რომელშიც თავმოყრილია 8 ათასამდე მაგალითი (დაწყებული 2015 წლიდან).

    დეზინფორმაციული გზავნილების ნახევარი მიმართული იყო ექვს ქვეყანაზე - ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნები: აზერბაიჯანი (31), ბელარუსი (252), მოლდოვა (132), საქართველო (345), სომხეთი (80), უკრაინა (3193). დიდი ხანია, რუსეთს სწორედ მათი შენარჩუნება უნდა საკუთარი გავლენის ქვეშ.

    ამ ქვეყნების წინააღმდეგ გამოყენებული დეზინფორმაციის ბევრი მაგალითი მიმართულია პანიკის დათესვაზე, შიდაპოლიტიკური მდგომარეობის დაძაბვაზე, დაშინებაზე ან საომარი დაძაბულობის გაღვივებაზე (უკრაინის შემთხვევაში). ხშირად გზავნილები უბრალოდ აბსურდულია, არის აშკარა სიცრუე ან დამახინჯებული ინფორმაცია. თუმცა მათი გავლენა კვალავ მნიშვნელოვანია.

    “დეზინფორმაციით ყველაზე მეტად უკრაინა დაზარალდა რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიის და მისი დონბასში შეჭრის დროს. ეს იყო პროპაგანდის ჰიბრიდული ინსტრუმენტები მედიასა და სოციალურ ქსელებში”, გვიამბობს კრისტინა ზელენიუკი, უკრაინული ონლაინ მედია-საშუალების “Сегодня” მიმომხილველი.

    სომეხი მედია-ექსპერტის სამველ მარტიროსიანის სიტყვებით, დეზინფორმაციის ბაზარი ძალიან დიდია და იქ კარგი სპეციალისტები მუშაობენ, რომლებიც გამუდმებით ეძებენ ადამიანებით მანიპულირების ახალ ინსტრუმენტებს და მეთოდებს.

    “ახლა სოციალური ქსელების გამოყენებით პანიკის დათესვა რამდენიმე საათშია შესაძლებელი. ინფორმაცია ისეთი სისწრაფით ვრცელდება, რომ ადამიანებისთვის თითქმის შეუძლებელია დეზინფორმაციის ამოცნობა”, გვიამბობს სამველი. 

    2020 წლის მარტში ევროპული საგარეო ქმედებების სამსახურმა გამოაქვეყნა სპეციალური ანგარიში “დეზინფორმაცია კორონავირუსის შესახებ”, რომლის ცალკე ნაწილში ნახსენებია “კრემლის დეზინფორმაცია”.

    მხოლოდ თებერვალსა და მარტში EUvsDisinfo-ს ბაზაში რეგისტრირებული იყო დეზინფორმაციის 110-ზე მეტი მაგალითი კორონავირუსის შესახებ, რომლებსაც პრორუსული მედია საშუალებები ავრცელებდნენ. ეს მაგალითები შეესაბამებოდა კრემლის ტრადიციულ სტრატეგიას - უნდობლობის და ქაოსის შექმნა, კრიზისული სიტუაციების და პრობლემების გაღრმავება, რომლებიც საზოგადოებრივ მღელვარებას იწვევს. ამასთანავე, დეზინფორმაცია რუსეთის აუდიტორიისთვის აღწერდა ვირუსს, როგორც უცხოური აგრესიის ფორმას, და ამტკიცებდა, რომ კორონავირუსი წარმოშობილია ამერიკის ან დასავლეთის საიდუმლო ლაბორატორიებში. დეზინფორმაცია საერთაშორისო აუდიტორიისთვის ყურადღებას ამახვილებდა შეთქმულების თეორიაზე “გლობალური ელიტების” შესახებ, რომლებიც ვირუსს მიზანმიმართულად იყენებენ იარაღად საკუთარი მიზნების მიღწევისთვის. 

    ყალბი და მანიპულირებული ახალი ამბების დიდი რაოდენობა, რომლებიც გადმოსცემენ შოკისმომგვრელ ან კონსპირაციის თეორიებს, თანდათან ადამიანებში ცვლიან ინფორმაციის აღქმას. თავიდან ადამიანები უბრალოდ ვერ აღიქვამენ დეზინფორმაციას, შემდეგ არ სჯერათ მისი, ბოლოს კი ამგვარი მასალების ხშირი გაშუქებით, მათ ეჭვი უჩნდებათ. სწორედ ამ მიზანს აღწევენ ორგანიზაციები და ქვეყნები, ინფორმაციის მანიპულირებით.

    “დეზინფორმაცია საშინელი საფრთხეა, და ეხება არა მხოლოდ მათ, ვინც ნაკლებად ინფორმირებულია ან პოლიტიკაში ვერ ერკვევა. არსებითად, დარტყმა ყველა სეგმენტზე ხორციელდება”, - აკეთებს დასკვნას ალექსანდრ სტარიკევიჩი, ბელარუსული ონლაინ მედია-საშუალების “Солидарность” მთავარი რედაქტორი.

    კრიტიკული აზროვნების ელჩები სიყალბის წინააღმდეგ

    ახალი ამბების ცვალებადობის სიხშირე ციფრულ სამყაროში იმდენად მაღალია, რომ ადამიანები მოვლენების ღრმა ანალიზს უბრალოდ ვერ ასწრებენ. ამის გამო სიყალბე და მანიპულირება რეალურ ახალ ამბად აღიქმება. დეზინფორმაციის დეკოდირების საქმიანობას საკუთარ თავზე იღებენ მედია, სიყალბის გამოაშკარავებაზე მომუშავე ორგანიზაციები, და საინფორმაციო სფეროს მოხალისეები. 

    “მაგრამ ეს საქმიანობა არ უნდა დარჩეს მხოლოდ ადამიანების მცირე ჯგუფებში. მისი შედეგი მთელ საზოგადოებაზე უნდა გავრცელდეს. ჩვენ უნდა ვასწავლოთ საზოგადოებას”, - თვლის სამველ მარტიროსიანი. 

    დეზინფორმაციასთან ბრძოლაში ეფექტური მხარდაჭერის გაწევა ახალგაზრდებს შეუძლიათ. ასეთი აზრისაა ანინა ტეფნაძე, ქართული ონლაინ-მედია პლატფორმის On.ge დირექტორი.

    მისი აზრით, ახალგაზრდებმა მეტი იციან დეზინფორმაციის შესახებ და ისინი უფრო სკეპტიკურები არიან. ამიტომ შეუძლიათ საკუთარ მშობლებს და მეზობლებს ინფორმაციის სწორი გამოყენება ასწავლონ. 

    “მაგრამ ახალგაზრდების  ამ საკითხით დასაინტერესებლად, მათ უნდა მივაწოდოთ გზავნილი, რომ ეს ნამდვილად მნიშვნელოვანია, რომ ეს მათი პრობლემაც არის, რომ ეს ყველას პრობლემაა. და ახალგაზრდებს შეუძლიათ სიმართლის  ელჩები გახდნენ”, აღნიშნავს ტეფნაძე.

    მაგრამ ადამიანების მიერ დეზინფორმაციის აღქმის ნეიტრალიზების მიზნით, საჭიროა კრიტიკული აზროვნების განვითარება ჯერ კიდევ საბავშვო ბაღიდან. ასე თვლის ალექსანდრ სტარიკევიჩი.

    გარდა ამისა, მისი აზრით, რთულია იმ ადამიანებთან მუშაობა, რომლებსაც საკუთარი მსოფლმხედველობა უკვე ჩამოყალიბებული აქვთ. “ბევრ ადამიანს ექნება რეაქცია “რას მასწავლით, მე თვითონ ყველაფერი მესმის”. მაგრამ ყოველთვის იქნება აუდიტორიის ნაწილი, რომელიც მოუსმენს განმარტებებს და სწორედ მათთან მუშაობაა საჭირო”, - დასძენს სტარიკევიჩი.

    თუმცა, არსებობს დეზინფორმაციასთან ბრძოლის უფრო რადიკალური მეთოდები - საკანონმდებლო დონეზე. აზერბაიჯანის ტელეარხის CBC ახალი ამბების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი საადატ მამადოვა თვლის, რომ აუცილებელია საერთაშორისო კანონმდებლობის, დოკუმენტების ან წესდების მიღება ყალბი ახალი ამბების პრობლემის გადასაჭრელად.

    “ყალბი ახალი ამბები ახლა იქცევა ეროვნული უსაფრთხოების პრობლემად, ინსტრუმენტად, რომელსაც შეუძლია სამყაროს დესტაბილიზაცია, ამიტომ მოვიდა მისი უსაფრთხოების კონტექსტში განხილვის დრო”, ამტკიცებს მამადოვა.

     

    ბლოგერები დეზინფორმაციის წინააღმდეგ

    სოციალური ქსელების პოპულარობის ზრდამ გამოიწვია ის, რომ მედია საშუალებებს გამოუჩნდნენ კონკურენტები, რომლებიც ასევე დიდ აუდიტორიას იკრებენ - ბლოგერები. და ისინი შესაძლოა კარგი მხარდამჭერები გახდნენ დეზინფორმაციასთან ბრძოლაში. 

    "ხშირად ადამიანები ბლოგერებს უფრო ენდობიან, ვიდრე ინფორმაციის ტრადიციულ წყაროებს. ამ ხარისხის ნდობის გათვალისწინებით, საზოგადოებრივი აზრის ლიდერებს შეუძლიათ ერთობლივად შეაჩერონ დეზინფორმაციისა და ჭორების ტალღები”, თვლის სამველ მარტიროსიანი.

    პოპულარული ვლოგერი მოლდოვადან დორინ გალბენი თვლის, რომ სოციალური ქსელები გადაიქცა ყალბი ახალი ამბების “ბუდედ”, და საჭიროა მისი შეჩერება.  

    “ჩვენი (ბლოგერების, - რედ.) როლი იმაში მდგომარეობს, რომ მოვიცვათ რაც შეიძლება მეტი ადამიანი და ველაპარაკოთ მათ ყალბი ახალი ამბების გავლენის შესახებ, რომელიც შეიძლება იქონიონ ქვეყნის და მოქალაქეების მომავალზე”, - დასძენს ის. 

    საზოგადოებრივი აზრის ლიდერების პასუხისმგებლობის შესახებ ასევე საუბრობს ბლოგერი აზერბაიჯანიდან სეიმურ კაზიმოვი. ის თვლის, რომ ბლოგერებმა უნდა გააანალიზონ ყალბი ინფორმაცია და უარყონ ისინი. 

    “ბლოგერებმა საჯაროდ უნდა მოახდინონ იმ მეგობრების/ნაცნობების და მათი ყალბი ინფორმაციების მაგალითების დემონსტრირება, ვისაც კითხულობს საზოგადოების უმრავლესობა. კონკრეტული მაგალითები ყოველთვის თეორიულზე უკეთ მუშაობს”, თვლის ბლოგერი და სამოქალაქო აქტივისტი ბელარუსიდან ანტონ მოტოლკო. და იქვე აზუსტებს: “პირველი, და უმთავრესი - თვითონ არ გახდეს ყალბი ინფორმაციის გავრცელების წყარო. არსებობს ოქროს წესი: თუ გეჩვენება, რომ ეს სიყალბეა - არ გამოაქვეყნო”.

    ქართველი ტელეწამყვანი და ბლოგერი ზურა ბალანჩივაძე იძლევა რჩევას იმის შესახებ რომ  ყურადღებით დავუკვირდეთ ახალი ამბების სათაურებს, რაც დაგვეხმარება მისი სიყალბის განსაზღვრაში. “ყალბ ახალ ამბებს ხშირად აქვს ყვითელი სათაურები ან მათში არის ზედმეტი გაზვიადება. გარდა ამისა, გააანალიზეთ საიტი, რომელზეც ნახულობთ საეჭვო ინფორმაციას და ის, თუ ძირითადად რა ტიპის მასალას აქვეყნებს ეს წყარო”, აღნიშნავს ასევე ბლოგერი.

    “აშკარა სიცრუის შემჩნევა ადვილია, ხოლო მსუბუქი სიცრუის ან ფაქტების მანიპულირების - უფრო ძნელი. გაიარეთ კონსულტაცია ექსპერტებთან სხვადასხვა თემებზე. ისწავლეთ ფაქტების გარჩევა სუბიექტური მოსაზრებებისგან. არ ენდოთ ყველაფერს. ყოველთვის შეიტანეთ ეჭვი, იფიქრეთ და დასვით კითხვები”, - აკეთებს დასკვნას ტელეწამყვანი და ბლოგერი უკრაინიდან რომან ვინტონივი.  

    ჩვენ ვკითხეთ ჟურნალისტებს და ბლოგერებს აზერბაიჯანიდან, ბელარუსიდან, მოლდოვადან, საქართველოდან, სომხეთიდან და უკრაინიდან მისცენ რჩევა ადამიანებს, როგორ არ გახდნენ დეზინფორმაციის მსხვერპლნი. ყველა პასუხიდან შესაძლებელი გახდა წესების სიის შედგენა, რომელიც დაგვეხმარება იმაში, რომ არ წამოვეგოთ მანიპულირებული ინფორმაციის ანკესს.

     

    1. ყოველთვის მოიძიეთ ინფორმაციის რამდენიმე წყარო. ეს შეიძლება იყოს როგორც მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები, ისე ჟურნალისტები სოციალურ ქსელებში და ექსპერტები. მაგრამ ინფორმაციის წყარო აუცილებლად უნდა იყოს რამდენიმე.

     

    2. არ შეიძლება ნაკლებად ცნობილი საიტების ინფორმაციაზე დაყრდნობა. მოიძიეთ იგივე ინფორმაცია სანდო, სერიოზულ და პროფესიულ საინფორმაციო ვებგვერდებზე. 

     

    3. სოციალურ ქსელებში ყალბი ინფორმაციის არსებობის უფრო დიდი ალბათობაა. ხშირად პოსტები ჩნდება ან ცარიელი ახლადშექმნილი ანგარიშებიდან სოციალურ ქსელებში, ან ანგარიშებიდან, რომლებიც შენიღბულია ცნობილი ახალი ამბების მედია-საშუალებებად, მაგრამ არის ყალბი. 

     

    4. თუ არ ხართ დარწმუნებული ინფორმაციაში - არ გაავრცელოთ ის, რომ უნებურად არ გახდეთ დეზინფორმაციის ნაკადის ნაწილი. 

     

    5. ენდეთ საკუთარ თავს და ყური მიუგდეთ საღ აზრს. მოაზროვნე ადამიანით მანიპულირება რთულია.

     

    ავტორი: ვიქტორ კიშაკი

ბიზნეს ნიუსი

პოპულარული

« ივნისი 2020 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური