თურქეთის სადაზვერვო სამსახურის თანამშრომლებმა მალაიზიიდან 3 თურქი მოხალისე მასწავლებელი გაიტაცეს

გამოქვეყნებულია მსოფლიო
ოთხშაბათი, 02 ნოემბერი 2016 01:41

სამი მოხალისე თუქი მასწავლებელი რომლებიც მალაიზიაში მუშაობდნენ თურქეთის სადაზვერვო სამსახურის თანამშრომლებმა გაიტაცეს. ამის შესახებ ინფორმაციას თურქული მედია ტაილანდურ გაზეთ Thai Rath-ზე დაყრდნობით ავრცელებს. აღნიშნულ გაზეთს ტაილანდში 1 მილიონ 200 ათასი ტირაჟი აქვს.

სათაურით -″ნამდვილად, ამ ადამიანების მალაიზიიდან წასაყვანად მოხვედით?″ გამოქვეყნებული სტატია თურქეთში მიმდინარე მოვლენების, ფეთჰულაჰ გიულენისა და ″მოძრაობა ჰიზმეთის″ შესახებ ინფორმაციას იძლევა. გაზეთი ასევე ამ თემასთან დაკავშირებით მალაიზიის პრემიერ-მინისტრის ნაჯიფ რაზაქ-ის შეფასებასაც უთმობს ადგილს.

ნაჯიფის თქმით, თავისი ქვეყანა ″აზიის ქვეყნების კავშირში″ (ASEAN) მყოფ ქვეყნებს შორის ერთ ერთი ლიდერია.

″ჩვენ ASEAN-ში, ადამიანთა უფლებების დაცვის და მისი მხარდაჭერის მიზნით დაარსებული ადამიანთა უფლებების დაცვის კომისია გვაქვს. მაგრამ თვითონ ამას არ ემორჩილება. მე თურქეთის კონსტიტუცია მომცენ წავიკითხე. ერდოღანის მთავრობა, კონსტიტუციის მე-19 მუხლს აშკარად არღვევს. თურქეთს, ევროკავშირში გაწევრიანება სურს და ამისთვის ათობით წელია იბრძვის. ჩემის აზრით ამის განხორციელება ძალიან რთულია. რადგან მალაიზიაში ხალხის გამგზავნი და ადამიანების გამტაცებელი სახელმწიფო, ევროპის ადამიანთა უფლებების სასამართლოს მე-5 მუხლსაც არღვევს.

თურქეთის მთავრობა, ტაილანდის ხელისუფლების მიერ უიღურელი თურქების ჩინეთისთვის გადაცემას ძალიან მკაცრად აკრიტიკებდა და ადამიანის უფლებების შესახებ აფრთხილებდა ახლა კი თვითონ იგივეს აკეთებეს, ადამიანის უფლებებს არღვევს.″- განაცხადა ნაჯიფ რაზაქმა.

სტატიაში ასევე აღნიშნულია, რომ ფეთჰულაჰ გიულენს და ″მოძრაობა ჰიზმეთს″ პოლიტიკა არ აინტერესებთ, ისინი თავის ქვეყანაში და მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში განათლების ხარისხის გაუმჯობესებისთვის იბრძვიან..

″პრეზიდენტ ერდოღანმა კი გიულენის იდეების გამზიარებელი ადამიანებისგან პოლიტიკაში წარმატების მისაღწევად დახმარება ითხოვა და ამ მხარდაჭერის საშუალებით არჩევნები ორჯერ მოიგო. ერდოღანის და მისი ახლობლების წინააღმდეგ 2013 წელს კორუპციისა და მექრთამეობის შესახებ დაწყებული გამოძიების გამო გიულენი და მისი მხარდამჭერები სამიზნედ იქცნენ, იმ მოტივით რომ ეს ბრალდებები გიულენის მხარდამჭერებმა უსაფუძვლოდ წაუყენეს.″- წერს გაზეთი.

გაზეთი ასევე 15 ივლისის მოვლენებსაც უთმობს ადგილს და წერს, რომ ერდოღანმა გადატრიალების მცდელობაში ბრალი ″მოძრაობა ჰიზმეთს″ დასდო და ამ მოტივით 100 ათასობით ადამიანი ციხეში ჩასვა მათ შორის გენერლები, მოსამართლეები, პროკურპორები, პოლიციელები, ჯარისკაცები, სახელმწიფო მოხელეები, მასწავლებლები და ბიზმესმენებიც არიან.

გაზეთის ინფორმაციით, ერდოღანს მსოფლიოს ლიდერებთან, მათ ქვეყნებში არსებული სასწავლებლების დახურვასთან დაკავშირებით მოლაპარაკებებიც ჰქონდა მაგრამ მსოფლიო ლიდერებმა ამ საკითხთან დაკავშირებით ერდოღანთან თანამშრომლობაზე უარი განაცხადეს.

წაკითხულია 641 ჯერ

Related items

  • თურქეთი მხარს დაუჭერს აზერბაიჯანს სომხეთთან დაპირისპირებაში

    თურქეთი და მისი შეიარაღებული ძალები მზად არიან, მხარი დაუჭირონ აზერბაიჯანს სომხეთთან დაპირისპირებაში. თურქული მედიის ცნობით, ამის შესახებ თურქეთის თავდაცვის მინისტრმა, ჰულუსი აქარმა განაცხადა.
    სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარზე არსებული ვითარების შეფასებისას ჰ. აქარმა განაცხადა, რომ ანკარა მოძმე აზერბაიჯანელი ერის ტკივილს სრულად იზიარებს.
    თავდაცვის მინისტრმა ასევე გაიხსენა თურქთის პრეზიდენტის, რეჯეფ თაიფ ერდოღანის სიტყვები, რომელმაც სომხეთის ქმედებები დაგმო და განაცხდა, რომ „სომხეთი თვითონ აღმოჩნდება იმ ორმოში, რომელსაც სხვას უთხრის“.
    შეგახსენებთ, რომ 12 ივლისს აზერბაიჯან-სომხეთის საზღვარზე, ტოვუზის მიმართულებით სომეხ და აზერბაიჯანელ სამხედროებს შორის შეიარაღებული დაპირისპირება მოხდა, რასაც მსხვერპლი მოჰყვა. 

     

  • თურქეთი და საქართველო: მდგრადი პარტნიორობა და სოლიდარობა ომის, გადატრიალების მცდელობის და პანდემიის დროს

    Covid-19- ის პანდემია და მისგან გამოწვეული გლობალური საგანგებო გარემოებები გარკვეული თვალსაზრისით გამძლეობის ტესტი აღმოჩნდა  მთავრობებისა და ერებისათვის.

    სოლიდარობის, კეთილმეზობლური ურთიერთობის და პარტნიორობის მნიშვნელობა უფრო მეტი გახდა, ვიდრე სიტყვები დიპლომატების გამოსვლისას.

    მართლაც, ამ პანდემიურმა და სოციალურ-ეკონომიკურმა გარემოებებმა საერთაშორისო და ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობაც გამოცდის წინაშე დააყენა. თურქეთი და საქართველო ერთგულნი დარჩნენ თავიანთი ურთიერთპასუხისმგებლობისა არა მხოლოდ ორმხრივ ურთიერთობებში, არამედ როგორც რეგიონალური მოთამაშეები, კარგი მეზობლები და სტრატეგიული პარტნიორები.

    მიუხედავად იმისა, რომ რომ Covid-19- ის პანდემია უპრეცედენტოა, ის არ არის პირველი შემთხვევა, რომელმაც საქართველოსა და თურქეთს შეახსენა, თუ რამდენად მნიშვნელოვანნი არიან ერთმანეთისათვის.  არც ის არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ჩვენი ერების გამძლეობა გამოცდის წინაშე აღმოჩნდა.

    2008 წლის 14 აგვისტოს ახლანდელი პრეზიდენტი და  მაშინდელი პრემიერ მინისტრი რეჯეპ ტაიპ ერდოღანი,  თბილისს უშუალოდ  2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ ეწვია და ერთობლივი პრესკონფერენციისას მკაფიოდ დაადასტურა თურქეთის მტკიცე მხარდაჭერა „საქართველოს დამოუკიდებლობის, სუვერენიტეტისა და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ, რომელსაც აღიარებს გაეროს უსაფრთხოების საბჭო და საერთაშორისო სამართალი”.

    7 წლის შემდეგ, 2016 წლის 19 ივლისს, საქართველოს დელეგაცია, რომელსაც მაშინდელი პრემიერ მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი ხელმძღვანელობდა, ეწვია ანკარას. ეს იყო პირველი მაღალი დონის ვიზიტი მაშინ, როდესაც  სულ რაღაც 4 დღით ადრე  FETÖ -ს ვერაგმა მიმდევრებმა ტერორი მოუწყვეს თურქ ხალხს, განახორციელეს გადატრიალების მცდელობა, რა დროსაც  დაიღუპა 251 მშვიდობიანი მოქალაქე, პოლიციელები და დემოკრატიის დასაცავად გამოსული სამხედროები.

    სულაც არ არის აუცილებელი, რომ საერთაშორისო ურთიერთობების ექსპერტი იყოს იმის გასაგებად, თუ რამდენად მნიშვნელოვანი იყო ეს მაღალი დონის ვიზიტები ჩვენი ერების ყველაზე ტრავმული დღეების შემდეგ.

    ეს ვიზიტები განხორციელდა ერთმანეთის სტაბილურობის, უსაფრთხოებისა და კეთილდღეობის უზრუნველსაყოფად. ეს იყო ორი კეთილი მეზობლის სოლიდარობის ნათელი და რეალური მაგალითი.

    4 წლის შემდეგ, თურქეთის მთავრობასა და ხალხს ისევ ახსოვს  ის ემოციური მომენტი, როდესაც საქართველოს დელეგაციამ ყვავილებით შეამკო ადგილი, სადაც თურქეთის მოქალაქეები ვერტმფრენებიდან გახსნილი ცეცხლით დახოცეს, როგორც შემდგომ აღმოჩნდა, თვითმფრინავების პილოტები FETÖ- ს სამხედროები იყვნენ. ჩვენ გვახსოვს, რამდენად რთული იყო ჩვენთვის აგვეხსნა ქართველი  მეგობრებისათვის, რომ თურქეთის პარლამენტის შენობა დაიბომბა   FETÖ-ს სამოქალაქო პირების მერ გაცემული ბრძანებით. აღსანიშნავია, რომ ისინი მოგვიანებით დააკავეს სამხედრო-საჰაერო ბაზაზე, რომელიც გადატრიალების შტაბს წარმოადგენდა.

    როდესაც ქართული დელეგაცია ანკარასა და სტამბოლს ეწვია გადატრიალების მცდელობიდან 4 დღის შემდეგ, 55 პოლიციელის ცხედარი, რომლებიც შეეწირნენ FETÖ- ს მიერ პოლიციის სპეცოპერაციული ცენტრის დაბომბვას, ჯერ კიდევ არ იყო დაკრძალული.

    ამ საშინელი ღამის მომდევნო თვეებში მოპოვებულ იქნა მტკიცებულებები, რამაც გამოავლინა FETÖ-ს სტრუქტურების როლი ამ უპრეცედენტო ღალატში და მათი გლობალური ქსელის მასშტაბები.

    სათვალთვალო კამერების, საერთაშორისო თანამშრომლობის, მოწმების ჩვენებების საშუალებით დღეს ვიცით, რომ 15 ივლისს ჩადენილი დანაშაულები მხოლოდ აისბერგის მწვერვალი იყო.

    აისბერგი წარმოადგენდა სკოლების, ბიზნესმენების, მედია საშუალებებისა და საქველმოქმედო ორგანიზაციების ქსელს, რომელიც უწყინარი განათლების მოძრაობიდან გარდაიქმნა საიდუმლო ოპერაციულ სტრუქტურად, რომლის მიზანი იყო საზოგადოების გარდაქმნა, თურქეთის სახელმწიფოს მიტაცების გზით. გაძლიერების შემდეგ  ორგანიზაციას გაუჩნდა პრეტენზია გლობალურ მესიანიზმზე, რომელშიც მისი დამფუძნებელი და ლიდერი ფეთულაჰ გულენი ფიგურირებდა, როგორც "სამყაროს იმამი". იგი გახდა ქსელი, რომელმაც დაიწყო ჩარევა ბიზნეს ოპერაციებსა და მთავრობის სატენდერო პროცესებში. იგი მასობრივად ახდენდა გამოცდების შედეგების გაყალბებას, სამოქალაქო და სამხედრო ხელისუფლების მისატაცებლად, ათეთრებდა უზარმაზარი თანხებს და ახორციელებდა ფულადი სახსრების უკანონო გადარიცხვებს.

    ბოლო 4 წლის განმავლობაში, თურქეთმა თავის მოკავშირეებს, მეგობრებსა და პარტნიორებს, მათ შორის საქართველოსაც, გაუზიარა თავისი დასკვნები ამ თვისობრივად რთული და საიდუმლო ქსელის შესახებ.  ეს გაკეთდა არა მხოლოდ იმის გამო, რომ თურქეთს სურს ამ კრიმინალურ ქსელს ყველა შესაძლებლობი ჩამოაშოროს, რათა კვლავ არ დააზიანოს თურქეთი. თურქეთის პოლიციის, პროკურატურისა და სასამართლოს მიერ დადასტურებული ინფორმაცია ამ სტრუქტურის შესახებ გაზიარებულ იქნა მეგობარი ქვეყნების მთავრობებისათვის იმის გამოც, რომ  ორგანიზაცია FETÖ, მისი ნებისმიერი დანაყოფი და სტრუქტურა ფუნქციონირებს ისევე, როგორც Covid-19 ვირუსი, რომლის სიმპტომებიც ადრეულ ეტაპზე არ ვლინდება, მაგრამ საბედისწეროა, რადგანაც უტევს იმუნურ სისტემას, აზიანებს რა სახელმწიფოსა და ერის სოციალურ, ეკონომიკურ და ადმინისტრაციულ ქსოვილებს. ამ სულისკვეთებით, ოთხმა პოლიტიკურმა პარტიამ, მათ შორის თურქეთის პარლამენტში წარმოდგენილმა ორმა მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ,  2019 წლის 9 აგვისტოს ერთობლივი განცხადებით მიმართეს აშშ-ს,  ყველა მეგობარსა და პარტნიორს, რათა  ითანამშრომლონ თურქეთთან ფეთულაჰ  გიულენის და FETÖ-ს წევრების თურქეთში  ექსტრადირების მიზნით.

    მიუხედავად იმისა, რომ 2016 წლის 15 ივლისის მტკივნეული ფაქტები ჯერ კიდევ ცოცხლობს მეხსიერებაში, თურქეთმა გადალახა ტკივილი და დაამტკიცა მისი გამძლეობა, როგორც სუვერენულმა, საერო, დემოკრატიულმა და ძლიერმა სახელმწიფომ.

    2016 წლის 24 აგვისტოს თურქეთმა დაიწყო ოპერაცია „ევფრატის ფარი“ სირიაში ტერორისტული ორგანიზაციების: DAESH-ისა და PKK / YPG -ის წინააღმდეგ.  2018 წლის იანვარში თურქეთმა ჩაატარა მორიგი ანტიტერორისტული ოპერაცია PKK / YPG-ის წინაარმდეგ აფრინში. ამ ოპერაციებმა ცხადყო, რომ FETÖ– ს მცდელობებისა და ღალატის მიუხედავად, თურქმა სამხედროებმა აღიდგინეს თავისი ოპერაციული შესაძლებლობები დაიცვან თავიანთი ქვეყანა საზღვრებს გარეთ არსებული საფრთხისგან.

    გადატრიალების მცდელობით მიყენებული ტრავმისგან არა მხოლოდ სამხედრო-უსაფრთხოების სფერო გამოჯანმრთელდა.

    თურქეთმა შეასრულა ყველა თავისი ვალდებულება ისეთ სტრატეგიულ პროექტებში, როგორიცაა: TANAP, ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალი,  „მარმარაი“ (რკინიგზა ბოსფორის ქვეშ); 2017 წელს თურქეთის ექსპორტის  გაიზარდა 10% -ით, ხოლო 2019 წელს გადააჭარბა 180 მილიარდ აშშ დოლარის. დასრულდა მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული პროექტები სტამბოლის ახალი აეროპორტის ჩათვლით. ასევე, თურქეთი მასპინძლობს 3,5 მილიონზე მეტ სირიელ და ერაყელ სამოქალაქო ომს გამოექცეულ მოქალაქეს.

    თურქეთს ახსოვს მისი კეთილი მეზობლის, საქართველოს, სოლიდარობა 15 ივლისის გადატრიალების მცდელობის დროს და  მის შემდგომ. ამ 4 წლის განმავლობაში თურქეთის მთავრობის დღის წესრიგში კვლავაც პრიორიტუტულია  ორმხრივი თანამშრომლობა საქართველოსთან. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს არაერთი გამოწვევა ეროვნული უსაფრთხოების, რეგიონალური მშვიდობისა და სტაბილურობის თვალსაზრისით, თურქეთი რჩება საქართველოს ნატო-ში გაწევრიანების მტკიცე მხარდამჭერად. იგი განაგრძობს პროექტებისა და ინვესტიციების წახალისებას, რომლებიც თავის მხრივ განაპირობებენ საქართველოს სიმტკიცესა და გამძლეობას. თურქეთი მხარს უჭერს როგორც საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას და სუვერენიტეტს, ასევე შავი ზღვის რეგიონის უსაფრთხოებასა და სტაბილურობას. ამ მხარდაჭერის ყველაზე უახლესი მაგალითია 2019 წლის დეკემბერში ხელმოწერილი სამხედრო ფინანსური თანამშრომლობის ხელშეკრულება, რომლითაც თურქეთმა აიღო ვალდებულება 15 მილიონი აშშ დოლარი გამოყოს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შესაძლებლობების გასაძლიერებლად.

    ეკონომიკურ და სავაჭრო ურთიერთობებში თურქეთი 2007 წლიდან რჩება საქართველოს ნომერ პირველ სავაჭრო პარტნიორად და ერთ-ერთ მთავარ უცხოელ ინვესტორად. ამ ურთიერთთანამშრომლობის კონკრეტული მაგალითია TİKA-ს (თურქეთის თანამშრომლობისა და კოორდინაციის სააგენტო) მიერ 2019 წელს შესრულებული პროექტი, რომელიც ითვალისწინებდა 1.6 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების სარემონტო და სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარებას ბათუმის ინფექციური დაავადებების საავადმყოფოში.

    Covid-19- ის პანდემია, მისი გლობალური სოციალურ-ეკონომიკური შედეგებით, აუცილებლად მოითხოვს თურქეთისა და საქართველოს თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაღრმავებას, რათა მუდამ გვახსოვდეს, რომ  აქამდე, ომებში, დემოკრატიასა და ეროვნულ უსაფრთხოებაზე თავდასხმის დროს გამოჩენილი ურთიერთთანადგომა და ერთმანეთისადმი სოლიდარობა, უნდა განვაგრძოთ მომავალშიც.

    ამრიგად, დიდი ილია ჭავჭავაძის სიტყვები კვლავაც გვასწავლის და წინ მიგვიძღვის:  ერი, რომელსაცახსოვსეგთავისისერთიანისულისწირვა, ეგთავისდიდბუნებოვანნიკაცნი, დადიდთასაქმეთაამბავი, კეთდება, მხნევდებაჰგულოვანდებადათავმოწონებულიაყველგან, ჭირიათულხინი.

       

                                                                                  ფატმა ჯერენ იაზგანი

                                                                                  თურქეთის რესპუბლიკის ელჩი საქართველოში

  • თურქეთში სამკურნალოდ წასვლის მსურველი საქართველოს მოქალაქეების საყურადღებოდ!

    კოვიდ-19-ის პანდემიის პერიოდში სამედიცინო მომსახურების მისაღებად თურქეთში წამსვლელ პაციენტებთან დაკავშირებით მიღებული ახალი რეგულაციის თანახმად, მათ უნდა მიმართონ ს.ს. საერთაშორისო სამედიცინო მომსახურების სააგენტოს“ (USHAŞ). ამის შესახებ საქართველოში თურქეთის საელჩო იტყობინება.

    ისინი უნდა დარეგისტრირდნენ პაციენტების მონიტორინგის სისტემაში მისამართზე: http://covid19st.ushas.com.tr. სისტემაში თავად პაციენტმა, მისმა ახლობელმა, საავადმყოფომ ამ საშუამავლო ორგანიზაციამ უნდა გახსნას მომხმარებლის ანგარიში. რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ინფორმაცია მოცემულია USHAŞ-ის ვებგვერდზე:http://www.ushas.com.tr.  USHAŞ-ი თავად დაუკავშირდება და მიაწვდის საჭირო ინფორმაციას იმ პაციენტებს, რომლებიც დაიშვებიან თურქეთში სამკურნალოდ.

    ჩვეულებრივად, თურქეთში სამკურნალოდ წამსვლელმა პაციენტებმა  უნდა მიმართონ თურქეთის ყველაზე ახლომდებარე წარმომადგენლობას და აიღონ სამკურნალო-მიზნობრივი ვიზა. კოვიდ 19-ის პანდემიის პერიოდში კი, თუ სამედიცინო მომსახურების მიღების მიზნით თურქეთში წამსვლელი საქართველოს მოქალაქეები სასაზვრო-გამშვებ პუნქტებზე წარადგენენ USHAŞ-ის მოსაწვევ წერილს, ისინი გამონაკლისის სახით, ვიზის გარეშე, დაიშვებიან თურქეთის ტერიტორიაზე. ერთ პაციენტთან ერთად დაიშვება არა უმეტეს 2 პირისა.

    უცხოელმა პაციენტებმა და თანმხლებმა პირებმა თურქეთში ჩამოსასვლელად შეუძლიათ ისარგებლონ სტამბოლის აეროპორტით, სტამბოლის ათათურქის სახელობის აეროპორტით, სტამბოლის საბიჰა გოქჩენის სახელობის აეროპორტით, ანკარის ესენბოღას აეროპორტით, ანტალიის აეროპორტით, საავტომობილო გზით, კერძოდ, სარფის, ქაფიქულეს, ჰაბურის სასაზღვრო-გამშვები პუნქტებით. აეროპორტში და საზღვარზე პაციენტებსა და მათ თანმხლებ პირებს გაუკეთდებათ ფასიანი კოვიდ 19-ის „პი სი არ“ (PCR) ტესტი ან მოხდება ტესტის მასალის აღება.

    აღნიშნული რეგულაციის შესახებ ეცნობათ საქართველოს უწყებებს.

  • 20 მარტის 24 საათიდან საქართველო-თურქეთის მიმართულებით ფრენები იზღუდება

    საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, თურქეთის რესპუბლიკამ ვირუსის გავრცელების საწინააღმდეგო ღონისძიებების ფარგლებში დააწესა მთელი რიგი შეზღუდვები, როგორც „თურქეთის ავიახაზების“ საერთაშორისო ფრენებზე, ისე სახმელეთო საზღვარზე გადაადგილების მხრივ.

    მათ შორის, როგორც ცნობილია საქართველო და თურქეთი შეთანხმდნენ შეზღუდონ ფიზიკური პირების გადაადგილება სახმელეთო საზღვარზე სარფის საბაჟო-გამშვები პუნქტის გავლით. აღნიშნული შეზღუდვა არ ეხება ტვირთბრუნვას. ამასთან ორ ქვეყანას შორის არსებული ინტენსიური ხალხთაშორისი და საქმიანი კავშირების გათვალისწინებით, მხარეები შეთანხმდნენ რომ ფიზიკური პირების გადაადგილებისთვის ფუნქციონირებას განაგრძობს ვალესა და კარწახის გადასასვლელი პუნქტები.

    გასათვალისწინებელია, რომ თურქეთის რესპუბლიკამ ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების წინააღმდეგ მიმართული ზომების ფარგლებში უკვე გააუქმა ავია მიმოსვლა მრავალი ქვეყნის მიმართულებით, მსგავსი გადაწყვეტილების მიღება მ.წ. 14 მარტიდან იგეგმებოდა საქართველოსთან დაკავშირებითაც. თუმცა ორივე მხარემ ერთობლივი შეთანხმებით მიიღო გადაწყვეტილება ფრენების გახანგრძლივების შესახებ მიმდინარე წლის 20 მარტის 24:00 საათამდე.

  • ისტორიული ძეგლი "მარაღა - 150"

    XIX საუკუნის დასაწყისიდან დღემდე ათობით ათასი სომეხი ირანიდან და თურქეთიდან გადავიდა აზერბაიჯანის ყარაბახის მთიანეთში. ისტორიკოს-მეცნიერმა თურქან გასანოვამ თქვა, რომ მას შემდეგ, რაც 1828 წლის 10 თებერვალს რუსეთსა და ირანს შორის გაფორმებული თურქმენჩაიის ხელშეკრულებით, დაიწყო სომეხთა მასობრივი გადაცემა აზერბაიჯანში. თურქმენკის ხელშეკრულების მე -15 მუხლი ითვალისწინებს, რომ ირანში მცხოვრები სომხები შეიძლება შეთანხმდნენ ერთი წლის განმავლობაში, არაზიდან ჩრდილოეთით. 1828-1829 წლებში მხოლოდ 40-50 ათასი სომეხი გამოიყვანა ირანიდან და 90 000 სომეხი თურქეთიდან. სომხების თურქეთიდან ამიერკავკასიაში გადაყვანა მოხდა ედირნის სამშვიდობო შეთანხმების საფუძველზე, რუსეთ-თურქული ომის დასრულების შემდეგ.

    ეს მიგრაცია ბევრ წერილობით წყაროშია ნახსენები. ეს არაერთხელ აღიარეს თავად სომხებმა. ამრიგად, ყარაბაღში ჩამოსვლისთანავე სომხებმა ააგეს მარაგა-150 ძეგლი. აზერბაიჯანის ტარტარის რაიონის შიხარხის დასახლებაში მარაგა-150 ძეგლი აშენდა 1978 წელს, ირანელი ინტერესიდან პირველი 200 ოჯახის 150 წლისთავის აღსანიშნავად, რომლებმაც თავად სომხები მიიღეს ყარაბაღში. ჩვეულებრივი მდინარის ქვების ძეგლზე დგას სომხური წარწერა „მარაღა 150“. მეტრი და 3 მეტრის სიმაღლის ძეგლი დაანგრიეს 1991 წელს თავად სომხებმა. ამ ძეგლით აღინიშნა სომეხი მიგრანტების ყარაბაღში ჩასვლის დასაწყისი.

    სომხებმა 1978 წელს საზეიმო ცერემონიალი გამართეს "მარაღა-150" ძეგლის გახსნის აღსანიშნავად. 

    ტარტარის რაიონის შიხარხის დასახლებაში მარაგა-150 ძეგლი აშენდა 1978 წელს, ირანელი ინტერესიდან პირველი 200 ოჯახის 150 წლისთავის აღსანიშნავად, რომლებმაც თავად სომხები მიიღეს ყარაბაღში. ჩვეულებრივი მდინარის ქვების ძეგლზე დგას სომხური წარწერა „მარაგა 150“. მეტრი და 3 მეტრის სიმაღლის ძეგლი დაანგრიეს 1991 წელს თავად სომხებმა. ამ ძეგლით აღინიშნა სომეხი მიგრანტების ყარაბაღში ჩასვლის დასაწყისი.

    სომხებმა 1978 წელს საზეიმო ცერემონიალი გამართეს "Maragha-150" ძეგლის გახსნის აღსანიშნავად. აღმოსავლეთმცოდნე და ისტორიკოსი, აკადემიკოსი ზია ბუნიადოვი თავის სტატიაში "მითები და მითები" აცხადებს, რომ მარაგა-150 ძეგლის გახსნა 1978 წლის ბოლოს და 1979 წლის დასაწყისში მოიცავდა ყარაბახის ყველა მედიას.

    ერთ-ერთი მათგანი, ვინც ახსოვს 1978 წელს " მარაღა-150- ის ძეგლის გახსნა, არის ილგარ გასიმოვი, ტარტარის რაიონის მკვიდრი. ამაზე საუბრისას, ი .გასიმოვმა თქვა: ”16 წლის ვიყავი. მამაჩემთან სოფელ უუდლუსკენ მიმავალ გზაზე დავინახეთ, რომ სომეხებმა ძეგლი გახსნეს. ძეგლი მოიცავს ჩვეულებრივი დამსხვრეული ქვის ქვებს, ფერადი მოზაიკას, დაახლოებით 30 კვადრატულ მეტრ ფართობზე, ხოლო "გოგონები შადრევანთან" კომპოზიციას. კომპოზიციას ჰქონდა 1.5 მეტრი სიგანისა და 3 მეტრის სიმაღლის მთავარი ძეგლი, მარჯვენა და მარცხენა მხარეს მარმარილოს სვეტის წყაროებით. ერთ – ერთ მარმარილო სვეტზე არის 1828 ფიგურა, ზემოდან ქვემოდან, ხოლო 1978 წლის თავზე ”. ტარტარის რაიონის მკვიდრმა თქვა, რომ მსგავსი ძეგლები ყარაბაღში სომხების ჩამოსვლისთანავე განლაგებულია ტარტარის რაიონის ხანკენდსა და ჩაილში, სომეხთა ყარაბაღში ჩასვლასთან დაკავშირებით.

    2016 წელს, ფურიო დე ანგელისი, გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის ხელმძღვანელი, ტარტარში ვიზიტის დროს, სოფელ შიხარხში, მარაგა-150-ის ძეგლს ეწვია და შეიმუშავა ძეგლის სურათები.

    სომხური მარაგა-150 ძეგლის ნაშთები მდებარეობს შიკარხის დასახლებაში, ქალაქ ტარტარიდან რამდენიმე კილომეტრში. ძეგლის ისტორიული და პოლიტიკური მნიშვნელობის გათვალისწინებით, ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა სახელმწიფო კომიტეტმა ჩაატარა რემონტი, ლანდშაფტის მოწყობა, ფარიკაობა და განათების სისტემები. ასევე, მარაგა-150 ძეგლის ისტორიული დოკუმენტების, ინფორმაციის და ფოტოების სახელმწიფო კომიტეტი შეგროვდა არქივიდან და შეიქმნა სტრიქონები აზერბაიჯანულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე.

    წყაროები:

    https://az.wikipedia.org/wiki/Mara%C4%9Fa-150_abid%C9%99si

    http://www.refugees-idps-committee.gov.az/en/news/464.html

    https://www.azertag.com/xeber/1106132

    https://www.ziyabunyadov.com/blank-c35n

     

    ჟურნალისტთა საზოგადოებრივი ასოციაციის თავმჯდომარე დიასპორული საქმიანობის მხარდაჭერას, ფუად ჰუსეინზაძეს

     

ბიზნეს ნიუსი

პოპულარული

« აგვისტო 2020 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური