ევროპული მედია: თურქეთს შესაძლოა ხანგრძლივი ომი ელოდება

გამოქვეყნებულია მსოფლიო
სამშაბათი, 30 აგვისტო 2016 12:10

დასავლური მედია, თურქეთის მიერ ″ევფრატის ფარი″ სახელწოდებით დაწყებულ ოპერაციას ეჭვითა და მღელვარებით შეხვდა.

ამერიკული პრესა იმაზე ამახვილებს ყურადღებას, რომ თურქეთის, ISIS-ის საბაბით სირიაში შეჭრა ქურთების წინააღმდეგ ომში გადაიზარდა, რამაც აშშ რთულ სიტუაციაში ჩააგდო. გერმანული პრესის მტკიცებით, თურქეთს ძალიან ხანგრძლივი ბრძოალა ელის სადაც ძალიან ბევრ მსხვერპლს გაიღებს.

ბრიტანული გაზეთი The Times-ი, ოპერაციაში მონაწილე  თავისუფალი სირიის არმიის ერთ-ერთი ბრიგადის მეთაურის ალა მუჰამედის სიტყვებს უთმობს ადგილს.

მისი თქმით, ″როდესაც სირიის ქალაქ ჯერაბლუსის ცენტრში შემოვედით ISIS-ის ჯარები იქ აღარ იყვნენ. ჯერაბლუსის მოქალაქემ გვითხრა, რომ ISIS-მ ქალაქი 5 დღის წინ დატოვა.″

ამერიკული გაზეთის Wall Street Journal-ის ინფორმაციით, თურქეთის შეიარაღებული ძალებისა და მის მიერ მხარდაჭერილ თავისუფალ სირიის არმიას და სირიელ ქურთულ ძალებს შორის დაძაბულობა მძაფრდება, ეს რომ კონფლიქტში გადაიზარდოს რეგიონში აშშ-ის სამხედრო ძალებს საფრთხეში ჩაგდებს და ISIS-ის განადგურებას გაართულებს.

Washington Post-ი, ″თურქეთმა სირიაში ისეთი პრობლემა შექმნა, რომ აქედან გამოსვლა მარტივი არ იქნება″ სათაურით გამოეხმაურა და დასძინა, რომ აშშ სირიაში ერთმანეთთან წინააღმდეგობაში მყოფი ყველა ძალის მოკავშირეა. გაზეთი ასევე წერს, რომ თურქეთის შეიარაღებული ძალები თავისუფალი სირიის არმიასთან ერთად სახალხო დაცვის ბლოკის (YPG) წინააღმდეგ ომს თუ დაიწყებს, აშშ-ს მიერ ISIS-ის წინააღმდეგ მიმდინარე ბრძოლას დიდ ზიანს მიაყენებს.

გერმანული გაზეთი Die Welt-ის მტკიცებით, ოპერაცია ″ევფრატის ფარმა″, სირიის ომი როგორც ახლო აღმოსავლეთისთვის ასევე ევროპისთვის უფრო არაპროგნოზირებადი და სახიფათო გახადა. გაზეთის ინფორმაციით, თურქეთი, სირიაში ოპერაციებს აშშ-სთან, ნატო-სთან და რუსეთთან შეუთანხმებლად ახორციელებს. რითაც ერდოღანი ქურთების დამარცხებას, ISIS-ის განადგურებას და თურქეთის პოზიციების გამყარებას ცდილობს.

″მაგრამ ბოლო დროს განვითარებული მოვლენები ცხადყოფს, რომ ერდოღანის ქმედებები ყოვლისმომცველ სტრატეგიას არ ეფუძნება. როგორც ჩანს, ერდოღანი მხოლოდ რთული ვითარებიდან გაქცევას ცდილობს.″-წერს გაზეთი.

წყარო:http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/dunya/592211/Bati_basininda_Cerablus_yorumlari__Turkiye_yi_uzun_bir_savas_bekliyor_olabilir.html#

წაკითხულია 605 ჯერ

Related items

  • თურქეთში სამკურნალოდ წასვლის მსურველი საქართველოს მოქალაქეების საყურადღებოდ!

    კოვიდ-19-ის პანდემიის პერიოდში სამედიცინო მომსახურების მისაღებად თურქეთში წამსვლელ პაციენტებთან დაკავშირებით მიღებული ახალი რეგულაციის თანახმად, მათ უნდა მიმართონ ს.ს. საერთაშორისო სამედიცინო მომსახურების სააგენტოს“ (USHAŞ). ამის შესახებ საქართველოში თურქეთის საელჩო იტყობინება.

    ისინი უნდა დარეგისტრირდნენ პაციენტების მონიტორინგის სისტემაში მისამართზე: http://covid19st.ushas.com.tr. სისტემაში თავად პაციენტმა, მისმა ახლობელმა, საავადმყოფომ ამ საშუამავლო ორგანიზაციამ უნდა გახსნას მომხმარებლის ანგარიში. რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ინფორმაცია მოცემულია USHAŞ-ის ვებგვერდზე:http://www.ushas.com.tr.  USHAŞ-ი თავად დაუკავშირდება და მიაწვდის საჭირო ინფორმაციას იმ პაციენტებს, რომლებიც დაიშვებიან თურქეთში სამკურნალოდ.

    ჩვეულებრივად, თურქეთში სამკურნალოდ წამსვლელმა პაციენტებმა  უნდა მიმართონ თურქეთის ყველაზე ახლომდებარე წარმომადგენლობას და აიღონ სამკურნალო-მიზნობრივი ვიზა. კოვიდ 19-ის პანდემიის პერიოდში კი, თუ სამედიცინო მომსახურების მიღების მიზნით თურქეთში წამსვლელი საქართველოს მოქალაქეები სასაზვრო-გამშვებ პუნქტებზე წარადგენენ USHAŞ-ის მოსაწვევ წერილს, ისინი გამონაკლისის სახით, ვიზის გარეშე, დაიშვებიან თურქეთის ტერიტორიაზე. ერთ პაციენტთან ერთად დაიშვება არა უმეტეს 2 პირისა.

    უცხოელმა პაციენტებმა და თანმხლებმა პირებმა თურქეთში ჩამოსასვლელად შეუძლიათ ისარგებლონ სტამბოლის აეროპორტით, სტამბოლის ათათურქის სახელობის აეროპორტით, სტამბოლის საბიჰა გოქჩენის სახელობის აეროპორტით, ანკარის ესენბოღას აეროპორტით, ანტალიის აეროპორტით, საავტომობილო გზით, კერძოდ, სარფის, ქაფიქულეს, ჰაბურის სასაზღვრო-გამშვები პუნქტებით. აეროპორტში და საზღვარზე პაციენტებსა და მათ თანმხლებ პირებს გაუკეთდებათ ფასიანი კოვიდ 19-ის „პი სი არ“ (PCR) ტესტი ან მოხდება ტესტის მასალის აღება.

    აღნიშნული რეგულაციის შესახებ ეცნობათ საქართველოს უწყებებს.

  • GM Pharma-ს ახალი სტრატეგიული პარტნიორი - ევროპული კომპანია „CINFA“

    GM Pharma წარმოადგენს საერთაშორისო, მულტინაციონალურ, ფარმაცევტულ კორპორაციას, რომლის მედიკამენტები და საკვები დანამატები (ბად-ები)  იწარმოება საქართველოსა და დასავლეთ ევროპის ქვეყნების (გერმანია, ესპანეთი, შვეიცარია, იტალია, შვედეთი, პორტუგალია) GMP-სერტიფიცირებულ საწარმოებში.

    ბოლო პერიოდში GM Pharma-ს  პროდუქციაზე მოთხოვნილების მნიშვნელოვანი მატების გამო, განსაკუთრებით საზღვარგარეთ კომპანიის ზრდის მასშტაბებიდან გამომდინარე, გარკვეული პროდუქტების ფარმაცევტული წარმოების ევროპის სხვადასხვა კომპანიაში დაწყების აუცილებლობა დადგა.  ამიტომ  GM Pharma-ს და ესპანურ კომპანია Cinfa-ს შორის გაფორმდა სალიცენზიო ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც Cinfa კონტრაქტულ წარმოებაში GM Pharma-ს სტრატეგიული პარტნიორი გახდა. აღნიშნული სალიცენზიო შეთანხმების თანახმად Cinfa-მ მის საკუთრებაში მყოფ ევროკავშირის  GMP-სერტიფიცირებულ ქარხანაში GM Pharma-სთვის დაიწყო პრეპარატის - მონსერა - წარმოება.

    მონსერა ესპანეთში წარმოებული  პროდუქტია, რომელიც წარმატებით გამოიყენება კარდიოვასკულური დაავადებების სამკურნალოდ მთელს მსოფლიოში. ცნობილია, რომ კარდიოვასკულური დაავადებები ხასიათდება გართულებების (ინფარქტი, ინსულტი) და სიკვდილობის  მაღალი მაჩვენებლებით, ამიტომ აღნიშნული კატეგორიის პაციენტთა მკურნალობისთვის თანამდროვე და ხელმისაწვდომი მედიკამენტების არსებობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. 

    GM Pharma-ს პრეპარატთა ჩამონათვალში არის თანამედროვე მედიცინისთვის აქტუალური პროდუქტები, რომლებიც რეკომენდებულია უკანასკნელი წლების  საერთაშორისო გაიდლაინების მიხედვით.  სწორედ ერთ-ერთი ასეთი პროდუქტი - მონსერა -  დაემატა  GM Pharma-ს პორტფელს. უახლოეს მომავალში აღნიშნული პრეპარატი GM Pharma-ს სავაჭრო ნიშნის ქვეშ დაინერგება საექსპორტო ბაზრებსა და საქართველოში, სულ ექვს ქვეყანაში.  

    სინფა ჯგუფი წარმოადგენს მულტინაციონალურ ფარმაცევტულ კომპანიას, რომლის წლიურმა ბრუნვამ 2019 წელს ნახევარი მილიარდი ევრო შეადგინა. კომპანიას მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში აქვს 5 ფარმაცევტული ქარხანა და ჰყავს 2000 თანამშრომელი.

    GM Pharma-ს სამომავლო გეგმებშია ინვესტიციები თანამედროვე ტექნოლოგიებში (ამპულების, ლიოფილიზატების, ორალური ხსნარების საწარმოო სიმძლავრეების დამატება), წარმოების მოცულობის ხუთჯერადი გაზრდა, ყოველ წელს ერთი ახალი საექსპორტო ბაზრის დამატება (ევროკავშირის ფარმაცევტულ ბაზარზე შესვლის ჩათვლით) და 2025 წლამდე ფარმაცევტული პროდუქციის ექსპორტის 100 მლნ აშშ დოლარამდე გაზრდა.

  • უკრაინა მზად არ არის: ჩერნობილის ხანძრის გაკვეთილები

    ბოლო რამ, რაც 2020 წლის აპრილშის აჭირო იყო მტანჯველი ომით და პანდემიით შეპყრობილ უკრაინაში, - იყო ახალი დრამა. სამწუხაროდ, ზუსტად ასეც მოხდა.

    თვის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში, კორონავირუსის კრიზისი და რუსეთთან მიმდინარე სამხედრო კონფლიქტი დროებით უკანა პლანზე გადავიდა ჩერნობილის ზონაში გაჩენილი ხანძრების გამო. ამიტომ უკრაინულ პრესაში მაშინვე გამოჩნდა კრიტიკული წერილებიც. ამ ხანძარმა აჩვენა უკრაინის მოუმზადებლობა ასეთი საგანგებო სიტუაციების დროს და გახდა ერთგვარი გაფრთხილება, რაც იმაზე მიუთითებდა, თუ რა შეიძლება მოსალოდნელი ყოფილიყო ზაფხულის ცხელი თვეების განმავლობაში ქვეყანაში არსებული მაღალი ტემპერატურის შენარჩუნების შემთხვევაში.

    ჩერნობილის ზონაში ტყის ხანძრების გაჩენის შესახებ ახალი ამბები პრესაში პირველად 4 აპრილს გამოჩნდა, მაგრამ ამას ერთ კვირაზე მეტი დასჭირდა, სანამ ისინი უკრაინულ სოციალურ ქსელებში გახდებოდნენ განხილვის ცხელი თემა. როდესაც უკრაინელთა უმეტესობამ მეოთხე კვირა სახლში კოროვირუსულ კარანტინში გაატარა, მხოლოდ ამის შემდეგ გამოჩნდა ტყის ხანძრების ფოტოები სატელიტურ რუქებთან ერთად. ახლომდებარე კიევის მაცხოვრებლებმა ეს სურათები 1986 წლის ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის კატასტროფას შეადარეს და მათ ახალი ბირთვული საფრთხის შიში გაუჩნდათ, რადგან იწვოდა რადიოაქტიური ტყეების მასივები.

    როდესაც ქარმა მიმართულება შეიცვალა და კიევისკენ დაუბერა, დედაქალაქის თავზე ჰაერის სქელი მასა ჩამოწვა. შავი იუმორის მოყვარულმა ზოგიერთმა უკრაინელმა იგი შეადარა იმ პირქუშ სცენებს ბიბლიური "ეგვიპტური სიბნელის" დაწყებასთან დაკავშირებით და იკითხა, თუ როდის შეიღებებოდა მდინარე დნეპრის წყლები წითელი ფერის სისხლით. მიუხედავად ამისა, ჰაერის დაბინძურების მაჩვენებელი ძალიან მაღალი იყო და აპრილის შუა რიცხვებამდე, კიევმა პირველი ადგილი დაიკავა მსოფლიოში ყველაზე დაბინძურებული ქალაქების სიაში - IQAir- ის ჰაერის დაბინძურების გლობალურ რეიტინგის მიხედვით.

    ”დაბინძურების მაჩვენებელმა კიევში 16–17 აპრილს  380–429 ან მეტს მიაღწია, რაც ორჯერ მეტია ვიდრე ინდოეთის დედაქალაქ დელიში და სხვა ქალაქებში, სადაც ტრადიციულად დაბალი ხარისხის ჰაერია.”

    უკრაინის ჯანდაცვის სამინისტრომ მაშინვე უპასუხა ამ მოვლენას და  მოსახლეობას სახლში დარჩენისაკენ მოუწოდა, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ისედაც სახლებში იყვნენ გამოკეტილნი. მაგრამ ხელისუფლებამ სწრაფად მოაგვარა რადიაციული საფრთხის შესახებ შეშფოთება. უკრაინის საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის წარმომადგენლებმა დაარწმუნეს ყველა, რომ გამოსხივების დონე ყველგან ნორმის პირობებში რჩებოდა, გარდა ჩერნობილის ზონის შიგნით, ხანძრების მახლობლად. ეს განცხადებები დაადასტურეს მრავალმა დამოუკიდებელმა დამკვირვებლებმა, რომლებიც აკვირდებოდნენ სიტუაციას. მათ შორისაა „ჩერნობილის ტურის“ მეგზურმა კატერინა ასლამოვამ, რომელიც 15 აპრილს, ტყის ხანძრის პერიოდში კიევის შემოგარენში ახორციელებდა დაკვირვებას. 

    უკრაინელებმა შეაქეს ჩერნობილის ზონაში მომუშავე მეხანძრე-მაშველების ძალისხმევა, მაგრამ ისინი შეშფოთებულნი მაინც იყვნენ მუშახელის და ხანძარსაწინააღმდეგო აღჭურვილობის აშკარა ნაკლებობით. ტყის ხანძრების გაჩენისთანავე, „ჩერნობილის ტურის“ ხელმძღვანელის იაროსლავ ემელიანენკოს ინიციატივით გავრცელდა მოწოდება ხელისუფლების მიმართ, უფრო გადამწყვეტი ზომები მიეღოთ ხანძრის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ჩერნობილის ტურ-ოპერატორების ასოციაციასთან ერთად, მან ასევე მონაწილეობა მიიღო მოხალისეობრივ კამპანიაში, რათა მეხანძრეებისთვის მიეწოდებინათ საჭირო დამცავი ტექნიკა და ძირითადი საჭიროებები. ემელიანენკოს თქმით, 2020 წლის აპრილის თვის ხანძარი ყველაზე მასშტაბური მოვლენა გახდა ჩერნობილის ზონის ისტორიაში. ხანძრების მასშტაბები აშკარად მიუთითებს იმაზე, რომ ხელისუფლებამ განსაკუთრებულ რადიკალურ ზომებს უნდა მიმართოს.

    ”ამჟამად, ჩერნობილი აგრძელებს მსოფლიო პოპულარულობის გამოყენებას საერთაშორისო საინფორმაციო საშუალებებში, რაც ნიშნავს, იმას, რომ აპრილის ხანძარი ფართოდ იყო გაშუქებული საერთაშორისო მედიაში. თუმცაღა, უნდა ითქვას, რომ უკრაინის ხელმძღვანელობამ გარკვეულწილად დააგვიანა ამ ფაქტზე რეაგირება”.

    უკრაინის პრეზიდენტმა ვლადიმირ ზელენსკიმ განცხადება  მხოლოდ ხანძრის გაჩენის მეათე დღეს გააკეთა, მას შემდეგ რაც გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ცეცხლი სწრაფად უახლოვდებოდა ყოფილ ატომურ ელექტროსადგურს. ამავე დროს, უკრაინის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა ჯარიმების მნიშვნელოვან ზრდას, ვინც ტყეში ბალახს წვავდა, ან არღვევდა ტყეში ხანძარსაწინააღმდეგო წესებს. იმავდროულად, ხანძრის დაწყებიდან თექვსმეტი დღის შემდეგ, უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრმა არსენ ავაკოვმა გამოაცხადა რეგიონის ტყეებში ხანძრის გაჩენის საწინააღმდეგოდ ოპერაციის დაწყების შესახებ.

    ხანძრის გაჩენის ზუსტი მიზეზები ჯერ გაურკვეველია. ზოგიერთმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ ხანძარი გააჩინეს სპეციალურად რათა ახალი ფრონტი შეექმნათ რუსეთის მონაწილეობით უკრაინის წინააღმდეგ მიმდინარე ჰიბრიდულ ომში და ქვეყანაში ვითარების კიდევ უფრო დესტაბილიზაცია მოეხდინათ. სხვები უფრო პროზაულ მიზეზებზე მიუთითებდნენ: ბალახების და სხვა მცენარეულობის დაწვის გავრცელებული პრაქტიკა ხანძრის სავარაუდო მიზეზი შეიძლება გამხდარიყო.

    სანამ დისკუსია ხანძრის მიზეზების შესახებ გრძელდება, მათი შედეგები უკვე აშკარაა. იაროსლავ ემელიანენკოს თქმით, ბოლოდროინდელი ხანძრების შედეგები დამღუპველია ბუნებისთვის, ისტორიისთვის და ტურიზმისთვის. სამივე კი ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია. მას შემდეგ, რაც ჩერნობილის ზონა ძირითადად მიტოვებულ იქნა 1986 წლის აპრილში ბირთვული კატასტროფის შემდეგ, 34 წლის განმავლობაში აქ შეიქმნა ველური ფლორისა და ფაუნის მდიდარი ეკოსისტემა. ამჟამად, ეს აყვავებული და უნიკალური ეკოსისტემა სერიოზულ საფრთხეშია.

    დენის ვიშნევსკი ჩერნობილის ბიოსფერული ნაკრძალიდან ამბობს, რომ ძვირფასი მცენარეული სახეობები და მრავალი ცხოველის პატარა სახეობები შეიძლება დაიკარგოს სამუდამოდ ბოლოდროინდელი ხანძრის შედეგად, რამაც გამოიწვია ტყის დიდი ზონების განადგურება.

    ”ხანძრების შემდეგ არსებული სიტუაციის ფონზე ბუნება იძლევა იმის იმედს, რომ ზოგიერთი ცხოველი შესაძლებელია გადარჩა, ხოლო უფრო დიდმა სახეობებმა, მათ შორის ზონის იშვიათმა მოსახლემ - პრჟევალსკის გარეულმა ცხენებმა, ისევე როგორც მგლებმა და დათვებმა, არ არის გამორიცხული გაქცევა მოახერხეს.”

    ეკოლოგები ირწმუნებიან, რომ ხანძარი სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს ამ ზონის მომავლისთვის და არა მხოლოდ მიყენებულ ფიზიკური ზიანის, არამედ რადიაციის დონის შესაძლო გაზრდის გამოც.

    ჩერნობილის უნიკალური ბუნების გამოუსწორებელი დანაკლისის გარდა, ხანძარმა გაანადგურა აგრეთვე არაერთი ისტორიული ნაგებობა და სოფელი. ”ჯამში ხანძრის შედეგად 12 სოფელი დაიწვა, მათ შორის ცნობილი ტურისტული ნაგებობები”, - დაადასტურა ი. ემელიანენკომ. ”ზოგადად, ჩერნობილის ტურიზმის ინდუსტრიამ დაკარგა თავისი მდებარეობების დაახლოებით მესამედი, რომელთა უმეტესი ნაწილი იუნესკო-ს კულტურული მემკვიდრეობის სიაში შესვლის პროცესში იყო”.

    ჩერნობილის ტურ-ოპერატორთა ასოციაცია ახლა აგროვებს ფულს მეხანძრეებისთვის და სტიქიის ზონის მოსახლეობისა და მეზობელი რაიონების მაცხოვრებლებისთვის, რომლებიც ხანძრის შემდეგ საცხოვრებლის გარეშე დარჩნენ. ჩერნობილის ტურიზმისადმი საერთაშორისო ინტერესი ახლა რეკორდულად მაღალია, რასაც ხელი შეუწყო 2019 წლის HBO სატელევიზიო არხზე გასულმა მინი-სერიალმა. ამ სერიალმა ჩერნობილის თემას მსოფლიო წარმატება მოუტანა. ამიტომ, იმედი გვაქვს, რომ ეს მარშრუტები შეიძლება ადაპტირებული გახდეს და აღდგენილ იქნას. შესაბამისად, ეს ყველაფერი ბოლოდროინდელი დაზიანების მიუხედავად, ალბათ უზრუნველყოფს ადგილობრივი ტურიზმის შემდგომ გაფართოებას.

    მიუხედავად ამისა, ცხადია, რომ ჯერჯერობით უკრაინა ცუდად არის აღჭურვილი ფართომასშტაბიანი ტყის ხანძრების წინააღმდეგ საბრძოლველად. ეს განსაკუთრებით საგანგაშოა იმის გათვალისწინებით, რომ ძალიან მშრალი ამინდის პირობებია მთელი ქვეყნის მასშტაბით მოსალოდნელი. უკრაინის ხელისუფლებამ უნდა გაითვალისწინოს აპრილის ჩერნობილის ხანძრის გაკვეთილები და მოემზადოს მომავლისთვის უკეთესად. მთავრობის წარმომადგენლებმა ასევე უნდა გაითვალისწინონ ევროკავშირის ბოლოდროინდელი წინადადებები საერთაშორისო დახმარების გაწევის თაობაზე, რათა მომავალში თავიდან აიცილონ ხანძრების გაჩენა სიტუაციის გართულება.

     

    აღნიშნული სტატია პირველად გამოქვეყნდა საიტებზე «Atlantic Council» და «UkraineWorld».

    ავტორი: ირინა მატვიიშინა

    ჟურნალისტი და ანალიტიკოსი UkraineWorld- ში «Интерньюз-Украина»- ში.

  • 20 მარტის 24 საათიდან საქართველო-თურქეთის მიმართულებით ფრენები იზღუდება

    საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, თურქეთის რესპუბლიკამ ვირუსის გავრცელების საწინააღმდეგო ღონისძიებების ფარგლებში დააწესა მთელი რიგი შეზღუდვები, როგორც „თურქეთის ავიახაზების“ საერთაშორისო ფრენებზე, ისე სახმელეთო საზღვარზე გადაადგილების მხრივ.

    მათ შორის, როგორც ცნობილია საქართველო და თურქეთი შეთანხმდნენ შეზღუდონ ფიზიკური პირების გადაადგილება სახმელეთო საზღვარზე სარფის საბაჟო-გამშვები პუნქტის გავლით. აღნიშნული შეზღუდვა არ ეხება ტვირთბრუნვას. ამასთან ორ ქვეყანას შორის არსებული ინტენსიური ხალხთაშორისი და საქმიანი კავშირების გათვალისწინებით, მხარეები შეთანხმდნენ რომ ფიზიკური პირების გადაადგილებისთვის ფუნქციონირებას განაგრძობს ვალესა და კარწახის გადასასვლელი პუნქტები.

    გასათვალისწინებელია, რომ თურქეთის რესპუბლიკამ ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების წინააღმდეგ მიმართული ზომების ფარგლებში უკვე გააუქმა ავია მიმოსვლა მრავალი ქვეყნის მიმართულებით, მსგავსი გადაწყვეტილების მიღება მ.წ. 14 მარტიდან იგეგმებოდა საქართველოსთან დაკავშირებითაც. თუმცა ორივე მხარემ ერთობლივი შეთანხმებით მიიღო გადაწყვეტილება ფრენების გახანგრძლივების შესახებ მიმდინარე წლის 20 მარტის 24:00 საათამდე.

  • ისტორიული ძეგლი "მარაღა - 150"

    XIX საუკუნის დასაწყისიდან დღემდე ათობით ათასი სომეხი ირანიდან და თურქეთიდან გადავიდა აზერბაიჯანის ყარაბახის მთიანეთში. ისტორიკოს-მეცნიერმა თურქან გასანოვამ თქვა, რომ მას შემდეგ, რაც 1828 წლის 10 თებერვალს რუსეთსა და ირანს შორის გაფორმებული თურქმენჩაიის ხელშეკრულებით, დაიწყო სომეხთა მასობრივი გადაცემა აზერბაიჯანში. თურქმენკის ხელშეკრულების მე -15 მუხლი ითვალისწინებს, რომ ირანში მცხოვრები სომხები შეიძლება შეთანხმდნენ ერთი წლის განმავლობაში, არაზიდან ჩრდილოეთით. 1828-1829 წლებში მხოლოდ 40-50 ათასი სომეხი გამოიყვანა ირანიდან და 90 000 სომეხი თურქეთიდან. სომხების თურქეთიდან ამიერკავკასიაში გადაყვანა მოხდა ედირნის სამშვიდობო შეთანხმების საფუძველზე, რუსეთ-თურქული ომის დასრულების შემდეგ.

    ეს მიგრაცია ბევრ წერილობით წყაროშია ნახსენები. ეს არაერთხელ აღიარეს თავად სომხებმა. ამრიგად, ყარაბაღში ჩამოსვლისთანავე სომხებმა ააგეს მარაგა-150 ძეგლი. აზერბაიჯანის ტარტარის რაიონის შიხარხის დასახლებაში მარაგა-150 ძეგლი აშენდა 1978 წელს, ირანელი ინტერესიდან პირველი 200 ოჯახის 150 წლისთავის აღსანიშნავად, რომლებმაც თავად სომხები მიიღეს ყარაბაღში. ჩვეულებრივი მდინარის ქვების ძეგლზე დგას სომხური წარწერა „მარაღა 150“. მეტრი და 3 მეტრის სიმაღლის ძეგლი დაანგრიეს 1991 წელს თავად სომხებმა. ამ ძეგლით აღინიშნა სომეხი მიგრანტების ყარაბაღში ჩასვლის დასაწყისი.

    სომხებმა 1978 წელს საზეიმო ცერემონიალი გამართეს "მარაღა-150" ძეგლის გახსნის აღსანიშნავად. 

    ტარტარის რაიონის შიხარხის დასახლებაში მარაგა-150 ძეგლი აშენდა 1978 წელს, ირანელი ინტერესიდან პირველი 200 ოჯახის 150 წლისთავის აღსანიშნავად, რომლებმაც თავად სომხები მიიღეს ყარაბაღში. ჩვეულებრივი მდინარის ქვების ძეგლზე დგას სომხური წარწერა „მარაგა 150“. მეტრი და 3 მეტრის სიმაღლის ძეგლი დაანგრიეს 1991 წელს თავად სომხებმა. ამ ძეგლით აღინიშნა სომეხი მიგრანტების ყარაბაღში ჩასვლის დასაწყისი.

    სომხებმა 1978 წელს საზეიმო ცერემონიალი გამართეს "Maragha-150" ძეგლის გახსნის აღსანიშნავად. აღმოსავლეთმცოდნე და ისტორიკოსი, აკადემიკოსი ზია ბუნიადოვი თავის სტატიაში "მითები და მითები" აცხადებს, რომ მარაგა-150 ძეგლის გახსნა 1978 წლის ბოლოს და 1979 წლის დასაწყისში მოიცავდა ყარაბახის ყველა მედიას.

    ერთ-ერთი მათგანი, ვინც ახსოვს 1978 წელს " მარაღა-150- ის ძეგლის გახსნა, არის ილგარ გასიმოვი, ტარტარის რაიონის მკვიდრი. ამაზე საუბრისას, ი .გასიმოვმა თქვა: ”16 წლის ვიყავი. მამაჩემთან სოფელ უუდლუსკენ მიმავალ გზაზე დავინახეთ, რომ სომეხებმა ძეგლი გახსნეს. ძეგლი მოიცავს ჩვეულებრივი დამსხვრეული ქვის ქვებს, ფერადი მოზაიკას, დაახლოებით 30 კვადრატულ მეტრ ფართობზე, ხოლო "გოგონები შადრევანთან" კომპოზიციას. კომპოზიციას ჰქონდა 1.5 მეტრი სიგანისა და 3 მეტრის სიმაღლის მთავარი ძეგლი, მარჯვენა და მარცხენა მხარეს მარმარილოს სვეტის წყაროებით. ერთ – ერთ მარმარილო სვეტზე არის 1828 ფიგურა, ზემოდან ქვემოდან, ხოლო 1978 წლის თავზე ”. ტარტარის რაიონის მკვიდრმა თქვა, რომ მსგავსი ძეგლები ყარაბაღში სომხების ჩამოსვლისთანავე განლაგებულია ტარტარის რაიონის ხანკენდსა და ჩაილში, სომეხთა ყარაბაღში ჩასვლასთან დაკავშირებით.

    2016 წელს, ფურიო დე ანგელისი, გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის ხელმძღვანელი, ტარტარში ვიზიტის დროს, სოფელ შიხარხში, მარაგა-150-ის ძეგლს ეწვია და შეიმუშავა ძეგლის სურათები.

    სომხური მარაგა-150 ძეგლის ნაშთები მდებარეობს შიკარხის დასახლებაში, ქალაქ ტარტარიდან რამდენიმე კილომეტრში. ძეგლის ისტორიული და პოლიტიკური მნიშვნელობის გათვალისწინებით, ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა სახელმწიფო კომიტეტმა ჩაატარა რემონტი, ლანდშაფტის მოწყობა, ფარიკაობა და განათების სისტემები. ასევე, მარაგა-150 ძეგლის ისტორიული დოკუმენტების, ინფორმაციის და ფოტოების სახელმწიფო კომიტეტი შეგროვდა არქივიდან და შეიქმნა სტრიქონები აზერბაიჯანულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე.

    წყაროები:

    https://az.wikipedia.org/wiki/Mara%C4%9Fa-150_abid%C9%99si

    http://www.refugees-idps-committee.gov.az/en/news/464.html

    https://www.azertag.com/xeber/1106132

    https://www.ziyabunyadov.com/blank-c35n

     

    ჟურნალისტთა საზოგადოებრივი ასოციაციის თავმჯდომარე დიასპორული საქმიანობის მხარდაჭერას, ფუად ჰუსეინზაძეს

     

ბიზნეს ნიუსი

პოპულარული

« ივლისი 2020 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური