მოწმეთა დაკითხვა სახელმწიფოთაშორის საქმეზე საქართველო რუსეთის წინააღმდეგ (Georgia v. Russia (II))

გამოქვეყნებულია სამართალი
შაბათი, 18 ივნისი 2016 14:44

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს შვიდი მოსამართლისგან შემდგარმა დელეგაციამ, რომელთა შორის იყვნენ მირიანა ლაზაროვა-ტრაიკოვსკა („ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკა მაკედონია“), ნონა წოწორია (საქართველო), ვინსენტ დე გაეტანო (მალტა), ჰელენ კელერი (შვეიცარია), დმიტრი დედოვი (რუსეთის ფედერაცია), ჯონ ფრიდრიკ კიორბო (დანია) და იონკო გროზევი (ბულგარეთი), ჩვენება ჩამოართვა მოწმეთა ჯგუფს საქმეზე საქართველო რუსეთის წინააღმდეგ (საჩივარი no. 38263/08). მოწმეთა დაკითხვა მიმდინარეობდა სტრასბურგში 2016 წლის 6 ივნისიდან 17 ივნისამდე. სასამართლომ მოისმინა 33 მოწმის ჩვენება: 16 მათგანი გამოძახებული იყო საქართველოს მთავრობის მიერ, 11 - რუსეთის ფედერაციის მთავრობის მიერ, ხოლო 6 მოწმე უშუალოდ სასამართლოს მიერ იყო მოწვეული. საჩივარი სასამართლოში 2008 წლის 11 აგვისტოს ადამიანის უფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის 33-ე მუხლის (სახელმწიფოთაშორისი საჩივრები) საფუძველზე შემოვიდა. იგი ეხება საქართველოსა და რუსეთის ფედერაციას შორის 2008 წლის აგვისტოში მიმდინარე შეიარაღებულ კონფლიქტსა და მის შემდგომ პერიოდს. საჩივარი ეყრდნობა კონვენციის მე-2 (სიცოცხლის უფლება), მე-3 (წამების, არაადამიანური და დამამცირებელი მოპყრობის აკრძალვა), მე-5 (თავისუფლებისა და უსაფრთხოების უფლება), მე-8 (პირადი და ოჯახური ცხოვრების დაცულობის უფლება) და მე-13 (სამართლებრივი დაცვის ქმედითი საშუალების უფლება) მუხლებს, პირველი ოქმის 1-ელ და მე-2 მუხლებს (საკუთრების დაცვა და განათლების უფლება) და მეოთხე ოქმის მე-2 მუხლს (გადაადგილების თავისუფლება). 2011 წლის 22 სექტემბრის სასამართლო მოსმენის შემდეგ, 2011 წლის 13 დეკემბერს პალატამ საჩივარი დასაშვებად ცნო, საქმის არსებითი მხარის წინასწარი შეფასების გარეშე. 2012 წლის 3 აპრილს პალატამ საჩივარი განსახილველად დიდ პალატას გადასცა. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო განაგრძობს საქმის განხილვას.

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო დაფუძნდა სტრასბურგში 1959 წელს ევროპის საბჭოს წევრი ქვეყნების მიერ და იგი განიხილავს 1950 წელს მიღებული ადამაინის უფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის ნაგულვები დარღვევების შესახებ საჩივრებს.

წაკითხულია 703 ჯერ

Related items

  • სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე „რუსთავი 2“ და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ
    2019 წლის 18 ივლისს გამოქვეყნდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე − „რუსთავი 2“ (პირველი მომჩივანი), მისი მესაკუთრეები -შპს „ტელეკომპანია საქართველო“, ლევან და გიორგი ყარამანიშვილები (შესაბამისად, მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნები) საქართველოს წინააღმდეგ.
    ევროპული სასამართლოს 7 მოსამართლისგან შემდგარმა პალატამ:
    1. ერთხმად გადაწყვიტა, რომ აღარ არსებობს 2017 წლის მარტში გამოყენებული შეჩერების ღონისძიების მიზანშეწონილობა და ის არის მოხსნილი;
    2. დაუშვებლად ცნო „რუსთავი 2“-ის ყველა სასარჩელო მოთხოვნა;
    3. დაუშვებლად ცნო, როგორც დაუსაბუთებელი, მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნების საჩივარი საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით;
    4. 6 ხმით ერთის წინააღმდეგ დაადგინა, რომ არ დარღვეულა მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნების სამართლიანი სასამართლოს უფლება მოსამართლებთან თ. ურთმელიძესა და მ. თოდუასთან დაკავშირებით;
    5. ერთხმად დაადგინა, რომ არ დარღვეულა მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნების სამართლიანი სასამართლოს უფლება მოსამართლე ნ. გვეეტაძესთან დაკავშირებით;
    6. ერთხმად დაუშვებლად ცნო სამართლიანი სასამართლოს ნაწილში დანარჩენი პრეტენზიები.
    7. ერთხმად დაადგინა, რომ არ არსებობს საჩივრის განხილვის აუცილებლობა ევროპული კონვენციის მე-18 მუხლის ჭრილში.
    გადაწყვეტილებას ერთვის მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნების ნაწილში სამართლიანი სასამართლოს უფლების საკითხთან დაკავშირებით უმცირესობაში დარჩენილი 1 მოსამართლის ბ-ნი დე გაეტანოს ნაწილობრივ განსხვავებული აზრი.
    ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ასევე ნათქვამია, რომ განხილულ იქნა მომჩივანი მხარის აცილების მოთხოვნა მოსამართლე ლადო ჭანტურიასადმი და ის უარყოფილ იქნა, როგორც „სრულიად დაუსაბუთებელი“.
     
    საქმესთან დაკავშირებული ინფორმაცია ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე:
     
    1. მოკლე ინფორმაცია საქმის შესახებ
    „რუსთავი 2“-ის ყოფილმა მესაკუთრე ქიბარ ხალვაშმა, 2015 წლის 4 აგვისტოს საქართველოში სამოქალაქო დავა დაიწყო, სხვებს შორის, ზემოაღნიშნული მომჩივნების წინააღმდეგ. იგი აცხადებდა, რომ 2005-2006 წლებში, როდესაც ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა ხელისუფლების სათავეში იდგა, პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა და მაღალი თანამდებობის პირებმა იგი აიძულეს გაესხვისებინა თავისი წილები ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ში, რადგან არ მოსწონდათ ტელევიზიის სარედაქციო პოლიტიკა.
    2017 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ ერთხმად მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის კანონიერ მფლობელად ქიბარ ხალვაში და მისი კომპანია „პანორამა“ გამოაცხადა.
    1. შეჩერების ღონისძიება
    როგორც ცნობილია, 2017 წლის 3 მარტს, რუსთავი 2-ის ადვოკატების მიმართვის საფუძველზე, სტრასბურგის სასამართლომ საქართველოს მთავრობას უზენაესი სასამართლოს 2 მარტის გადაწყვეტილების აღსრულების შეჩერება დაავალა და მიუთითა:
    „შეჩერდეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილების აღსრულება და საქართველოს ხელისუფლებამ თავი შეიკავოს რაიმე ფორმით მომჩივანი კომპანიის სარედაქციო პოლიტიკაში ჩარევისგან“.
    მოცემული შეჩერების ზომა 2017 წლის 7 მარტს ევროპული სასამართლის მიერ გაგრძელებულ იქნა „მორიგ შეტყობინებამდე“. საქართველოს მთავრობის მიერ შეჩერების ეს ღონისძიება არ გასაჩივრებულა, რადგან ამგვარი გადაწყვეტილება, ევროპული სასამართლოს პროცედურული წესების თანახმად, გასაჩივრებას არ ექვემდებარება.
    1. მესამე მხარეები
    სტრასბურგის სასამართლოს წინაშე საქმეში მესამე მხარედ ჩართვა მოითხოვეს საქართველოს სახალხო დამცველმა და შემდეგმა ორგანიზაციებმა: ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია,  ჟურნალისტთა ეთიკის ქარტია, მედიის განვითარების ფონდი, საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა, საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (IDFI), ადამიანის უფლებათა ეროვნული ინსტიტუტი (თავისუფალი უნივერსიტეტი).
    ევროპული სასამართლოს მიერ მესამე მხარედ ჩართულნი იქნენ მხოლოდ სახალხო დამცველი და საია, რომლებმაც საკუთარი მოსაზრებები წარადგინეს.
    1. მხარეთა არგუმენტები ევროპული სასამართლოს წინაშე
    სტრასბურგის სასამართლო საქმის არსებითად განხილვას 2017 წლის 28 ნოემბრიდან შეუდგა. მხარეთა მიერ პოზიციების წარდგენა 2018 წლის 15 სექტემბერს დასრულდა.
    უზრუნველყოფის ღონისძიების შესახებ ქართულ სასამართლოებში წარმოებულ პროცესთან დაკავშირებით, ტელეკომპანია „რუსთავი 2“ საქართველოს სახელმწიფოს უჩიოდა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის (სამართლიანი სასამართლოს უფლება), მე-10 მუხლისა (გამოხატვის თავისუფლება) და დამატებითი ოქმის პირველი მუხლის (საკუთრების უფლება) საფუძველზე, როგორც ცალკე, ისე კონვენციის მე-18 მუხლთან ერთობლიობაში. კერძოდ, მომჩივანი ამტკიცებდა, რომ 2015 წლის 5 აგვისტოს უზრუნველყოფის ღონისძიების განგრძობადი გამოყენებით კომპანიის ქონების დაყადაღება წარმოადგენდა თვითნებურ გადაწყვეტილებას, რაც არაპროპორციულად ზღუდავდა მის საკუთრების უფლებას, უარყოფით გავლენას ახდენდა მის სარედაქციო დამოუკიდებლობაზე და წარმოადგენდა ტელეარხის გაჩუმების ფარულ მცდელობას. „რუსთავი 2“ ასევე ასაჩივრებდა, რომ ზოგიერთი გარემოების გათვალისწინებით, მოსამართლე თამაზ ურთმელიძის, უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის ნინო გვენეტაძისა და უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე მზია თოდუას ჩართულობა უზრუნველყოფის ღონისძიების პროცედურებში უტოლდებოდა სასამართლოს დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის პრინციპების დარღვევას.
    ძირითად საქმესთან (საკუთრების დავა) დაკავშირებით, მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნები ჩიოდნენ, რომ პირველი ინსტანციის, თბილისის სააპელაციო სასამართლოსა და უზენაესი სასამართლოს რამდენიმე მოსამართლე ჩამოშორებული უნდა ყოფილიყვნენ საქმიდან, ვინაიდან არსებობდა გარემოებები, რაც ეჭვქვეშ აყენებდა მათ დამოუკიდებლობასა და მიუკერძოებლობას (ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლი).
    ზემოაღნიშნული სამი მომჩივანი ასევე ამტკიცებდა, რომ უზენაესმა სასამართლომ მოულოდნელად შეცვალა დავის სამართლებრივი სტრუქტურა, რომელიც ვითარდებოდა ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში სამართალწარმოების დროს და არ მისცა მომჩივნებს საკმარისი შესაძლებლობა (ზეპირი განხილვა ან სხვა), გაებათილებინათ მეორე მხარის აშკარად დაუსაბუთებელი არგუმენტები.
    მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნები, ასევე, ჩიოდნენ დამატებითი ოქმის პირველი მუხლის საფუძველზე (საკუთრების უფლება) და ამტკიცებდნენ, რომ სამოქალაქო დავის შედეგი იყო თვითნებური და არღვევდა მათ ქონებრივ უფლებებს.
    ევროპული კონვენციის მე-18 მუხლზე მითითებით, დამატებითი ოქმის პირველ მუხლთან ერთობლიობაში, მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნები შინაარსობრივად იმეორებდნენ პირველი მომჩივნის მოსაზრებას იმის თაობაზე, თითქოს საკუთრების დავასთან დაკავშირებით სასამართლო პროცედურები სახელმწიფოს მიერ გამოიყენებოდა იმ ფარული მიზნით, რომ მომხდარიყო „რუსთავი 2“-ის გაჩუმება.

    უზრუნველყოფის ღონისძიების პროცედურასთან დაკავშირებით მთავრობამ 2018 წლის 28 მარტსა და 15 სექტემბერს ევროპული სასამართლის წინაშე წარადგინა შემდეგი არგუმენტები:
    • საჩივრის მთელი ის ნაწილი, რომელიც წარდგენილი იყო „რუსთავი 2“-ის მიერ, უნდა ყოფილიყო ცნობილი დაუშვებლად, რადგან კომპანიას არ ამოუწურავს უფლების დაცვის შიდასამართლებრივი საშუალებები და ევროპულ სასამართლოში საჩივარი წარდგენილ იქნა  ექვსთვიანი ვადის დარღვევით;
    • უზრუნველყოფის ღონისძიების განგრძობადი გამოყენება არ იყო თვითნებური. განჩინებები შეესაბამებოდა საქართველოს კანონმდებლობას, იყო დასაბუთებული, განხილვა მოხდა გაჭიანურების გარეშე და დაცული იყო შეჯიბრებითობის პრინციპი;
    • უზრუნველყოფის ღონისძიებას ვერ ექნებოდა და არც მოუხდენია უარყოფითი გავლენა „რუსთავი 2“-ის სარედაქციო დამოუკიდებლობაზე: არხი მუდამ ფუნქციონირებდა სრული თავისუფლების პირობებში;
    • უზრუნველყოფის ღონისძიება არ წარმოადგენდა მომჩივნის საკუთრების უფლებაში ჩარევას;
    • არ არსებობს მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა ამ სამართალწარმოებასთან მთავრობასა და სხვა სახელმწიფო ორგანოებს შორის კავშირს. უზრუნველყოფის ღონისძიების პროცედურას არ ჰქონია რაიმე არამართლზომიერი მიზანი;
    • არაფერი იწვევდა მართლზომიერ ეჭვებს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის - ნინო გვენეტაძის, ან მოსამართლეების - თამაზ ურთემლიძისა და მზია თოდუას დამოუკიდებლობასა და მიუკერძოებლობასთან დაკავშირებით.
    ძირითად სამართალწარმოებასთან (საკუთრების დავა) მიმართებით, მე-2, მე-3 და მე-4 მომჩივნების საჩივრებთან დაკავშირებით მთავრობამ 2018 წლის 28 მარტსა და 15 სექტემბერს წარადგინა შემდეგი არგუმენტები:
    • მომჩივანთა განცხადებებით არ დგინდება დასახელებულ მოსამართლეთა დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის პრობლემა. მომჩივნები თავად იყენებდნენ აშკარად დაუსაბუთებელ ბრალდებებს არაერთი მოსამართლის წინააღმდეგ, რათა ჯერ შეელახათ მათი რეპუტაცია და შემდგომ, უკვე ამგვარად მომზადებული საფუძვლებით მათი აცილება მოეთხოვათ;
    • უზენაესი სასამართლოს სამართალწარმოება და განჩინებები შეესაბამებოდა მომჩივანთა საქმის სამართლიანი განხილვის უფლებას. უზენაეს სასამართლოს ბოლო ეტაპზე არ წამოუჭრია რაიმე ახალი სამართლებრივი საკითხი და არ შეუცვლია დავის სტრუქტურა, ვინაიდან ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში განხილულ იქნა იძულების საკითხი; უფრო მეტიც, პირველად შესაგებელში თავად მომჩივნები უთითებდნენ, რომ მოცემულ დავაში სწორედ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 85-ე მუხლი (იძულებით დადებული გარიგება) უნდა ყოფილიყო გამოყენებული. შესაბამისად, უზენაეს სასამართლოს ვერ უსაყვედურებდნენ, რომ მან ის მუხლი გამოიყენა, რომლის გამოყენებასაც თავდაპირველად თავად ითხოვდნენ. შესაბამისად, არც სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევის ნიშნები იკვეთებოდა;
    • საკუთრების შესახებ დავის შედეგი არ წარმოადგენდა მომჩივანთა საკუთრების უფლების დარღვევას, ვინაიდან სადავო სასამართლო გადაწყვეტილება მიღებული იყო კანონის შესაბამისად და მხარეთა შორის თანაზომიერების პრინციპის სრული დაცვით;
    • და ბოლოს, არ არსებობდა არავითარი საფუძველი, რაც დაადასტურებდა, რომ სახელმწიფომ სამართალწარმოება გამოიყენა რუსთავი 2-ის გაჩუმებისათვის ან რომ ქართულ სასამართლოებს არასათანადო მიზნები ამოძრავებდათ.
    დღეს გამოქვეყნებული გადაწყვეტილებიდან ირკვევა, რომ ევროპულმა სასამართლომ საქართველოს მთავრობის არგუმენტები სრულად გაიზიარა.
  • “ევროპული საქართველოს” წევრი გ. კანდელაკი ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში საქართველოს პრემიერის გამოსვლას უარყოფითად აფასებს

    ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში საქართველოს საპარლამენტო დელეგაცის წევრი “ევროპული საქართველოდან” გიორგი კანდელაკი ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მამუკა ბახტაძის გამოსვლას აფასებს და აცხადებს, რომ მთავრობის ლიდერმა მთავარი მოთხოვნა არ გააჟღერა.

    “ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში გამოსვლისას პრემიერმა კი ისაუბრა ჩვენს პრობლემებზე, მაგრამ არ უთხოვია მთავარი, რომ ჩვენი ოკუპაციის და დევნილთა საკითხი მოხვდეს ევროკავშირის და აშშ-ის სანქციების მოთხოვნებში და რომ საქართველოს საკითხი ყოველთვის დადგეს რუსეთის ხელმძღვანელობასთან შეხვედრებზე. ანუ გამოდის რომ ამას საქართველო არ ითხოვს და თუ არ ითხოვს რატომ მიიღებს? რაც შეეხება კითხვა-პასუხს, უბრალოდ ნახეთ ჩანაწერი (იმედია, პრემიერის პრეს-სამსახური თავად დადებს და არ დამალავს) და თავად შეაფასეთ. პრემიერ-მინისტრის პასუხების შემხედვარე ხმების მოსყიდვაზე, სასამართლოზე და სხვა მწვავე კითხვებზე მთელ დარბაზში უხერხული მომენტები ხშირად იყო”, – აცხადებს გიორგი კანდელაკი.

    როგორც ცნობილია, 10 აპრილს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი მამუკა ბახტაძე ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში სიტყვით გამოვიდა და დეპუტატების კითხვებს უპასუხა.

    შეგახსენებთ, რომ 8 აპრილს სტრასბურგში მუშაობა დაიწყო ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის საგაზაფხულო სესიამ, რომელშიც საქართველოს საპარლამენტო დელეგაციაც მონაწილეობდა. 

    საქართველოს საპარლამენტო დელეგაცია სტრასბურგში, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის სასესიო და საკომიტეტო მუშაობაში მიიღებს მონაწილეობას. ვიზიტის ფარგლებში შეხვედრები გაიმართება პოლიტიკურ ჯგუფებთან. დელეგაციის წევრები ასევე, მონაწილეობას მიიღებენ საკომიტეტო მუშაობაში.

    ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის ქართულ დელეგაციას ხელმძღვანელობს პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, თამარ ჩუგოშვილი. დელეგაციის შემადგენლობაში არიან: სოფიო ქაცარავა, დიმიტრი ცქიტიშვილი, ნინო გოგუაძე, ირინე ფრუიძე, გიორგი კანდელაკი და გელა მიქაძე.

    ავთანდილ ოთინაშვილი, სტრასბურგი

     

     

  • ევროპული სტანდარტების კლინიკა „ნიუ ჰოსპიტალსის“ ახალი კორპუსი ფუნქციონირებას იწყებს

    მრავალპროფილური კლინიკა „ნიუ ჰოსპიტალსის“ ახალი კორპუსი 18 მარტს, 12:00 საათზე გაიხსნება და პაციენტებს სრული დატვირთვით მოემსახურება. გახსნის ღონისძიებას დაესწრებიან საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრი, დავით სერგეენკო, PSP ჯგუფის წარმომადგენლები და მოწვეული სტუმრები.

    ახალ შენობაში სხვადასხვა პროფილის სამედიცინო მიმართულებაა განთავსებული და მასში ფუნქციონირებას იწყებს კარდიოქირურგიული განყოფილება, სრული პედიატრიული მომსახურების მქონე ბავშვთა ჯანმრთელობის ცენტრი, განახლებული ორთოპედია-ტრავმატოლოგიის ცენტრი და გაფართოებული ნევროლოგიისა და ნეირორეაბილიტაციის დეპარტამენტი. 2019 წლის აპრილიდან „ნიუ ჰოსპიტალსში“ გაიხსნება ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაციის ცენტრიც.

    კლინიკის ახალი კორპუსი, რომელიც არსებული კორპუსის მსგავსად ევროპული სტანდარტების დაცვით არის აშენებული, საქართველოში უპრეცედენტოა ინფრასტრუქტურით. შენობაში დამონტაჟებულია ვენტილაციის, ჰაერის ნაკადების მართვის, ფილტრაციის, ტენიანობისა და ტემპერატურის რეგულირების უმაღლესი ხარისხის სისტემები. მაქსიმალური უსაფრთხოებისა და ელექტროობის უწყვეტი მიწოდებისთვის, „ნიუ ჰოსპიტალსს“ გააჩნია ორი გარე მომარაგების და ორი საკუთარი ელექტრომომარაგების ავტონომიური სისტემა. ამავდროულად, კლინიკა აღჭურვილია უმაღლესი ხარისხის, უახლესი სამედიცინო აპარატურით და დაკომპლექტებულია სხვადასხვა სამედიცინო დარგის წამყვანი სპეციალისტებით.

    „ნიუ ჰოსპიტალსი“ ევროპული სტანდარტების დაცვით აშენებული, ულტრათანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი, 250 საწოლიანი მრავალპროფილური კლინიკაა, რომელიც 2011 წლიდან უმაღლესი ხარისხის სტაციონარულ და ამბულატორიულ სერვისებს სთავაზობს პაციენტებს. „ნიუ ჰოსპიტალსის“ გამორჩეული ინფრასტრუქტურა და პროფესიონალთა გუნდის შეთანხმებული, მულტიდისციპლინური მიდგომა, პაციენტების მკურნალობის შედეგიანობისა და კმაყოფილების საწინდარია.

  • ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 70-ე წლისთავი

    ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის მიმართვა

    მიშელ ბაჩელეტი

    10 დეკემბერს აღინიშნება 70 წელი გამორჩეული დოკუმენტის,  ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის მიღებიდან. ჩემი ღრმა რწმენით, დეკლარაცია დღესაც ისევე არსებითია  როგორც 70 წლის წინ - მისი მიღების დროს.

    შესაძლოა უფრო მეტადაც კი, რადგან  ბოლო ათწლეულების განმავლობაში    იგი იდეალისტური ტრაქტატიდან  გარდაიქმნა  სტანდარტების ნაკრებად, რომელმაც შეაღწია საერთაშორისო სამართლის ყველა სფეროში.

    წლების განმავლობაში დეკლარაციამ გაუძლო ყველა გამოცდას, მათ შორის სრულიად ახალი ტექნოლოგიების გამოჩენას და იმ სოციალურ, პოლიტიკურ თუ ეკონომიკურ მოვლენებსაც, რომელთა წინასწარ განჭრეტაც დოკუმენტის სულისჩამდგმელებისთვის შეუძლებელი იყო.

    მისი სამართლებრივი ნორმები იმდენად არსებითია, რომ შეუძლია, ნებისმიერ ახალ გამოწვევას გაუმკლავდეს.

    საყოველთაო დეკლარაცია გვთავაზობს იმ პრინციპებს,  რომლებიც სახელმძღვანელოდ გამოგვადგება ხელოვნური ინტელექტისა და ციფრულ სამყაროში.

    დოკუმენტით განსაზღვრულია საპასუხო მოქმედებათა ჩარჩო, რისი საშუალებითაც შესაძლებელია დავუპირისპირდეთ ადამიანებზე, ან თუნდაც პლანეტაზე, კლიმატური ცვლილებების ნეგატიურ ზეგავლენას.  

    ჩვენ ვეყრდნობით დეკლარაციას, რათა უზრუნველვყოთ თანაბარი უფლებები ისეთი ჯუფებისთვის, როგორებიცაა მაგალითად,  ლგბტ პირები, რომელთა ხსენებასაც  1948 წელს ცოტა თუ გაბედავდა.

    საყოველთაო დეკლარაციით განმტკიცებული თავისუფლებები  მინიჭებული აქვს ყოველ ადამიანს „განურჩევლად რასისა, კანის ფერისა, სქესისა, ენისა, რელიგიისა, პოლიტიკური ან სხვა შეხედულებისა, ეროვნული თუ სოციალური წარმომავლობისა, ქონებრივი, წოდებრივი თუ სხვა მდგომარეობისა.“

    წინადადების ბოლო სიტყვები - „სხვა მდგომარეობა“, ხშირად გამოიყენება  განსაკუთრებით დაცული ადამიანების სიის გასავრცობად. ეს ეხება არამხოლოდ ლგბტ   პირებს , არამედ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებსაც, რომელთაც დღეს უკვე საკუთარი, 2006 წელს მიღებული, კონვენცია აქვთ. დეკლარაცია მიემართება ხანდაზმულებს, რომელთა შესახებაც, შესაძლოა, ასევე კონვენცია იქნას მიღებული, აბორიგენ ერებს, ყველა ტიპის უმცირესობას, თითოეულ ადამიანს.

    გენდერი არის ცნება,  რომელსაც დეკლარაციის თითოეული მუხლი ფარავს.  სექსისტური ტერმინოლოგია დოკუმენტში იმ ეპოქისთვის შთამბეჭდავად ცოტაა. დოკუმენტი მოიხსენიებს „ყველა ადამიანს“, „ყველას“ ან „არავის“ თავის 30-ვე მუხლში.

    ტერმინოლოგიის ამგვარი ნიშანდობლივი გამოყენება  ააშკარავებს იმ ფაქტს, რომ პირველად საერთაშორისო სამართლის ჩამოყალიბების ისტორიაში, ქალებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს საყოველთაო დეკლარაციის შექმნაში.

    კარგად არის ცნობილი ელეონორა რუზველტის, კომიტეტის ხელმძღვანელის,  როლი. შედარებით ნაკლებად ცნობილი ფაქტია, რომ დოკუმენტის მომზადებაში უმნიშვნელოვანესი წვლილი მიუძღვით ქალებს დანიიდან, პაკისტანიდან, კომუნისტური ბლოკიდან და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებიდან.

    სინამდვილეში,  უპირველეს ყოვლისა ინდოელ ჰანსა მეჰტას უნდა ვუმადლოდეთ, რომ ადამიანისა და მოქალაქის უფლებათა დეკლარაციიდან აღებული ფრანგული ფრაზა „ყველა კაცი დაბადებით თავისუფალი და თანასწორია“, საყოველთაო დეკლარაციაში აისახა შემდეგნაირად, - „ყველა ადამიანი იბადება თავისუფალი და თანასწორი“.თითქოსდა ერთი შეხედვით მარტივი, მაგრამ ქალთა უფლებებისა და უმცირესობათა უფლებების თვალსაზრისით რევოლუციური ფრაზა. ჰანსა მეჰტამ არ გაიზიარა ელეონორა რუზველტის მტკიცება, რომლის მიხედვითაც და იმ დროისთვის საყოველთაოდ მიღებული შეხედულების შესაბამისად, ცნება „კაცი“ თავის თავში ქალის ცნებასაც მოიაზრებდა. ის ირწმუნებოდა, რომ ქვეყნებს შეეძლო  აღნიშნული ფრაზა  ქალთა უფლებების გაფართოების ნაცვლად, მათი შეზღუდვისთვის გამოეყენებინა.

    ორი გამანადგურებელი მსოფლიო ომის, 1930-იანი წლების „დიდი დეპრესიისა“ და ჰოლოკოსტის შემდეგ შობილი საყოველთაო დეკლარაცია მომართულია, აღკვეთოს მსგავსი კატასტროფები, მათი გამომწვევი ტირანიები და ძალადობა. ის  გვისახავს გზებს ერთმანეთისათვის ზიანის მიყენების თავიდან ასაცილებლად  და მიზნად ისახავს „შიშისა და გაჭირვებისაგან გათავისუფლებას“; ის შეზღუდვებს უწესებს ძლევამოსილებს და აღვივებს იმედს უძლურთა შორის.

    მიღებიდან შვიდი ათწლეულის განმავლობაში 90-მდე სახელმწიფოს ეროვნულ კონსტიტუციაში, არაერთ ეროვნულ, რეგიონალურსა თუ საერთაშორისო აქტსა და დაწესებულებაში ინტეგრირების მეშვეობით საყოველთაო დეკლარაციამ საფუძველი ჩაუყარა მილიონობით ადამიანის ცხოვრებაში სასარგებლო ცვლილებებს.

    თუმცა, მიღებიდან 70 წლის შემდეგაც, სამუშაო, რომელიც საყოველთაო დეკლარაციამ  განგვისაზღვრა, არ ამოწურულა და არც არასდროს ამოიწურება.

    თავის ზედმიწევნით ნათელ 30-ვე მუხლში, საყოველთაო დეკლარაცია  მიგვითითებს თუ რა ზომები უნდა მივიღოთ როგორც უკიდურესი სიღარიბის დასამარცხებლად, ისე თითოეული ადამიანისთვის საკვების, თავშესაფრის, ჯანდაცვის, განათლების, სამუშაო ადგილებისა და შესაძლებლობების უზრუნველსაყოფად.

    იგი ნათელს ფენს გზას ომებისა და ჰოლოკოსტისების, წამების, შიმშილისა თუ უსამართლობისაგან თავისუფალი მსოფლიოსაკენ, რომელშიც სიღარიბე მინიმუმამდეა დაყვანილი და არავინაა იმდენად მდიდარი თუ ძლევამოსილი, რომ სამართალი უგულებელყოს.

    მსოფლიო, რომელშიც  თითოეულ ადამიანს თანაბარი ღირებულება აქვს, არა მხოლოდ  დაბადებისას, არამედ მთელი სიცოცხლის განმავლობაში.

    დეკლარაციის ავტორებს  სურდათ, თავიდან აეცილებინათ შესაძლო ომი მათი გამომწვევი მიზეზების აღმოფხვრისა და  იმ უფლებების განსაზღვრების მეშვეობით, რომელთა ფლობის მოლოდინიცა და მოთხოვნაც პლანეტის ყველა ადამიანს შეუძლია, მხოლოდ იმის გამო, რომ ისინი არსებობს  და პირდაპირ ეთქვათ, რა არ შეიძლება, გაუკეთონ ადამიანებს.  

    ღარიბები, მშიერნი, იძულებით გადაადგილებული და გარიყული პირები -  ავტორებს სურდათ, შეექმნათ მათი მხარდამჭერი და დამცველი სისტემა.

    საკვებზე ხელმისაწვდომობისა და განვითარების უფლება უმნიშვნელოვანესია, თუმცა ამ უფლების განხორციელება უნდა მოხდეს რასის, გენდერის ან რაიმე სხვა ნიშნით დისკრიმინაციის გარეშე. ვერ ეტყვით თქვენს ხალხს - მე გამოგკვებავთ, მაგრამ შეგიზღუდავთ გამოხატვის უფლებას ან არ დაგრთავთ ნებას, იყოთ თქვენი რელიგიისა თუ კულტურის მიმდევარი.

    უძრავ ქონებასა თუ საცხოვრებელზე ხელმისაწვდომობის უფლება სავსებით ძირითადია , თუმცა ზოგ ქვეყანაში ეკონომიკის კუთხით გატარებული მკაცრი ღონისძიებები შთანთქავს ამ საყოველთაო უფლებათა ყველაზე დაუცველ ჯგუფებზე გავრცელებას.

    კლიმატის ცვლილებები ძირს უთხრის სიცოცხლის, საკვების, თავშესაფრისა და ჯანდაცვის უფლებას. ყველა მათგანი ურთიერთდაკავშირებულია - საყოველთაო დეკლარაცია და ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო კონვენციები კი გზამკვლევია აღნიშნულ უფლებათა განსახორციელებლად.

    დარწმუნებული ვარ, რომ  დეკლარაციით განსაზღვრული ადამიანის უფლებათა იდეალი, კაცობრიობის  ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და ამასთანავე ყველაზე წარმატებული წინსვლაა. 

    მაგრამ დღესდღეობით პროგრესს საფრთხე ემუქრება.

    ჩვენ „დავიბადეთ  თავისუფალი და თანასწორი“, მაგრამ მილიონობით ადამიანი ამ პლანეტაზე ვერ ახერხებს მიაღწიოს თავისუფლებას და თანასწორობას. ყოველდღიურად მათი უფლებები ირღვევა და ღირსება ითელება.

    ბევრ ქვეყანაში, ფუნდამენტური აღიარება იმისა, რომ ყველა ადამიანი თანასწორია და თანდაყოლილი უფლებები აქვს, წნეხის ქვეშაა.  საფუძველი ერყევა სახელმწიფოების მიერ გულმოდგინედ შექმნილ იმ ინსტიტუტებს, რომელთა მიზანი საერთო პრობლემების საერთო გადაწყვეტის მიღწევაა.

    ყოვლისმომცველი საერთაშორისო, რეგიონული და ეროვნული კანონმდებლობებისა და შეთანხმებების კრებული კი, რომელმაც საყოველთაო დეკლარაციას რეალური ძალა შესძინა, ასევე დარტყმის ქვეშაა ვიწრო, ნაციონალისტურ ინტერესებზე   ორიენტირებული მთავრობების თუ პოლიტიკოსების მხრიდან.

    თითოეულმა ჩვენგანმა გაცილებით ენერგიულად უნდა ვიბრძოლოთ ადამიანის უფლებებისთვის, რომლებიც დეკლარაციამ გვაჩვენა, რომ გაგვაჩნია.უნდა ვიბრძოლოთ არამხოლოდ საკუთარი, არამედ ყველა ადამიანის უფლებებისთვის, მიუხედავად იმისა, რომ ეს ბრძოლა მუდმივად შეიცავს რისკს, რომ სხვისი უფლების დაცვა შეეწირება საკუთარ თვალსაწიერს, ან ლიდერების გულმავიწყობას, უგულებელყოფასა თუ უკიდურეს გულგრილობას. 

    დავასრულებ იმით, რითაც იწყება საყოველთაო დეკლარაცია, მძლავრი დაპირებითა და ამავე დროს გაფრთხილებით, პრეამბულის პირველივე სტრიქონებში:

    „...ადამიანთა ოჯახის ყველა წევრისთვის თანდაყოლილი ღირსებისა და თანასწორი და განუყოფელი უფლებების აღიარება მსოფლიოში წარმოადგენს თავისუფლების, სამართლიანობისა და საყოველთაო მშვიდობის საფუძველს.

    „...ადამიანის უფლებათა უგულებელყოფამ და აბუჩად აგდებამ გამოიწვია ბარბაროსული აქტები, რაც აღაშფოთებს კაცობრიობის სინდისს და რომ ისეთი მსოფლიოს შექმნა, რომელშიც ადამიანებს ექნებათ სიტყვისა და რწმენის თავისუფლება და რომელშიც ისინი იცხოვრებენ შიშისა და გაჭირვების გარეშე, გამოცხადებულია, როგორც ადამიანთა მაღალი მისწრაფება.

    „...აუცილებელია, რომ ადამიანის უფლებათა დაცვა გარანტირებულ იქნეს კანონის უზენაესობის პრინციპით, იმის უზრუნველსაყოფად, რომ ადამიანი იძულებული არ გახდეს მიმართოს აჯანყებას, როგორც უკანასკნელ საშუალებას ტირანიისა და ჩაგვრის წინააღმდეგ.“

    და კარგი იქნება, თუ მეტ ყურადღებას მივაქცევთ იმავე პრეამბულის ბოლო სიტყვებსაც:

    „...ყველა ადამიანს და საზოგადოების ყოველ ნაწილს, მუდამ ექნება რა მხედველობაში წინამდებარე დეკლარაცია, მიისწრაფვოდეს სწავლა-განათლების მეშვეობით ხელი შეუწყოს ამ უფლებათა

    და თავისუფლებათა პატივისცემას და მათი საყოველთაო და ეფექტიანი აღიარება-განხორციელების უზრუნველყოფას ეროვნული თუ საერთაშორისო პროგრესული ღონისძიებებით როგორც ორგანიზაციის

    წევრ სახელმწიფოთა ხალხებში, ასევე ამ სახელმწიფოების იურისდიქციისადმი დაქვემდებარებულ ტერიტორიათა ხალხებში.“

    1948 წლიდან დიდი გზა გავიარეთ. ეროვნულ და საერთაშორისო დონეზე გვქონდა ბევრი წინსვლა  საყოველთაო დეკლარაციით დადგენილ ნორმებთან მიმართებით.

    მაგრამ ჯერ კიდევ დიდი გზა გვაქვს გასავლელი და როგორც ჩანს, ბევრ ლიდერს დაავიწყდა ეს მძლავრი და წინასწარმეტყველური სიტყვები. ეს უნდა გამოვასწოროთ, არა მხოლოდ დღეს, არამხოლოდ 70-ე წლისთავზე შემდეგ ორშაბათს, არამედ ყოველდღიურად და ყოველწლიურად.

    მსოფლიოს მასშტაბით ადამიანის უფლებათა დამცველები თავიანთი საქმიანობით, თავდადებითა და თავგანწირვით წინა ხაზის მებრძოლები არიან საყოველთაო დეკლარაციის დაცვის საქმეში,. მნიშვნელობა არ აქვს, სად ან რა პირობებში ვცხოვრობთ, უმეტეს ჩვენგანს შეგვწევს ძალა, მოვახდინოთ ცვლილებები - ჩვენი ან სხვათა ოჯახების, თემების, ქვეყნების და მსოფლიოს უკეთესობისკენ ან უარესობისკენ შესაცვლელად. თითოეულმა ჩვენგანმა უნდა შეიტანოს საკუთარი წვლილი საყოველთაო დეკლარაციით გამოხატული ლამაზი ოცნების სინამდვილედ ქცევაში.

    ეს არის წინაპრების საჩუქარი ჩვენთვის, რათა დახმარება გაგვიწიონ, რომ არასდროს გადავიტანოთ ის, რაც მათ უკვე გამოიარეს.

     

    ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია (UDHR)  გაეროს გენერალურმა ასამბელამ მიიღო პარიზში, მეორე მსოფლიო ომიდან სამი წლის შემდეგ. ის შეიქმნა იმ სამუშაო კომიტეტის 18 თვიანი მუშაობის შედეგად, რომლის შემადგენლობაშიც  შედიოდნენ წევრები და მრჩეველები მსოფლიოს ყველა კუთხიდან და როგორც მისი ერთ-ერთი მთავარი შემოქმედი, რენე კასინი იტყოდა: „ასეულობით ცხარე და ხშირად ემოციური დისკუსიის დასასრულს 30 მუხლად ჩამოყალიბდა და მიღებულ იქნა 1948 წლის 10 დეკემბერს.“

    იხილეთ 30 მოკლე სტატია საყოველთაო დეკლარაციის 30 მუხლთაგან თითოეულზე:

    https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=23871&LangID=E

    მეტი ინფორმაცია 70-ე წლისთავთან დაკავშირებულ ღონისძიებებსა და კამპანიებზე:

    http://www.standup4humanrights.org/

    ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის ეწვიეთ:

    http://www.un.org/en/universal-declaration-human-rights/

    გაეროს უმაღლესი კომისრის ვიდეო მიმართვა შეგიძლიათ ჩამოტვირთოთ  ლინკიდან:

    https://owncloud.unog.ch/index.php/s/XDwRPH0sWMnaKCh/download

  • შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტი დღეს გამართულ სასამართლო პროცესთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს!

    2018 წლის 20 აგვისტოს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციის საბჭომ შპს „შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის“ სტუდენტთა მიღების უფლება შეუზღუდა 1 წლით. აღნიშნულ შეზღუდვას საფუძვლად დაედო ის გარემოება, რომ უნივერსიტეტის ქონებას სასამართლო განჩინებით ედო ყადაღა. კერძოდ, 2017 წლის 6 თებერვალს, სსიპ შემოსავლების სამსახურმა სარჩელით მიმართა სასამართლოს შპს „შავი ზღვის უნივერსიტეტის“ და მასთან დაკავშირებული ფიზიკური და იურიდიული პირების ცრუმაგიერ პირებად აღიარების მოთხოვნით. მოსარჩელის მხრიდან მოპასუხეების ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებად ცნობის იურიდიულ ინტერესს წარმოადგენდა შპს " შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის" 2017 წლის 07 თებერვლის მდგომარეობით არსებული საგადასახადო დავალიანების სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდევინების უზრუნველყოფა. აღნიშნული სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით სასამართლომ ყადაღა დაადო უნივერსიტეტის უძრავ ქონებას და წილებს.

    იმის გამო, რომ უნივერსიტეტის ფინანსური სტაბილურობა ეჭვქვეშ არ დამდგარიყო და საგადასახადო დავალიანების თაობაზე სასამართლო დავის დასრულებამდე უნივერსიტეტს არ შეზღუდვოდა სტუდენტების მიღება, 2018 წლის 27 შპს „შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტმა“ სახელმწიფო ბიუჯეტში გადარიცხა 715 433.01 ლარი. იმავე დღეს შემოსავლების სამსახურის მიერ გაიცა ცნობა, რომლის თანახმად უნივერსიტეტს 2018 წლის 27 აგვისტოს მდგომარეობით აღარ აქვს საგადასახადო დავალიანება და ერიცხება სალდირებული ზედმეტობა 891577,89 ლარის ოდენობით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსიპ შემოსავლების სამსახურს აღარ გააჩნია იურიდიული ინტერესი შპს „შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის“ და სხვათა ცრუმაგიერ პირებად ცნობისა.
    2018 წლის 7 სექტემბერს შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტმა სსიპ შემოსავლების სამსახურს მიმართა დასაბუთებული წერილით და შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, მოსთხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოდან სარჩელის გამოთხოვა.
    2018 წლის 8 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოში გაიმართა მოსამზადებელი სხდომა, სადაც შემოსავლების სამსახურის წარმომადგენელმა დააყენა შუამდგომლობა საქმის განხილვის ორი კვრის ვადით გადადების თაობაზე. შუამდგომლობა ეფუძნებოდა იმ გარემოებას, რომ შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის 07.09.2018 წლის წერილიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურს ჯერ არ მიუღია გადაწყვეტილება სარჩელის გამოხმობის თაობაზე. უნივერსიტეტის წარმოადგენლები არ დაეთანხმნენ აღნიშნულ შუამდგომლობას და აღნიშნეს, რომ მათ ისედაც გააჩნდათ ყველანაირი სამართლებრივი საფუძველი, რომ საქმის წარმოება შეწყვეტილიყო, ხოლო შემოსავლების სამსახურს ჰქონდა საკმარისი დრო, რომ სხდომამდე ჩამოეყალიბებინა საკუთარი პოზიცია, რათა საქმის განხილვა კვლავ არ გაჭიანურებულიყო. მოსამართლემ არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის პოზიცია საქმის განხილვის გაჭიანურებასთან დაკავშირებით და საქმის განხილვა გადადო 2018 წლის 22 ოქტომბრამდე.

ბიზნეს ნიუსი

პოპულარული

« December 2019 »
ორ სამ ოთხ ხუთ პარ შაბ კვ
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

ჩვენ შესახებ

საინფორმაციო სააგენტო
“ნიუსდეი”
შეიქმნა მედია-ჰოლდინგ
“სტარვიზია”-ს
ბაზაზე.
ქართულ ინტერნეტ სივრცეში... ვრცლად

კონტაქტი

შპს "ნიუს დეი საქართველო"

მის: ლეჩხუმის ქ. 43

ტელ: (+995 32) 257 91 11

ფოსტა: avtandil@yahoo.com

 

 

სოციალური